Voedingswaarden per portie
Schatting op basis van de opgegeven ingrediënten en een opbrengst van 8 tamales, met samenstellingsgegevens van USDA FoodData Central. De berekening telt eetbare kip en rib, alle buikspek en het uitgesmolten vet, al het afgemeten zout, granen, erwten, groenten en eieren mee. Het botpercentage en het vet dat in de pan achterblijft verschillen; werkelijke waarden kunnen lager of hoger zijn. De ICBF-vermelding voor gekookte tamal is alleen een vergelijking en is geen exacte match met dit recept.
Allergenen en dieet
Bevat ei en maïs. Er zit kip en varkensvlees in, dus het gerecht is niet vegetarisch, veganistisch of halal. Er wordt niet bewust tarwe toegevoegd, maar controleer het etiket van het maïsmeel en informatie over kruisbesmetting; glutenvrije certificering wordt niet geclaimd.
Voedselveiligheid
Houd rauwe kip en varkensvlees apart van gekookte rijst, erwten en groenten. Was handen, snijplanken en gereedschap na contact met rauw vlees. Gaar alle stukken vlees vóór het vullen tot minstens 74°C. Koel rijst, erwten en vlees snel en laat het mengsel in de koelkast rusten. Kook de pakketjes tot het midden van de grootste tamal minstens 74°C bereikt. Zet restjes binnen 2 uur koud, gebruik binnen 3–4 dagen en verwarm opnieuw tot 74°C.
Over het gerecht
Tamal tolimense hoort bij het departement Tolima in de Andesregio van Colombia. In het regionale recept van het Colombiaanse ministerie van Cultuur wordt witte maïsmassa gemengd met rijst en gedroogde erwten, gevolgd door kip, varkensrib, buikspek, aardappel, wortel en ei. Alles wordt in bananenblad of bijao-blad gewikkeld. Het is een stevige, complete maaltijd die goed past bij een uitgebreid ontbijt of een lange brunch.
De rijst en erwten gaan door de maïsmassa in plaats van alleen als bijgerecht op tafel te komen. In elk pakketje ligt ook vlees met groenten in het midden. Na het openvouwen zie je dus zowel de korrelige massa als de stukken vulling. Door twee bladeren met de nerven in tegengestelde richting te kruisen, blijft de inhoud beter bij elkaar tijdens het lange garen.
Deze thuisversie volgt de beschreven samenstelling voor 8 porties en geeft vaste hoeveelheden voor de smaakmakers. Gebruik witte masa harina voor tamales; dit is iets anders dan de voorgekookte masarepa voor arepas. Het vet uit het buikspek wordt gebruikt voor de sofrito met bosui en knoflook. De erwten moeten vooraf weken en de bereiding duurt lang, dus plan vooruit.
Zo lukt het
Kook de rijst droog en korrelig, niet zacht en vochtig. Spreid hem uit in een ondiepe schaal en koel hem snel terug; ook de masa rust in de koelkast zodat gekookte rijst niet op kamertemperatuur blijft staan.
Na toevoeging van de 700 ml bouillon hoort de massa met rijst en erwten dik maar nog lepelbaar te zijn. Een te dun mengsel loopt door de vouwen van het blad; een te stevig mengsel is moeilijk rond de vulling te verdelen.
Verwarm de bladeren alleen tot ze soepel zijn en controleer ze op scheuren. Bind elk pakketje stevig dicht, maar laat wat ruimte zodat de masa tijdens het garen iets kan uitzetten.
Keukengerei
Grote zware pan met deksel, diep genoeg om de pakketjes onder water te houden
Apart pannetje voor rijst en erwten
Kleine pan voor eieren en aardappelen
Zware koekenpan of braadpan voor vlees en sofrito
Fijne zeef, grote kom en ondiepe schalen om snel af te koelen
Schone voedselthermometer met directe aflezing
Tang, lepel, keukenschaar en hittebestendig bord
Praktische tips
Serveren
Serveer per persoon één hete tamal als stevig ontbijt of hoofdgerecht. Open de bladeren aan tafel zodat de stoom kan ontsnappen en haal blad en touw van het bord. Colombiaanse ají of een frisse salade kan erbij, maar hoort niet bij dit recept en is niet meegerekend in de voedingsschatting.
Bewaren en opwarmen
Doe restjes binnen 2 uur in ondiepe bakjes en zet ze in de koelkast; laat geen grote stapel op het aanrecht afkoelen. Bewaar 3–4 dagen gekoeld of vries ze langer in. Verwarm afgedekt, nog in het blad of in een hittebestendige schaal, tot het midden 74°C bereikt. Controleer met een schone thermometer.
Problemen oplossen
Is de massa te dun om op te scheppen, laat haar dan langer koelen en schep voorzichtig; voeg geen rauw meel toe nadat de gekookte rijst erdoor zit. Scheurt een blad, dek de scheur dan af met een schoon stuk en leg het tweede blad kruislings. Zakt het water onder de pakketjes, voeg dan kokend water toe en herstel het zachte koken. Is het midden kouder dan 74°C, kook verder en meet opnieuw; de kleur van het blad zegt niet of de tamal gaar is.
Veelgestelde vraag
Kunt u de onderdelen een dag eerder maken? Ja. Kook vlees, rijst, erwten, eieren en aardappelen, koel ze snel en bewaar ze apart in de koelkast. Meng en wikkel de gekoelde ingrediënten de volgende dag en kook de pakketjes tot het midden 74°C bereikt. Als bananenblad niet verkrijgbaar is, is bijao het andere regionaal genoemde blad; gebruik schone, buigzame bladeren die stevig vast te binden zijn.
Tot slot
Houd het graanmengsel gekoeld: De rusttijd van 1 uur vindt in de koelkast plaats, omdat de massa gekookte rijst en erwten bevat.
Gebruik een thermometer: De kleur van het blad bewijst niet dat de tamal gaar is; meet 74°C in het midden.