01Marynuj kurczaka przez noc w lodówce
Wymieszaj schłodzone udka z zielonymi częściami dymki, 3 g soli i czarnym pieprzem. Przykryj i wstaw na noc do lodówki. Szczelny pojemnik ustaw na dolnej półce, z dala od żywności gotowej do spożycia.
Przygotuj gallina enjalmada z Caldas z chrupiącym kurczakiem, sango z arracachy i świeżą sałatką z cidry.

Chrupiące mięso z kurzych udek podane z grubo rozgniecioną arracachą i świeżą sałatką z cidry.
Gallina enjalmada figuruje w kolumbijskim spisie dań tradycyjnych jako potrawa z departamentu Caldas. Opis dotyczy marynowanych udek z kurczaka otoczonych mieszanką czerstwego pieczywa, bułki tartej, wina i innych składników, pieczonych na chrupko i podawanych z sango z arracachy oraz sałatką z cidry. Publikacja Ministerstwa Kultury dokumentuje wersję konkursową przedstawioną w ramach programu w Salaminie. Lista składników wymienia żółtka, a instrukcja mówi o białkach. W tej domowej wersji świadomie wybrano całe jajko jako spoiwo; nie przedstawia się rozbieżności źródła jako rozstrzygniętej.
Podane ilości wystarczają na cztery pełne talerze z dodatkami. Udka kurczaka bez kości i skóry marynuje się przez noc w lodówce, a następnie delikatnie gotuje w aromatycznym wywarze. Mięso pokrywa się plastyczną masą z czerstwego miękkiego pieczywa, bułki tartej, słodkiego wina, brandy, tłuszczu wieprzowego i całego jajka, owija oczyszczoną przemysłowo siatką wieprzową do celów spożywczych i piecze na chrupko. Całe jajko jest jawnym, praktycznym wyborem do domowego wykonania, a nie dosłownym odtworzeniem sprzecznych wskazówek źródła.
Dodatki zachowują udokumentowane podanie: grubo rozgnieciona arracacha z hogao oraz zimna sałatka z cidry i chulupy. Wino i brandy pozostają składnikami; pieczenie nie gwarantuje całkowitego odparowania alkoholu, więc dania nie należy nazywać bezalkoholowym.
Wymieszaj schłodzone udka z zielonymi częściami dymki, 3 g soli i czarnym pieprzem. Przykryj i wstaw na noc do lodówki. Szczelny pojemnik ustaw na dolnej półce, z dala od żywności gotowej do spożycia.
Do garnka włóż marchew, seler, liść laurowy, opcjonalny liść awokado, kolendrę z korzeniem, czosnek, ziarna pieprzu, pozostałe 2 g soli i wodę. Podgrzewaj do lekkiego wrzenia. Dodaj kurczaka i gotuj łagodnie, aż najgrubsza część każdego kawałka osiągnie 74°C; zależnie od wielkości zajmie to około 20–30 minut. Sprawdź termometrem spożywczym. Wyjmij kurczaka, usuń ugotowaną dymkę i osusz mięso. Przecedź wywar, odlej 120 ml do regulowania konsystencji otoczki, a resztę szybko schłodź.
Połącz pokruszone pieczywo, bułkę tartą, słodkie wino, brandy, zimny tłuszcz wieprzowy, roztrzepane całe jajko, 1,5 g soli, cukier, sok z cytryny i trochę pieprzu. Wyrabiaj, aż powstanie plastyczna masa, która nie klei się do dłoni. Jeśli się kruszy, dodawaj zachowany wywar po łyżeczce; jeśli jest zbyt miękka, dosyp bułki tartej. Źródło wymienia dwa żółtka w składnikach, ale białka w instrukcji; w tej domowej wersji spoiwem jest jedno całe jajko.
Rozgrzej piekarnik do 220°C. Podziel otoczkę na cztery części. Każdą spłaszcz między dwoma arkuszami papieru do pieczenia w cienki owal wystarczająco duży, by przykryć kawałek mięsa. Połóż ugotowane udko na środku, zawiń masę i zamknij łączenie. Każdą porcję owiń kawałkiem zimnej siatki wieprzowej i ułóż łączeniem w dół na kratce nad blachą z rantem. Używaj wyłącznie siatki oczyszczonej przemysłowo do celów spożywczych; nie oczyszczaj surowych podrobów w domu.
Piecz około 20–30 minut; jeśli piekarnik rumieni nierówno, obróć blachę. Siatka wytopi tłuszcz, a otoczka stanie się złota i chrupiąca. Jeśli na blasze zbierze się dużo gorącego tłuszczu, ostrożnie wyjmij ją i przelej część do naczynia odpornego na wysoką temperaturę. Czystym termometrem sprawdź środek każdego kawałka; każdy musi osiągnąć co najmniej 74°C. Przełóż na czysty talerz i krótko odstaw.
Zalej arracachę wodą, dodaj 3 g soli i gotuj łagodnie przez 20–25 minut, aż zmięknie. Odcedź. W garnku roztop masło, krótko podsmaż czosnek, dodaj cebulę i smaż do zeszklenia, po czym wmieszaj pomidory. Dodaj kmin, ocet i sól do smaku. Połącz hogao z arracachą i rozgnieć grubo, zostawiając kilka kawałków. Roztrzep pasteryzowane białko, dodaj do gorącego sango i mieszaj na małym ogniu do 74°C. Zachowaj rustykalną, niezupełnie gładką konsystencję.
Umyj warzywa przed krojeniem. Wymieszaj cidrę i czerwoną cebulę z połową soli i cukru. Przykryj i schładzaj 15 minut, po czym odlej nadmiar płynu. Dodaj marchew, paprykę, miąższ chulupy, kolendrę oraz resztę soli i cukru. Wymieszaj i trzymaj w chłodzie do podania. Na każdym talerzu ułóż kawałek chrupiącego kurczaka, łyżkę sango i porcję sałatki.
Przełóż resztki do płytkich pojemników z pokrywką i schłodź w ciągu 2 godzin, a jeśli temperatura otoczenia przekracza 32°C — w ciągu 1 godziny. Zjedz w ciągu 3–4 dni. Kurczaka i sango odgrzewaj do 74°C w całej objętości. Sałatkę przechowuj w chłodzie i zjedz szybko; nie pozostawiaj jej w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny.
To bardzo niepewne szacunki oparte na ogólnych danych o składzie udek kurczaka, pieczywa, bułki tartej, jajka, tłuszczu wieprzowego, masła, arracachy i warzyw sałatkowych. Przyjęto, że większość odmierzonego tłuszczu i masła pozostaje w czterech porcjach, choć część spływa na blachę. Wino i brandy mogą częściowo odparować, ale niekoniecznie całkowicie. Na wyniki wpływają też siatka, wydajność mięsa, rodzaj pieczywa, ilość zatrzymanej soli i lokalne produkty. To szacunek dla całego talerza, a nie analiza laboratoryjna.
Kurczak i siatka wieprzowa: Opublikowany przepis wykorzystuje udka kury (gallina). W domu łatwiej porcjować udka kurczaka bez kości i skóry. Kupuj drób i oczyszczoną przemysłowo siatkę wieprzową od legalnego sprzedawcy o sprawdzalnym pochodzeniu i przechowuj je w chłodzie. Siatka dodaje pełni smaku i pomaga utrzymać otoczkę. Jeśli jej nie ma, pomiń ją i piecz kawałki łączeniem w dół; będzie to wariant dania. Konsystencja otoczki: Miękkie czerstwe pieczywo i bułka tarta wchłaniają wino, brandy, jajko i tłuszcz, tworząc plastyczną masę. Wywar dodawaj stopniowo tylko w razie potrzeby; nadmiar płynu może sprawić, że otoczka się zsunie. Podczas mieszania trzymaj tłuszcz w chłodzie, a masę nakładaj na ugotowanego i osuszonego kurczaka. Źródło niezgodnie wskazuje część jajka, dlatego tutaj używa się całego jajka. Arracacha i cidra: Arracacha to skrobiowy korzeń andyjski o łagodnym smaku. Sango powinno pozostać grubo rozgniecione, a nie gładkie. Cidrę sprzedaje się na wielu rynkach jako chayote; cienkie paski równomiernie przyjmują przyprawy. Chulupa jest małym owocem z rodziny męczennicowatych. Jeśli jej nie znajdziesz, pomiń ją zamiast twierdzić, że inny owoc jest identyczny. Bezpieczeństwo i ograniczenia dietetyczne: Marynuj kurczaka pod przykryciem w lodówce. Oddziel surowy drób i siatkę wieprzową od warzyw oraz gotowej żywności; po pracy umyj ręce i przybory. Sprawdź każdy kawałek kurczaka do 74°C po gotowaniu w wywarze i po pieczeniu. Sango zawiera białko jajka i również należy podgrzać do 74°C. Danie zawiera pszenicę (gluten), jajko, wieprzowinę oraz alkohol z wina i brandy; piekarnik nie gwarantuje całkowitego odparowania alkoholu. Nie jest odpowiednie dla osób unikających tych składników z powodu alergii, religii lub innych ograniczeń.
Gallina enjalmada z Caldas wyróżnia się chrupiącą otoczką i podaniem z sango z arracachy oraz sałatką z cidry. Całe jajko i odmierzone ilości wina do domowego gotowania są jawnie opisanymi zmianami, które ułatwiają powtarzalne przygotowanie. Zapamiętaj 1: Marynuj kurczaka w lodówce i doprowadź każdy kawałek do 74°C. Zapamiętaj 2: Zachowaj chrupkość enjalma, podaj oba dodatki i poinformuj o wieprzowinie oraz alkoholu.