Skip to content
KeukenType gerecht

Tamal cuencano – maïspakketjes met varkensvlees uit Cuenca

Een afgewogen familierecept uit Cuenca voor 25 hartige tamales. Het zacht gegaarde deeg van wit en geel maïsmeel wordt gevuld met varkensvlees en erwten, en gegarneerd met ei, paprika en rozijnen. De pakketjes worden in achirabladeren gewikkeld en gestoomd. Dit is een regionaal gerecht uit Azuay, geen officieel erkend nationaal gerecht van Ecuador.

Een tamal uit Cuenca in een open achirablad met maïsdeeg, varkensvlees, erwten, ei, paprika en rozijnen.Tamal cuencano – maïspakketjes met varkensvlees uit Cuenca
Delen kan zodra de pagina een openbare URL heeft.
25 stuksOpbrengst
1u 15minVoorbereiding
2u 40minZacht garen
UitdagendMoeilijkheid

Een tamal uit Cuenca en het hoogland van Azuay

Deze tamal uit Azuay combineert zacht gegaard maïsdeeg met varkensvlees en erwten. Het geheel wordt in achirabladeren gewikkeld en gestoomd. Het afgewogen familierecept uit Cuenca is goed voor ongeveer 25 stuks en is regionaal van oorsprong.

Tamal azuayo is een regionale naam voor de tamal uit Cuenca die in dit recept is vastgelegd. In Azuay wordt maïsdeeg licht gegaard in gekruide bouillon, verdeeld over brede achirabladeren en gevuld met varkensvlees en erwten. Ei, paprika en rozijnen gaan erop, waarna de pakketjes worden dichtgevouwen en gestoomd. Een culinaire publicatie van de Universiteit van Cuenca beschrijft de maïsdeeg als zacht en hartig, met smaakverschillen per huishouden. Dit recept komt uit Cuenca, in de zuidelijke Andesprovincie Azuay. Het is geen uniforme tamal voor heel Ecuador en ook geen gerecht met een officiële nationale status.

De precieze formule is gebaseerd op een afgewogen recept voor 25 stuks van Doña Helenita Vázquez. Het verscheen in het Cuencaanse kookboek Ashanga: Cocina Morlaca, onderdeel van de verzameling Envueltos y tortillas van de Universiteit van Cuenca. De ingrediënten zijn verdeeld in drie delen: varkensbouillon, maïsdeeg en condumio, de hartige vulling. De formule gebruikt wit en geel maïsmeel, een ruime hoeveelheid varkensreuzel, twee uien, gekookte jonge erwten en met achiote gekleurde reuzel. De pakketjes worden gegarneerd met een plakje hardgekookt ei, reepjes rode en groene paprika en rozijnen. Noten of tocte zijn volgens de bron optioneel en niet nodig voor de basisformule.

De bouillon begint met vlezige spareribs en een apart stuk mager varkensvlees, dat met geplette knoflook en zout wordt gekookt tot het helemaal mals is. Het kookboek noemt ongeveer 1 uur en 40 minuten in een gewone pan of ongeveer 35 minuten in een snelkookpan. Deze versie gebruikt de gewone pan, zodat vlees en bouillon goed te volgen zijn. De kookvloeistof vormt de smaakbasis voor het deeg. Zeef 500 ml af en houd wat extra bouillon of water bij de hand, want de bron staat toe dat er zo nodig extra vloeistof bij gaat.

Voor het deeg mengt de bron de gezeefde bouillon met varkensreuzel, met achiote gekleurde reuzel, peper, nootmuskaat, oregano, suiker en beide gezeefde meelsoorten. Roer het mengsel op laag vuur tot het loskomt van de bodem. Het deeg hoort vet en rijk maar soepel en los te zijn; niet droog als brooddeeg en niet vloeibaar als beslag. De bron noemt geen vaste kooktijd en geen precieze hoeveelheid extra vloeistof. Begin daarom met de genoemde 500 ml en voeg alleen een beetje extra bouillon of water toe als het deeg te stevig is om uit te strijken.

De vulling begint met een gefruite uienbasis: fruit de uien zacht in varkensreuzel en met achiote gekleurde reuzel, voeg peper, oregano, komijn en zout toe en schep daarna het gare varkensvlees en de jonge erwten erdoor. De bron gebruikt hetzelfde vlees als voor de bouillon, maar schrijft niet voor dat het fijn uit elkaar moet worden getrokken. Daarom wordt het hier in stukken van ongeveer 3 cm gesneden. Snijd de uien in de lengte in dunne reepjes en snijd het varkensvlees dwars op de draad. Laat de vulling afkoelen tot je ermee kunt werken en houd ei, paprika en rozijnen apart tot het vullen.

Achirabladeren zijn de kenmerkende verpakking voor deze tamal uit Cuenca. Was de bladeren afzonderlijk, snijd de uitstekende middennerf dunner zonder het blad door te snijden en droog ze af met een schone doek. Schep een lepel deeg op elk blad, voeg een kleinere lepel condumio toe en leg er een plakje hardgekookt ei, reepjes groene en rode paprika en één of twee rozijnen op. Vouw het blad van beide kanten naar binnen en vouw de boven- en onderkant eronder om een gesloten pakketje te maken. Het blad moet de vulling omsluiten zodat het deeg tijdens het stomen bij elkaar blijft.

Zet de gevulde pakketjes in een stoompan met het water onder het geperforeerde rooster. Houd ze boven het water en laat genoeg ruimte over voor de stoom. De bron noemt een tamalera en ongeveer 45 minuten stomen, tot de achirabladeren donkerder zijn geworden. Leg de pakketjes voorzichtig neer zodat de vouwen gesloten blijven. Vul zo nodig heet water bij in het reservoir, zonder het over de tamales te gieten. Laat ze kort rusten voordat je ze opent; het hete deeg is zacht en er blijft stoom in het blad hangen.

Het kookboek geeft een opbrengst van 25 tamales, maar noemt geen gewicht per pakketje, exacte hoeveelheid zout of totale hoeveelheid bouillon boven de eerste 500 ml voor het deeg. Dat hangt af van de bladeren, de maling van het meel en de porties thuis. Reken op 25 achirabladeren en leg er enkele extra klaar voor het geval er een scheurt. Meel neemt niet altijd evenveel vocht op, dus de zachte, rijke consistentie is een betere richtlijn dan een niet-onderbouwde totale hoeveelheid bouillon. De ingrediëntenlijst gebruikt 453,6 g van elk maïsmeel en ongeveer 453,6 g reuzel; dat maakt dit een flinke feestelijke hoeveelheid en geen kleine snack voor doordeweeks.

Dit recept behoudt de afgewogen formule van Doña Helenita en voegt geen andere tamales uit Azuay samen. Sommige lokale beschrijvingen noemen varkensvlees, hardgekookt ei en rozijnen; andere huishoudens gebruiken wortel, olijven of ander vlees. Die verschillen horen bij de bredere traditie, maar zijn niet stilzwijgend in deze versie verwerkt. De verse jonge erwten, de garnering met twee kleuren paprika en de optionele, niet afgewogen noten of tocte blijven onderdeel van de hier beschreven formule. Wie de vulling verandert, maakt een persoonlijke variant en niet langer precies dit afgewogen recept.

Serveer de tamales warm, nog in hun achirabladeren, en open elk pakketje aan tafel. Ze zijn stevig genoeg als hoofdgerecht of als onderdeel van een feestelijke maaltijd. Houd rauw varkensvlees gescheiden van ingrediënten die klaar zijn om te eten en gekoeld tot het wordt bereid. Was na het bereiden de handen en werkbladen. Kook het varkensvlees in de bouillon helemaal mals. Zet gare tamales en vullingen op basis van bouillon binnen twee uur in ondiepe bakjes in de koelkast. Volg de consumenteninformatie van USDA: gebruik gekoelde restjes binnen 3 tot 4 dagen en verwarm ze opnieuw tot 74 °C.

Ingrediënten in één oogopslag

Receptkaart

Tamal cuencano – maïspakketjes met varkensvlees uit Cuenca

Opbrengst25 stuks
Voorbereiding: 75 min.Bereidingstijd: 160 min.Totale tijd: 4 uur 5 min.

Voor de bouillon

Voor bouillon en vulling

Voor het deeg

Voor deeg en vulling

Voor de vulling

Voor de garnering

Om in te pakken

Voor bouillon en stoompan

Keukengerei

Bereiding

Ongeveer 1 uur en 40 minuten

Kook het varkensvlees en bereid de bladeren voor

Was de achirabladeren en droog ze af. Snijd met een mes de dikke middennerf dunner zonder het blad door te snijden. Leg de bladeren onder een schone doek. Doe de vlezige spareribs en het magere varkensvlees in een grote pan met de geplette knoflook, zout en genoeg water om het vlees onder te zetten. Breng aan de kook, draai het vuur laag en laat zacht koken tot het vlees helemaal mals is; in een gewone pan duurt dat ongeveer 1 uur en 40 minuten. Schep zo nodig het schuim eraf. Zeef de bouillon en bewaar die. Snijd het gare vlees in stukken van ongeveer 3 cm.

Tot het loskomt van de pan

Gaar het maïsdeeg

Zeef het witte en gele maïsmeel. Meng in een zware pan 500 ml gezeefde varkensbouillon, de varkensreuzel, 1 eetlepel met achiote gekleurde reuzel, de peper voor het deeg, nootmuskaat, 2 eetlepels oregano, suiker en beide soorten meel. Roer op laag vuur voortdurend met een houten lepel en schraap over de bodem en zijkanten. Voeg een klein scheutje bewaarde bouillon of water toe als het deeg te stevig is om uit te strijken. Gaar tot het loskomt van de bodem. Het deeg hoort vet en rijk, maar soepel en los te zijn. De bron geeft voor deze stap geen vaste tijd.

Ongeveer 15 minuten

Maak de vulling van varkensvlees en erwten

Verhit 2 eetlepels varkensreuzel en 1 eetlepel met achiote gekleurde reuzel in een brede koekenpan. Voeg de gesneden uien, de peper voor de vulling, 1 eetlepel oregano, komijn en een snufje peper toe. Bak op laag vuur tot de uien zacht zijn. Voeg de stukken gaar varkensvlees toe en schep ze om met de kruiden. Spatel de gekookte erwten erdoor en breng op smaak met zout. Haal de vulling van het vuur en laat afkoelen tot de vulling goed hanteerbaar is.

Ongeveer 40 minuten

Vul en vouw de tamales

Kook de eieren hard, laat afkoelen, pel ze en snijd ze in plakjes. Snijd de rode en groene paprika in reepjes van ongeveer 4 cm lang. Schep ongeveer 2 lepels deeg op elk voorbereid achirablad en strijk uit tot een compacte laag. Voeg ongeveer 1 lepel vulling toe. Leg er een plakje ei, een groene en een rode paprikareep en 1 of 2 rozijnen op. Vouw één kant van het blad over de vulling en daarna de andere kant. Vouw de boven- en onderkant naar binnen om het pakketje te sluiten. Herhaal dit met de overige bladeren en vulling.

Ongeveer 45 minuten

Stoom tot de bladeren donkerder worden

Giet water in het reservoir van de tamalera of stoompan, tot onder het rooster. Leg de pakketjes met de gevouwen naden naar beneden boven het water en druk ze niet plat. Doe het deksel op de pan en stoom op een gelijkmatige middelhoge stand ongeveer 45 minuten, tot de achirabladeren donkerder zijn en het deeg stevig is. Controleer of het water onder het rooster blijft. Vul zo nodig heet water bij in het reservoir. Haal de pakketjes voorzichtig uit de stoompan en laat 5 tot 10 minuten rusten. Serveer ze warm in hun blad.

Tips

01

Houd het deeg zacht maar rijk

De bron beschrijft het deeg als vet maar soepel. Meet eerst de opgegeven bouillon af en voeg extra vloeistof geleidelijk toe.

02

Gebruik achirabladeren

In het recept uit Cuenca worden achirabladeren als verpakking gebruikt. Snijd de middennerf dunner zodat het blad kan vouwen, maar houd het heel.

03

Zet alles klaar voordat je gaat vullen

De formule levert ongeveer 25 stuks op. Bereid de bladeren, garnering en vulling voor en laat de vulling afkoelen voordat je begint.

Receptvariaties

De bron vermeldt dat er desgewenst noten of tocte kunnen worden toegevoegd, maar noemt geen hoeveelheid.

Veelgestelde vragen tijdens het koken

ProbleemWat te doen
Het deeg is te stevig om uit te strijken.Voeg onder voortdurend roeren beetje voor beetje de bewaarde varkensbouillon of water toe; de bron staat dit toe.
Een blad scheurt tijdens het vouwen.Gebruik een extra schoon achirablad als buitenlaag of vervang het gescheurde blad voordat je gaat stomen.
Het water raakt de pakketjes.Houd het water onder het rooster. Vul heet water bij via het reservoir en giet het niet over de tamales.

Vervangingen

Oorspronkelijk ingrediëntPraktische vervangerWat verandert
Noten of tocteLaat ze weg.De bron noemt ze optioneel, maar geeft geen hoeveelheid.
AchirabladerenDe bron noemt geen exacte vervanging voor de bladeren.Andere bladeren veranderen de oorspronkelijke manier van inpakken. Gebruik achirabladeren als ze verkrijgbaar zijn.

Afkoelen en bewaren

Behandel de varkensvleesvulling en gare tamales als bederfelijk voedsel.

Koel snel terug

Zet gare tamales binnen twee uur in de koelkast. Verdeel een grote hoeveelheid over ondiepe bakjes zodat alles snel afkoelt.

Bewaar restjes gekoeld

Bewaar restjes in de koelkast en gebruik ze binnen 3 tot 4 dagen, volgens de consumenteninformatie van USDA.

Verwarm grondig

Verwarm restjes opnieuw tot 74 °C. Verwijder zo nodig de buitenste bladeren voor een gelijkmatige verwarming en bescherm de vulling tegen besmetting.

Veelgestelde vragen

Is tamal azuayo een nationaal gerecht van Ecuador?

Dit is een regionale tamal uit Cuenca en Azuay. De bronnen beschrijven lokale en huiselijke bereidingen, maar erkennen deze formule niet als officieel nationaal gerecht.

Wat is achira?

Achira is een plant met brede bladeren die hier als verpakking worden gebruikt. In het recept uit Cuenca staan achirabladeren, geen maïsschillen of bananenbladeren.

Kan ik minder dan 25 tamales maken?

De bronformule is goed voor ongeveer 25 stuks en is hier niet verkleind. Verminder alle ingrediënten in dezelfde verhouding voor een kleinere hoeveelheid en voeg de extra bouillon geleidelijk toe tot het deeg de juiste consistentie heeft.

Waarom wordt het deeg al voor het vullen gegaard?

In dit familierecept wordt het maïsmeel in varkensbouillon en reuzel voortdurend geroerd tot het loskomt van de bodem van de pan. Verdeel het gare deeg over achirabladeren, vul ze en stoom de pakketjes.