In Manabí bestaat geen landelijke standaard voor hayaca. Het gerecht is regionaal en wordt thuis op verschillende manieren bereid. Lokale culinaire bronnen beschrijven maïsdeeg dat in blad wordt gewikkeld en gestoomd, met uiteenlopende vullingen van vlees, pinda’s, ei en kruiden. In bronnen uit Manabí wordt hayaca gespeld. Dit recept volgt een versie voor vier stuks uit de receptenverzameling van de provinciale overheid, verbonden aan Bahía de Caráquez en Leonidas Plaza. Het is één gedocumenteerde lokale variant, niet het definitieve recept van Ecuador.
Een ander familierecept uit Tosagua is beschreven in het ULEAM-boek Manabí y su comida milenaria: gekookte of geroosterde maïs, vleesvulling, pindasaus en bananen- of achirabladeren. Ook het culinaire woordenboek van de Technische Universiteit van Manabí beschrijft hayaca als een gevuld gerecht dat in blad wordt gewikkeld en gestoomd, en wijst op verschillen tussen huishoudens. Deze bronnen geven regionale context, maar de recepten zijn niet onderling uitwisselbaar. De gekozen versie van de provinciale overheid gebruikt maïsmeel, kip, bereide refrito en pindapasta, hardgekookte eieren, rozijnen en olijven.
De hoeveelheden van het GAD-recept zijn onveranderd overgenomen, waaronder 60 g maïsmeel. De webpagina geeft geen afzonderlijke recepten voor gordo de maní, refrito of aliño de la abuela; ook enkele smaakmakers zijn niet gewogen. Deze bereide onderdelen kunnen verschillen. Daarom staan ze als kant-en-klare ingrediënten vermeld, zonder een zogenaamd traditionele formule te verzinnen. Een kleine hoeveelheid smaakmakers is als redactionele schatting aangeduid. De ingrediëntenlijst vermeldt 400 ml gevogeltebouillon, terwijl de bereidingswijze later water noemt; deze versie volgt de lijst en gebruikt bouillon.
Het maïsdeeg wordt met panela en bananenazijn geleidelijk in bouillon ingedikt en daarna gecombineerd met gekruide, uit elkaar getrokken kip en pindapasta. Schep een portie deeg op een soepel verwarmd bananenblad, leg de vulling in het midden, vouw het blad dicht en stoom het pakketje. Het GAD-recept noemt twintig minuten. De grootte van het pakket en de dikte van het blad beïnvloeden de garing. Controleer vóór het serveren of het deeg stevig is en de kern heet. Chillangua, in de bron ook cilantro de pozo genoemd, is een lokaal kruid; gewone koriander geeft een frisse kruidige smaak, maar is geen exacte vervanging.
Bij de bereiding zijn enkele aandachtspunten belangrijk. De gepubliceerde verhouding van 60 g meel op 400 ml vloeistof kan een zacht deeg opleveren. Deze versie laat de bronhoeveelheid zien in plaats van die ongemerkt aan te passen aan een andere variant. Als het deeg voor het vouwen moet worden aangepast, is dat een wijziging aan deze batch, geen hoeveelheid uit de bron. Bereide refrito en de familiekruidenpasta zijn evenmin gestandaardiseerde producten. Kies ongezoete pindapasta, proef bereide onderdelen en bepaal pas daarna of extra zout nodig is.
Gaar de kip volledig voordat je haar uit elkaar trekt en houd gereedschap voor rauwe kip gescheiden van de gare vulling. De betrouwbaarste controle is een schone thermometer: het dikste deel van de kip moet 74°C / 165°F bereiken. Stoom de pakketjes op een rek boven het water, niet erin, en open hete bladeren voorzichtig. De temperatuur- en restjesadviezen zijn moderne voedselveiligheidsaanwijzingen, geen beweringen over traditionele praktijken.
Serveer de pakketjes heet en open het blad aan tafel zodat het zachte deeg en de hartige vulling zichtbaar worden. Maïs, pinda’s, kip, lokale kruiden en bananenblad laten de rijkdom van de keuken van Manabí zien; de precieze verhoudingen blijven afhankelijk van bron en huishouden. Hayaca manabita hoort thuis in deze regionale en gevarieerde context.