Palačinke: dunne Servische pannenkoeken met melk en bruisend mineraalwater
Palačinke zijn dunne Servische pannenkoeken die zowel met zoete als hartige vullingen kunnen worden geserveerd. In Nederland kunnen ze functioneel als dunne pannenkoeken of crêpe-achtige pannenkoeken worden uitgelegd, maar de oorspronkelijke naam blijft belangrijk voor de identiteit. Dit basisrecept maakt 15 ongevulde palačinke; de voedingswaarden hebben daarom geen vulling meegerekend.
Het beslag bestaat uit tarwebloem, eieren, volle melk, bruisend mineraalwater, zonnebloemolie, een kleine hoeveelheid suiker en zout. De techniek begint bewust met een dikker beslag. Eieren worden eerst met suiker en zout losgeklopt. Daarna gaat slechts de helft van de melk erbij, gevolgd door de bloem. In een dikke basis verdwijnen bloemklontjes eenvoudiger dan wanneer alle vloeistof al aanwezig is.
Pas als de massa glad is, worden de rest van de melk, het bruisende mineraalwater en de olie erdoor geklopt. Het uiteindelijke beslag moet in een dunne ononderbroken straal kunnen schenken en de garde slechts licht bedekken. Daarna rust het 30 minuten. Die rust geeft de bloem tijd om vocht op te nemen en maakt de stroming gelijkmatiger.
Een koekenpan met antiaanbaklaag van 24 cm wordt op middelhoog vuur voorverwarmd en met slechts een dunne film olie ingevet. Te veel olie geeft een onregelmatige gebakken buitenkant; te weinig warmte zorgt ervoor dat de dunne laag blijft kleven en scheurt. Een druppel beslag moet direct beginnen te zetten zonder dat de pan rookt.
Gebruik per pannenkoek slechts zoveel beslag als nodig is om de bodem dun te bedekken. Kantel de pan direct. De eerste zijde bakt 30–45 seconden tot het natte glansje weg is en de rand loskomt. Daarna wordt de palačinka gekeerd en bakt de tweede kant slechts 15–30 seconden, tot kleine goudbruine plekjes verschijnen maar de pannenkoek flexibel blijft.
De resterende pannenkoeken volgen in ongeveer 22 minuten. Vet alleen opnieuw licht in wanneer dat nodig is. Serveer twee ongevulde palačinke per portie met een aparte zoete of hartige vulling naar keuze. Die vulling behoort niet tot de basisformule en is daarom niet in de voedingsberekening opgenomen.