Skip to content
Romanya mutfağıPirinçli, tarhunlu ve ekşili domuz çorbası

Tarhunlu Transilvanya usulü domuz çorbası

Sibiu usulü domuz çorbasını tütsülenmiş kaburga, pirinç, fermente ekşi krema, sirke ve sirkede bekletilmiş tarhunla hazırlayın.

Pirinç, kök sebzeler ve sirkede bekletilmiş tarhun içeren kremalı domuz çorbasıTarhunlu Transilvanya usulü domuz çorbası
6 porsiyonporsiyon
20dkhazırlık
1sa 51dkkısık ateşte pişirme
Ortazorluk

Tarhunlu Transilvanya usulü domuz çorbası

Domuz kol eti ve tütsülenmiş kaburgalar kök sebzelerle, ardından pirinçle pişer. Fermente ekşi krema, sirke ve sirkede bekletilmiş tarhun Sibiu usulü çorbayı tamamlar.

Ciorbă ardelenească de porc cu tarhon, Romanya’nın Transilvanya bölgesiyle ilişkilendirilen ekşili domuz çorbasıdır. Buradaki Sibiu usulü tarif, şef Bogdan Roman’a atfedilen kaynakta anlatılan formülü izler. Domuz kol eti ve tütsülenmiş kaburgalar kök sebzelerle pişer; ardından pirinç ve fermente ekşi krema, yumurta ve undan hazırlanan terbiye eklenir. Sirke ve sirkede bekletilmiş tarhun son tadı verir. Ekşi krema çorba suyuna yumuşak bir kıvam kazandırır, ancak çorbayı koyu bir yahniye dönüştürmez; ekşilik etin yoğunluğunu dengeler.

Kaynak yazı temel malzemeleri ve yaklaşık üç litre suyu belirtir, ancak bütün ölçüleri vermez. Eksik miktarlar altı porsiyon için editoryal olarak standartlaştırılmış, kaynakta belirtilen 500 g domuz kol eti ve 3–4 tütsülenmiş kaburga korunmuştur. Sebzeler, pirinç, terbiye ve baharatların ölçülmesi tarifi tekrarlanabilir kılar; yine de tuz ve sirkeyi çorba suyunu tattıktan sonra ayarlayın. Kaynak listesindeki az miktarda yerel içki, hazırlama yönteminde kullanılmadığı için tarife alınmadı; kullanım amacı uydurulmadı.

Et ve sebzeleri benzer büyüklükte küçük parçalar halinde doğrayın; böylece aynı sürede pişerler. Önce sebzeleri hafifçe kızartın, sonra eti ve kaburgaları ekleyip soğuk suyla kaplayın. Bu sıra, çorba suyuna sotelenmiş sebzelerin aromasını taşır. Köpüğü alıp rahatça karıştırabilmek için geniş bir tencere kullanın. Çiğ eti doğranmış sebzelerden ayrı tutun; eti hazırladıktan sonra kesme tahtasını ve bıçağı yıkayın. Bu temel düzen hem malzemelerin pişmesini kolaylaştırır hem de çiğ etin başka yiyeceklere temas etmesini önler.

Çorbayı yüzeyde seyrek küçük kabarcıklar çıkacak kadar hafif kaynatın. Harlı kaynama eti dağıtıp çorba suyunu bulanıklaştırabilir; kısık ateş, kol etinin yaklaşık 60–70 dakikada yumuşamasını sağlar. İlk aşamada oluşan köpüğü alın. Tütsülenmiş kaburgalar çorba suyuna tuz bıraktığından, ölçtüğünüz tuzun tamamını baştan koymayın. Et, bir parçası kaşıkla kolayca ayrılacak kadar yumuşadığında hazırdır. Süre et parçalarının büyüklüğüne ve tencerenin kaynama şiddetine göre biraz değişebilir; süreyle birlikte yumuşaklığı da kontrol edin.

Pirinci pişmenin sonuna doğru ekleyip yaklaşık 15–20 dakika doğrudan çorba suyunda pişirin. Kullanımdan önce kısa süre durulayın ve süzün. Taneler dibe yığılmasın diye ekledikten sonra bir kez karıştırın. Pirinç bekledikçe sıvı çekmeye devam eder, bu nedenle servis etmeden önce kıvamı kontrol edin. Çorba fazla koyulaşmışsa biraz sıcak su ekleyip karıştırın ve tadına yeniden bakın. Kaynak pirinç çeşidi belirtmediğinden belirli bir tür önermiyoruz; ölçü ve yumuşaklık işaretini izleyin.

Ekşi krema terbiyesini hazırlarken acele etmeyin. Fermente ekşi kremayı yumurta ve unla pürüzsüz olana kadar çırpın, ardından sıcak çorba suyunu bir kepçe bir kepçe ekleyerek karıştırın. Böylece terbiye tencereye girmeden ısınır ve topaklanma riski azalır. Ocağı kapatın, terbiyeyi yavaşça dökün ve sürekli karıştırın. Çorbayı tekrar kaynatmayın; yumurta ve ekşi krema kesilebilir. Un karışıma hafif bir gövde verir, ekşi krema ise çorba suyunun keskinliğini yumuşatır. Doğrudan soğuk krema dökmek pürüzsüz sonucu zorlaştırır.

Sirkede bekletilmiş tarhun ve ayrıca eklenen sirke son ekşiliği oluşturur. Salamuradaki tarhun taze yapraklardan daha yoğun aromalıdır; kullanmadan önce süzüp ince doğrayın. Ölçülen sirkenin yarısıyla başlayın ve her eklemeden sonra tadın. Çorba belirgin biçimde ekşi olmalı, ancak sirke diğer tatları bastırmamalıdır. Kaburgaların ve tarhun salamurasının tuz oranı değişebileceğinden, tuz ve asit ayarını çorbanın tamamını tattıktan sonra yapın. Bu aşamalı yaklaşım, servis sırasında düzeltme yapmayı kolaylaştırır.

Çorbayı derin tabaklarda sıcak servis edin; et, sebze ve pirinci porsiyonlara eşit dağıtın. İsterseniz sofraya ayrıca ekşi krema koyun; çorbanın içinde zaten terbiye bulunur. Tarhun kokusunu bastırmamak için sunumu sade tutun. Sibiu ile ilişkilendirilen bu tarif, farklı sebzeler, et parçaları veya ekşilik veren malzemeler kullanan diğer Transilvanya domuz çorbalarından ayrı tutulmuştur. Buradaki miktarlar ve yöntem seçilen kaynağa göre düzenlenmiştir; benzer adlı başka tariflerin malzemeleri bu listeye karıştırılmamıştır.

Artan çorbayı sığ kaplara bölerek hızla soğutun ve en geç iki saat içinde buzdolabına kaldırın. 3–4 gün içinde tüketin. Yeniden ısıtırken kısık ateş kullanın ve her yanı iyice ısınana kadar sık sık karıştırın. Terbiye ayrılabileceğinden çorbayı şiddetle kaynatmayın. Buzdolabında beklerken pirinç suyu çekip çorbayı koyulaştırırsa ısıtırken biraz sıcak su ekleyin. Sonrasında tadına yeniden bakıp gerekiyorsa tuzu ve ekşiliği ayarlayın. Çorbayı oda sıcaklığında iki saatten fazla bırakmayın.

Tütsülenmiş kaburga, pirinç ve sirkede bekletilmiş tarhunla Sibiu usulü domuz çorbası

Tarif kartı

Tarhunlu Transilvanya usulü domuz çorbası

porsiyon6 porsiyon
hazırlık: 20 dkpişirme: 111 dktoplam süre: 2 sa 11 dk

Et

Sebzeler

Sotelemek için

Çorba suyu

Çorbaya eklenecek

Ekşi krema karışımı

Baharatlar

Gerekli ekipman

Yapılışı

20 dk

Domuz etini ve sebzeleri hazırlayın

Domuz kol etini lokmalık küpler halinde doğrayın. Soğanı, kereviz kökünü, maydanoz kökünü ve havuçları soyup küçük küpler halinde kesin; dolmalık biberin çekirdeklerini çıkarıp doğrayın. Pirinci durulayıp süzün. Çiğ domuz etini hazırlanmış sebzelerden ayrı tutun; eti kestikten sonra tahtayı ve bıçağı yıkayın.

15 dk

Sebzeleri soteleyip eti hafifçe kızartın

Geniş tavada yağı orta ateşte ısıtın. Soğanı, kerevizi, maydanoz kökünü, havucu ve biberi ölçtüğünüz tuzun bir tutamıyla tavaya alın. Yaklaşık 8 dakika, sebzeler yumuşayıp hafifçe renk alana kadar karıştırarak pişirin. Domuz eti küplerini ekleyin; çiğ görünümleri kaybolup yüzeyleri hafifçe kızarana kadar çevirin. Hepsini tencereye aktarın ve tütsülenmiş kaburgaları ekleyin.

65 dk

Domuz eti yumuşayana kadar kısık ateşte pişirin

Soğuk suyu tencereye dökün. Yavaşça hafif kaynama noktasına getirin, ardından yüzeyde yalnızca birkaç kabarcık kalacak şekilde ateşi kısın. Oluşan köpüğü alın ve et yumuşayana kadar kapağı açık olarak yaklaşık 60–70 dakika pişirin. Çorba suyunu harlı kaynatmayın; etin üzeri açıkta kalırsa biraz sıcak su ekleyin.

18 dk

Pirinci çorba suyunda pişirin

Durulanmış pirinci hafifçe kaynayan çorbaya ekleyin ve taneler dibe yığılmasın diye bir kez karıştırın. Pirinç yumuşayıp şeklini koruyana kadar 15–20 dakika kısık ateşte pişirmeyi sürdürün. Çorba suyunun tadına bakın; tütsülenmiş kaburgaların, tarhun salamurasının ve sirkenin son tuzluluğu ve ekşiliği etkileyeceğini hesaba katın.

8 dk

Ekşi krema terbiyesini ılıştırın

Ekşi kremayı, yumurtayı ve unu bir kâsede pürüzsüz olana kadar çırpın. Sıcak çorba suyunu azar azar ekleyip her seferinde çırparak karışım ılıyıp akışkanlaşana kadar devam edin. Tencerenin altını kapatın. Ilıştırdığınız terbiyeyi karıştırmayı sürdürürken yavaşça çorbaya dökün. Yumurta ve ekşi kremayı ekledikten sonra çorbayı kaynatmayın; terbiye kesilebilir.

5 dk

Sirke ve sirkede bekletilmiş tarhunla tatlandırın

Süzülüp doğranmış tarhunu ve sirkenin yarısını çorbaya ekleyin. Tadına bakın; çorba dengeli ve hoş bir ekşiliğe ulaşana kadar sirkeyi, tuzu ve karabiberi azar azar ilave edin. Tarhunun kokusunu çorbaya bırakması için tencereyi ocaktan aldıktan sonra 5 dakika dinlendirin. Sıcak servis edin; isterseniz yanına biraz daha ekşi krema koyun.

Püf noktaları

01

Tuzu en son ayarlayın

Tütsülenmiş kaburgaların ve tarhun salamurasının tuzu değişebilir. Et piştikten sonra çorba suyunu tadın, sonra tuz ekleyin.

02

Terbiyeyi yavaşça ılıştırın

Tencereye eklemeden önce sıcak çorba suyunu ekşi krema karışımına azar azar yedirin.

03

Önce ocağı kapatın

Ilıştırılmış terbiyeyi ocak kapalıyken ekleyin ve sonrasında çorbayı kaynatmayın.

04

Sirkeyi tadına bakarak ekleyin

Önce yarısını kullanın; tadıp dengeli bir ekşilik elde edene kadar azar azar eklemeyi sürdürün.

Pişirirken sık sorulan sorular

SorunNe yapılmalı
Ekşi krema terbiyesi pütürlü görünüyorEklerken ocağı kapatın, terbiyeyi sıcak çorba suyuyla azar azar ılıştırın ve yavaşça karıştırın. Sonrasında çorbayı kaynatmayın.
Çorba suyu fazla tuzluAzar azar sıcak su ekleyip her seferinde tadın. Gerekirse ancak bundan sonra biraz sirkeyle dengeleyin.
Çorba yeterince ekşi değilSirkeyi küçük miktarlarda ekleyin ve her eklemeden sonra tadın. Tarhun salamurası da ekşilik katabilir.
Pirinç artan çorbayı koyulaştırdıBiraz sıcak su ekleyerek kısık ateşte yeniden ısıtın; çorba suyu açılana ve her yanı ısınana kadar karıştırın.

İkameler

Asıl malzemePratik alternatifNe değişir
Tütsülenmiş domuz kaburgasıTütsülenmiş domuz incik etiYakın miktarda tütsülenmiş domuz eti kullanın. Tuz oranı ve pişme süresi değişebilir; yumuşayana kadar pişirin ve çorba suyunu en son ayarlayın.
Sirkede bekletilmiş tarhunTaze tarhun ve sirkeAroma, salamurada bekletilmiş tarhundan farklı olur. Doğranmış taze tarhunu azar azar ekleyin; ekşiliği sirkeyle ayrıca ayarlayın.

Saklama ve yeniden ısıtma

Domuz eti, pirinç ve ekşi krema terbiyesi çorbayı bozulabilir hale getirir. Artanları hızla soğutup dikkatle yeniden ısıtın.

Oda sıcaklığında

Çorbayı oda sıcaklığında 2 saatten fazla bırakmayın. Daha hızlı soğuması için sığ kaplara bölün.

Buzdolabında

Üzerini kapatıp hızla buzdolabına kaldırın; 3–4 gün içinde tüketin.

Yeniden ısıtma

Sık sık karıştırarak kısık ateşte her yanı iyice ısınana kadar ısıtın. Harlı kaynatmayın; koyulaşmış çorba suyunu sıcak suyla açın.

Sık sorulan sorular

Ciorbă ardelenească de porc nedir?

Transilvanya usulü ekşili domuz çorbasıdır. Bu Sibiu tarifinde domuz kol eti, tütsülenmiş kaburga, kök sebzeler, pirinç, ekşi krema terbiyesi, sirke ve sirkede bekletilmiş tarhun kullanılır.

Taze tarhun kullanabilir miyim?

Seçilen tarifte sirkede bekletilmiş tarhun kullanılır. Taze tarhun hem aromayı hem de ekşiliği değiştirir; kullanırsanız sirkeyi ayrıca ekleyip tadına göre ayarlayın.

Ekşi krema neden ılıştırılır?

Sıcak çorba suyunu ekşi krema, yumurta ve un karışımına azar azar çırparak eklemek karışımı tencereye girmeden ısıtır ve pürüzsüz kalmasına yardımcı olur.

Çorbayı önceden hazırlayabilir miyim?

Evet. Çorbayı hızla soğutup buzdolabında saklayın ve her yanı iyice ısınana kadar kısık ateşte yeniden ısıtın. Pirinç beklerken su çekeceğinden gerekirse sıcak suyla açın.