Skip to content
Romanya mutfağıKoyun peynirli Rumen mısır lapası

Bulz ciobănesc

Sert Rumen mısır lapası, yoğun aromalı koyun peynirini sarar. Izgarada dışı hafif çıtır olurken içteki peynir yumuşak kalır.

Altın rengi üç bulz ciobănesc porsiyonundan biri kesilmiş; içindeki yumuşak peynir dolgusu görünüyorBulz ciobănesc
4 porsiyon (8 adet içli top)porsiyon
20dkhazırlık
38dkkısık ateşte pişirme
Ortazorluk

Yumuşak Peynirli, Kızarmış Mısır Lapası

Bulz ciobănesc, sert Rumen mămăligă ile keskin aromalı koyun peynirini bir araya getirir. İç dolgusu yumuşak kalırken dışı hafifçe kızarır.

Bulz ciobănesc, sert mısır lapası ile koyun peynirinden yapılan bir Rumen yemeğidir. Ilık mămăligă peynirin çevresine sarılarak porsiyonluk toplar hâline getirilir; ardından ızgarada ya da fırında kızartılır. Romence ciobănesc sözcüğü çobanlarla ve kırsal yaşamla ilişkilidir; mısır ile koyun sütü bu mutfakta önemli ürünlerdir. Adı tek bir şekli ya da değişmez bir tarifi tanımlamaz. Romanya’da bulz farklı biçimlerde hazırlanır; bazı aile ve bölge yorumlarında ek malzemeler bulunur. Bu tarif, tek tek hazırlanan peynir dolgulu mısır lapası toplarına odaklanır.

Mămăligă, Romanya’da garnitür olarak ya da başka yemeklerin temeli olarak kullanılan haşlanmış mısır lapasıdır. Bulz için yumuşak ve kaşıkla yenilen polentadan çok daha sert olması gerekir. Pişmiş mămăligă soğuduğunda şeklini koruyup dilimlenebilir; bu tarifte ise peynirin çevresini kapatabilmesi için sıcakken şekillendirilir. Orta öğütülmüş mısır irmiği bütünlüklü bir doku verir. İnce mısır unu farklı davranır; hazır irmik de burada verilen pişirme süresinden çok daha hızlı pişebilir. Türkiye’de polenta sözcüğü bazen hem pişmiş lapayı hem de onu hazırlayan irmiği anlatmak için kullanılır. Burada malzeme listesindeki mısır irmiği kuru ürünü, mămăligă ise pişmiş Rumen yemeğini belirtir. Bu ayrım, yemeğin adını ve Rumen kimliğini korurken hangi ürünü seçmeniz gerektiğini açıklar. Ambalajda polentalık mısır ya da mısır irmiği yazması tane boyutunu tek başına garanti etmez; öğütüm ve ön işlem bilgisini de kontrol edin. Bu tarif için orta öğütülmüş, önceden pişirilmemiş ürün kullanın.

Brânză de burduf iç dolguya tuzlu ve belirgin bir lezzet katar. Bu, genellikle koyun sütünden yapılan bir Rumen peyniridir; ürününe göre ufalanan ya da yumuşak bir yapıda olabilir. Başka bir peynirle karıştırılmaması ve tatlarının aynı olduğu düşünülmemesi için adı özgün biçimiyle korunur. Peynir sert ve kuruysa az miktarda yumuşamış tuzsuz tereyağı toparlanmasına yardımcı olur. Zaten yumuşak olan peynire tereyağı eklemek gerekmez. Tuz oranı yüksek olabileceğinden, tuz eklemeden önce iç dolguyu tadın.

Başarılı bir bulz için mămăligă dolguyu tutacak kadar sert, şekil verilecek kadar da sıcak ve esnek olmalıdır. Topaklanmayı önlemek için mısır irmiğini hafif kaynayan suya yavaşça dökün ve sürekli karıştırın. Yoğunlaşan lapa dibe kolayca yapışabildiğinden tencerenin tabanını sık sık sıyırın. Hazır olduğunda tencerenin kenarlarından ayrılmaya başlar ve kaşığın üzerinde bir yığın hâlinde durur. İrmikler yumuşamadan lapa katılaşırsa azar azar sıcak su ekleyip pişirmeyi sürdürün.

Kısa bir dinlenmeden sonra polentayı sekiz eşit parçaya bölün. Ellerinizi hafifçe ıslatın; ancak polentayı tamamen soğumaya bırakmayın, çünkü soğudukça şekillendirirken çatlayabilir. Her parçayı bastırıp yassılaştırın, ortasına bir porsiyon peynir koyun ve kenarları birleştirin. Topların kusursuz biçimde yuvarlak olması gerekmez. Önemli olan çatlak bırakmamak ve ızgarada peynirin sızmasını önlemek için birleşme yerini düzeltmektir. Fazla dolgu, topu kapatmayı zorlaştırır.

Kömürlü ızgara bulza hafif isli bir aroma ve kızarmış bir kabuk kazandırır. Izgarayı az miktarda tereyağıyla yağlayın ve topları önce birleşme yerleri aşağı bakacak şekilde koyun. İlk yüzün kabuk bağlamasını bekleyin; kabuk oluştuktan sonra top ızgaradan daha rahat ayrılır ve mısır kaplaması yırtılmaz. Orta ateş, peynir içte ısınırken dış yüzeyin kızarması için zaman verir. Toplar hızla koyulaşırsa ısı kaynağından uzak, daha serin bir bölüme alın. Fırın seçeneği de içlerini ısıtır ve hafifçe kızartır, ancak kömürün isli aromasını vermez.

Bulzu kısa bir dinlenmenin ardından sıcak servis edin; böylece taşırken dağılmaz. Ekşi kremayı ayrıca sunun; peynirli iç dolgunun parçası değildir. Yemek tek başına doyurucudur ve tarifte başka bir garnitür belirtilmez. Kesildiğinde sert mısır katmanı ile yumuşak merkez arasındaki fark görülebilir. Artan porsiyonları piştikten sonra iki saat içinde buzdolabına kaldırın ve kapalı bir kapta soğukta saklayın. Yeniden ısıtırken yalnızca kızarmış dış yüzeyi değil, porsiyonun merkezini de belirtilen sıcaklığa ulaştırın.

İlk denemede orta öğütülmüş mısır irmiği, tuzlu koyun peyniri, iyi kapatılmış toplar ve orta ısıyla başlayın. Füme et, yumurta veya ek süt ürünleri başka aile ya da bölge çeşitlerinde yer alabilir; bu iç dolgu için gerekli değildir. Malzeme listesi yalnızca burada anlatılan hazırlıkta kullanılanları içerir. Böylece mămăliganın sertliğinin ve peynir miktarının dokuyu nasıl etkilediğini görebilir, tek bir bulz biçiminin herkes için geçerli olduğunu varsaymadan sonucu değerlendirebilirsiniz.

Özenle ölçülmüş malzemeler

Tarif kartı

Bulz ciobănesc

porsiyon4 porsiyon (8 adet içli top)
hazırlık: 20 dkpişirme: 38 dktoplam süre: 58 dk

Polenta için

İç dolgu için

İç dolgu ve ızgara için

Servis için

Gerekli ekipman

Yapılışı

25–30 dakika

Sert polentayı pişirin

Suyu ve tuzu kalın tabanlı büyük bir tencerede kaynatın. Suyu hafifçe kaynar durumda tutacak kadar ateşi kısın. Topaklanmaması için uzun tahta kaşıkla sürekli karıştırırken mısır irmiğini azar azar dökün. İrmikler yumuşayana, polenta iyice koyulaşıp tencerenin kenarlarından ayrılmaya başlayana kadar kısık ateşte 25–30 dakika pişirin; sık sık karıştırıp dibi sıyırın. Kaşığın üzerinde şeklini korumalıdır. İrmikler yumuşamadan fazla sertleşirse her seferinde bir yemek kaşığı sıcak su ekleyin.

5 dakika

Peynirli iç dolguyu hazırlayın

Peyniri bir kaseye ufalayın. Kuru ve dağınıksa toparlanması için bir çay kaşığı yumuşamış tereyağını karıştırın; zaten yumuşaksa tereyağı eklemeyin. İç dolguyu sekiz eşit parçaya bölün. Tuz eklemeden önce peynirin tadına bakın.

5 dakika

Polentayı sıcakken bölün

Mămăligă’yı 5–8 dakika, güvenle tutulabilecek ama hâlâ esnek ve soğumamış olana kadar bekletin. Sekiz eşit parçaya bölün. Ellerinizi hafifçe ıslatın ve her parçayı yaklaşık 1 cm kalınlığında kalın bir diske bastırın. Doldurmadan önce küçük çatlakları kapatın.

8 dakika

Topları doldurup kapatın

Her diskin ortasına bir porsiyon peynir koyun. Dolgunun tamamını kapatmak için polentanın kenarlarını kaldırıp birbirine bastırın. Avuçlarınız arasında nazikçe yuvarlayarak sıkı, oval ya da yuvarlak bir top oluşturun; peynir ızgaraya akmasın diye birleşme yerini düzeltin.

8–10 dakika

Izgarada pişirip servis edin

Temiz ızgarayı az miktarda tereyağıyla hafifçe yağlayıp orta ateşte ısıtın. Topları birleşme yeri alta gelecek şekilde yerleştirin. Her yüzünü 3–4 dakika ızgara yapın; yalnızca kızarmış bir kabuk oluşup altı kolayca ayrıldıktan sonra dikkatlice çevirin. Çok hızlı koyulaşırlarsa daha serin bir bölüme alın. Dışı hafif çıtır, ortadaki peynir ise sıcak ve yumuşak olmalıdır. 2 dakika dinlendirin, ardından ekşi kremayla servis edin.

İpuçları

01

Orta öğütülmüş mısır irmiği seçin

Piştiğinde peyniri sarabilecek sertlikte bir polenta oluşturur.

02

Önce peyniri tadın

Brânză de burduf oldukça tuzlu olabilir. Tuzu ancak tattıktan sonra ekleyin.

03

Polentayı sıcakken şekillendirin

Güvenle tutulacak kadar soğumasını bekleyin, ancak çatlayacak kadar soğutmadan şekillendirin.

04

Kabuk oluşmadan çevirmeyin

İlk yüz kızardıktan sonra çevirin. Erken kaldırmak dış katmanı yırtıp peyniri açığa çıkarabilir.

Tarifin çeşitleri

Fırın seçeneği

Topları fırında kızartın

Kapatılmış topları hafifçe tereyağıyla yağlanmış bir tepsiye dizin ve 220 °C’de 12–15 dakika fırınlayın. Bir kez çevirin; dışı hafifçe kızarınca çıkarın. Kömürün isli aroması oluşmayacaktır.

Hazırlık sırasında sık sorulanlar

SorunNe yapılmalı
Polenta şeklini koruyamıyor.Sık sık karıştırarak kısık ateşte daha uzun pişirin; sertleşip tencerenin kenarlarından ayrılmaya başlayana kadar devam edin.
Şekil verirken dış katman çatlıyor.Polentayı ılık ve esnekken çalışın. Ellerinizi hafifçe ıslatın ve peyniri koymadan önce çatlakları kapatın.
Peynir ızgarada dışarı akıyor.Daha az dolgu kullanın, birleşme yerini kapatın ve topu orta ateşte önce birleşme yeri aşağı gelecek biçimde yerleştirin.
Dışı, ortası ısınmadan yanıyor.Ateşi kısın veya topları ızgaranın daha serin bölümüne alın. Kabuk oluştuktan sonra çevirip birkaç dakika daha pişirin.

İkameler

Asıl malzemePratik alternatifNe değişir
Brânză de burdufKeskin aromalı koyun peyniriSert bir peynir seçip ufalayın. Tadı ve dokusu brânză de burduf ile aynı olmayacaktır.
Kömürlü ızgaraIzgara tava ya da kızgın fırınIzgara tava iz bırakır; fırın daha eşit kızartır. İkisi de kömürün isli aromasını vermez.
Tuzsuz tereyağıIzgarayı yağlamak için ince bir tabaka nötr yağTereyağı yalnızca çok kuru peyniri yumuşatmaya ya da topların ızgaraya yapışmasını önlemeye yardımcı olur; polenta için şart değildir.

Saklama ve servis

Bulz pişmiş mısır ve süt ürünleri içerir. Sıcak servis edin; artanları saklamadan önce hızla soğutun.

Oda sıcaklığı

Artanları piştikten sonra en geç iki saat içinde buzdolabına kaldırın; oda sıcaklığında bekletmeyin.

Buzdolabı

Kapalı bir kapta 4 °C veya altında saklayın ve 3–4 gün içinde tüketin.

Yeniden ısıtma

Porsiyonun tamamını 74 °C’ye ulaşana kadar ısıtın. Tava ya da fırın dış yüzeyin yeniden kızarmasına yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Bulz ciobănesc nedir?

Çoban mutfağıyla ilişkilendirilen bir Rumen yemeğidir: sert mămăligă koyun peynirinin çevresine şekillendirilir ve ızgarada ya da fırında kızartılır.

Brânză de burduf nedir?

Genellikle koyun sütünden yapılan bir Rumen peyniridir. Tuzlu ve keskin aromalıdır; yapısı ufalanandan yumuşağa değişebilir.

Bulz ızgara olmadan hazırlanabilir mi?

Evet. Kapatılmış topları hafifçe yağlanmış tepsiye dizin, 220 °C’de 12–15 dakika fırınlayın ve hafifçe kızarmaları için bir kez çevirin.

Polenta şekillendirirken neden çatlıyor?

Fazla soğumuş ya da kuru olabilir. Ilık ve esnekken şekillendirin, ellerinizi hafifçe ıslatın ve peyniri eklemeden önce çatlakları kapatın.