Polonya’nın ulusal yemekleri

Zupa karpielanka: Polonya usulü rutabaga ve kuru fasulye çorbası

Zupa karpielanka, Polonya'nın güneyindeki Nadpopradzie yöresine ait geleneksel bir çorbadır. Rutabagaya yörede karpiel denir. Polonya Tarım Bakanlığı bu yemeği Małopolskie Voyvodalığı'na ait geleneksel bir hazır yemek olarak kaydeder. Açık sarı, kremamsı suyunda küçük beyaz fasulyeler, havuç ve maydanoz parçaları görünür.

Polonya’nın ulusal yemekleri
Paylaş
Ahşap masa üzerindeki rustik kasede açık sarı şalgam turpu çorbası; içinde beyaz fasulye, havuç küpleri ve maydanoz görülüyor, yanında kaşık var.
Porsiyon 4, porsiyon başına yaklaşık 700 ml
Porsiyon hesabı pişmiş çorbanın dörtte biri
Hazırlık süresi 25 dakika
Pişirme süresi yaklaşık 90 dakika
Malzemeler ↓
Tarif özeti

Zupa karpielanka: Polonya usulü rutabaga ve kuru fasulye çorbası

Zupa karpielanka, Polonya'nın güneyindeki Nadpopradzie yöresine ait geleneksel bir çorbadır. Rutabagaya yörede karpiel denir. Polonya Tarım Bakanlığı bu yemeği Małopolskie Voyvodalığı'na ait geleneksel bir hazır yemek olarak kaydeder. Açık sarı, kremamsı suyunda küçük beyaz fasulyeler, havuç ve maydanoz parçaları görünür.

Resmî kayıtta iki yerel karpiel çeşidinden söz edilir: beyaz olanın tadı daha keskin, sarı olanınki daha tatlıdır. Sütlü çorba en yaygın biçimiydi. Geleneksel malzemeler arasında rutabaga, havuç, küçük beyaz fasulye, tereyağı, un, süt veya krema, maydanoz, su ve tuz bulunur. Ölçüleri belirlenmiş bu ev uyarlamasında tam yağlı süt ve açık renkli bir tereyağlı un terbiyesi kullanılır; çorba pürüzsüz olana kadar ezilmez, hafifçe koyulaşmış ve sulu kalır.

Kuru fasulyeyi bir gece önceden ıslatıp tamamen yumuşayana kadar pişirmeniz gerekir. Rutabaga ve havucu biçimlerini koruyacak şekilde yumuşatın; ardından süt ve açık renkli terbiye ile çorbanın suyuna kıvam verin. Maydanozu son aşamada ekleyip sıcak servis edin. Fasulyeyi sekiz saat ıslatırsanız başlangıçtan servise kadar en az 9 saat 55 dakika gerekir; 12 saatlik ıslatma toplam süreyi dört saat uzatır.

İyi sonuç için ipuçları

İyi sonuç için ipuçları

  • Geleneksel kayıtta anlatılan daha tatlı yerel çeşit olan sarı rutabagayı seçin. Mumlu kabuğunu yeterince kalın soyun ve 1,5 cm'lik eşit küpler halinde kesin.
  • Fasulyeyi buzdolabında 8–12 saat ıslatın; süzüp durulayın ve taze suda tamamen yumuşayana kadar pişirin. Ambalaj daha uzun süre öneriyorsa oradaki talimatları izleyin.
  • Rutabaga ve havucu çatalla kolayca delinecek, ancak biçimlerini koruyacak kadar pişirin. Çorbayı püre hâline getirmeyin.
  • Tereyağı ile unu renkleri koyulaşmadan 2 dakika pişirin. Sütü çırparak azar azar ekleyin; tencereye almadan önce karışımı bir kepçe sıcak sebze suyuyla açın.
  • Sütü ekledikten sonra çorbayı kısık ateşte hafifçe kaynatın ve sık sık karıştırın. Harlı kaynama sütü dibe tutturabilir veya terbiyeyi topaklandırabilir.
  • Fasulyeyi ancak tamamen yumuşadıktan sonra ekleyin. Açık sarı ve hafif koyu çorba suyunda fasulye, rutabaga ve havuç parçaları görünür kalmalıdır.
  • Artan çorbayı sığ kaplara bölerek hızla soğutun ve buzdolabına koyun. Büyük bir tencere yavaş soğur; tezgâhta bekletmeyin.
Malzemeler

Malzemeler

Çorba

  • 150 g küçük kuru beyaz fasulye
  • 600 g sarı rutabaga, soyulmuş ve küp doğranmış
  • 200 g havuç, soyulmuş ve küp doğranmış
  • 700 ml tam yağlı süt
  • 2,2 L su; 1 L fasulye, 1,2 L çorba için
  • 30 g tuzsuz tereyağı
  • 30 g sade buğday unu
  • 6 g ince tuz
  • 15 g maydanoz yaprağı, ince kıyılmış
Yapılışı

Yapılışı

Hazırlanışı

  1. Fasulyeyi ıslatın.Kuru fasulyelerin üzerini bol soğuk suyla kapatın ve buzdolabında 8–12 saat bekletin. Süzüp durulayın. Bu bekleme süresi pasiftir; hazırlığa bir gün önceden başlayın.

  2. Fasulyeyi tamamen pişirin.Fasulyeleri 2 litrelik tencereye alın ve 1 L taze su ekleyin. Güçlü biçimde kaynatıp 10 dakika pişirin; ardından ateşi kısın ve her fasulye tamamen yumuşayana kadar 50–70 dakika hafif kaynatın. Süzün. Ambalaj daha uzun ıslatma veya pişirme süresi öneriyorsa buna uyun; az pişmiş fasulyeyi tatmayın veya servis etmeyin.

  3. Sebzeleri hazırlayın.Fasulye pişerken rutabaga ile havucu soyun ve eşit pişmeleri için 1,5 cm'lik küpler halinde kesin.

  4. Sebzeleri pişirin.Rutabaga ve havucu 4 litrelik çorba tenceresine alın, 1,2 L su ekleyin. Kaynatın; ardından sebzeler çatalla delinecek kadar yumuşayıp biçimlerini koruyana dek 20–25 dakika hafif kaynatın.

  5. Sütlü terbiyeyi hazırlayın.Tereyağını küçük bir sos tenceresinde orta-kısık ateşte eritin. Unu çırparak ekleyin ve rengini koyulaştırmadan 2 dakika pişirin. Sütü azar azar çırparak pürüzsüz hâle getirin. Bir kepçe sıcak sebze suyunu ekleyip karıştırın; sonra sürekli karıştırarak karışımı çorba tenceresine dökün.

  6. Çorbayı tamamlayın.Sık sık karıştırarak hafif kaynama noktasına getirin ve biraz koyulaşması için 5–8 dakika pişirin. Tamamen yumuşamış ve süzülmüş fasulyelerle tuzu ekleyin; kısık ateşte 5 dakika daha pişirin. Süt eklendikten sonra çorbayı harlı kaynatmayın.

  7. Maydanozu ekleyip servis edin.Maydanozu karıştırın, tencereyi ocaktan alın ve çorbayı sıcak servis edin. Çorba açık sarı ve kremamsı, hafif koyu ama püre hâline gelmemiş olmalı; yumuşak rutabaga ile havuç ve görünür beyaz fasulyeler içermelidir.

Besin değerleri ve alerjen

Besin değerleri ve alerjen

  • Enerji390 kcal
  • Karbonhidrat54 g
  • Protein16 g
  • Yağ13 g
  • Lif11 g
  • Sodyum730 mg
  • Alerjenlersüt, buğday

Tarifin dörtte biri olan bir porsiyon için yaklaşık değerler: - Enerji: 390 kcal - Karbonhidrat: 54 g - Protein: 16 g - Yağ: 13 g - Lif: 11 g - Sodyum: 730 mg - Alerjenler: süt, buğday Değerler kullanılan kuru fasulye ve süte, ayrıca tencerede kalan pişirme sıvısına göre değişir. Terbiye buğday, süt ise süt ürünü alerjeni içerir. Fasulyeyi güvenli biçimde pişirin, artan yemeği hızla soğutun ve çorbanın her yerini 74 °C'ye kadar yeniden ısıtın.

Servis, saklama ve yeniden ısıtma: Çorbayı dört kaseye paylaştırıp sıcak servis edin. Rutabaga hafif bir tatlılık, beyaz fasulye doyuruculuk, maydanoz ise taze bir aroma verir. Geleneksel tarifte sebzelerin seçildiği hafif koyu kıvamlı bir çorba anlatılır.

Servis, saklama ve yeniden ısıtma: Artan çorbayı sığ kaplara bölerek hızla soğutun ve 2 saat içinde buzdolabına kaldırın; oda sıcaklığı 32 °C'nin üzerindeyse bu süre 1 saattir. 4 °C veya altında saklayın ve 3–4 gün içinde tüketin. Yalnızca yiyeceğiniz miktarı, sık sık karıştırarak her yeri 74 °C'ye ulaşana kadar yeniden ısıtın. Soğuyunca çok koyulaşırsa biraz süt veya su ekleyin; harlı kaynatmadan yavaşça ısıtın.

Servis, saklama ve yeniden ısıtma: Önceden hazırlamak için fasulyeyi bir gün önceden ıslatıp pişirin, hızla soğutun ve buzdolabında saklayın. Sebzeli ve sütlü çorbayı servis günü hazırlayıp pişmiş fasulyeleri ekleyin. Pişmiş fasulyeyi veya çorbayı belirtilen soğutma sınırlarını aşacak şekilde oda sıcaklığında bırakmayın.

Polonya’nın ulusal yemekleri

Polonya’nın ulusal yemekleri

Aç →
Kıvrımlı kenarlı küçük Polonya yarım ay mantılarından bir tabak; beyaz fasulye dolgusu ve altın rengi kavrulmuş soğan görülüyor, bir tanesi içini göstermek için kesilmiş.
Polonya’nın ulusal yemekleri

Pierogi z fasolą Piękny Jaś: beyaz fasulyeli Polonya pierogisi

Pierogi z fasolą Piękny Jaś, ezilmiş beyaz fasulyeyle doldurulan küçük, yarım ay biçimli Polonya mantılarıdır. Geleneksel Ürünler kaydı, Małopolskie bölgesindeki örneği açık renkli ve yumuşak hamuru, kıvrımlı kenarı ve içinde altın rengi soğan parçaları görülebilen bej dolgusu ile tanımlar. Kayıtta verilen boyutlar yaklaşık 6–7 cm uzunluk, 3 cm genişlik ve 1 cm yüksekliktir.

Aç →
Zagórze yöresine özgü sütlü çorba; içinde sarı şalgam, patates ve havuç parçaları, otlar ve yanında çavdar ekmeği görülüyor.
Polonya’nın ulusal yemekleri

Zagórzańska zupa z karpieli na mleku: Zagórze usulü sütlü şalgam çorbası

Zagórzańska zupa z karpieli na mleku, Polonya’nın Küçük Polonya Voyvodalığı’ndaki Zagórze yöresine ait bölgesel bir sebze çorbasıdır. Yerel adlandırmada karpiel, şalgamı (rutabaga/İsveç şalgamı) ifade eder. Zagórze, Beskid Wyspowy dağlarının bir bölümünü ve Gorce Dağları’nın kuzeyini kapsar; Mszana Dolna bölgenin merkezi kabul edilir. Polonya Tarım Bakanlığının geleneksel ürünler kaydı çorbayı, içinde sarı şalgam, havuç ve patates parçaları ile kurutulmuş otlar görülen, açık sarı ve hafif kremamsı bir su olarak tanımlar.

Aç →
Patates ve koyu renkli mantar parçaları içeren açık gri Silezya ayran çorbası; pişmiş beyaz sosis ve çavdar ekmeği ayrıca sunuluyor.
Polonya’nın ulusal yemekleri

Śląski żur na maślance: Silezya Usulü Ayran Çorbası

Śląski żur na maślance, Polonya’nın Yukarı Silezya bölgesindeki Opole voyvodalığına özgü yöresel bir çorbadır. Żur adı verilen ekşi Polonya çorbaları ailesinin bir parçasıdır; ancak bu tarifte fermente çavdar mayası yerine fermente ayran kullanılır. Polonya Geleneksel Ürünler Listesi’ndeki kayıt, çorbayı akışkan, gri renkli, ekşi lezzetli ve belirgin mantar aromalı olarak tanımlar.

Aç →