Polonya’nın ulusal yemekleri

Karp smażony z sosem szarym: Wielkopolska usulü kızarmış sazan ve gri sos

Karp smażony z sosem szarym, Wielkopolska bölgesine ait bir yemektir: sazan parçaları un ve galeta ununa bulanır, tereyağında kızartılır ve koyu gri-kahverengi, kıvamlı bir sosla servis edilir. Sosun tadı hafif tatlı-ekşidir; içindeki bütün kuru üzümler ve doğranmış bademler görünür.

Polonya’nın ulusal yemekleri
Paylaş
Geniş tabakta gri sos, kuru üzüm ve bademle sunulan üç kızarmış pane sazan dilimi.
Porsiyon 4
Porsiyon ölçüsü bir parça sazan ve sosun dörtte biri, tabakta yaklaşık 330 g
Hazırlık 25 dakika
Pişirme 35 dakika
Tarife genel bakış

Karp smażony z sosem szarym: Wielkopolska usulü kızarmış sazan ve gri sos

Karp smażony z sosem szarym, Wielkopolska bölgesine ait bir yemektir: sazan parçaları un ve galeta ununa bulanır, tereyağında kızartılır ve koyu gri-kahverengi, kıvamlı bir sosla servis edilir. Sosun tadı hafif tatlı-ekşidir; içindeki bütün kuru üzümler ve doğranmış bademler görünür.

Polonya Tarım Bakanlığı bu yemeği 11 Nisan 2013'te Wielkopolskie voyvodasının Geleneksel Ürünler Listesi'ne kaydetti. Resmî tarifte un ve galeta ununa bulanmış sazanın tereyağında kızartılması ve tereyağı-un karışımının kavrulmasıyla koyulaştırılan bir sos yer alır. Karamel, limon, tuz, kırmızı şarap, kuru üzüm ve badem sosa kendine özgü tadını verir. Bakanlık ayrıca Halina Felisiakówna'nın 1937 tarihli el yazması tarifine de değinir. Bazı eski tariflerde sazan kanı kullanılırken daha sonraki hazırlamalarda bunun yerini kırmızı şarap almıştır. Bu tarifte şarap kullanılır, kan kullanılmaz. Wielkopolska’da bu yemek Noel arifesi sofrasıyla ilişkilidir, ancak sıradan günlerde de servis edilir.

Ölçüleri belirlenmiş bu ev yapımı tarif dört porsiyon içindir. Sazanı dış kaplaması altın rengi olana ve en kalın bölümü en az 63 °C'ye ulaşıp bu sıcaklıkta 15 saniye kalana kadar kızartın. Kaplamanın bir kısmının çıtır kalması için sosu balığın üzerine dökün ya da yanında servis edin. Sazanda ince kılçıklar bulunabilir; dikkat ederek yiyin. Sosta kırmızı şarap vardır ve pişirme sırasında alkolün tamamının uçtuğu garanti edilemez.

İyi sonuç için ipuçları

İyi sonuç için ipuçları

  • Yaklaşık 2–3 cm kalınlığındaki sazan parçalarını seçin; böylece içi kurumadan kaplaması kızarır.
  • Tuzlamadan önce balığı iyice kurulayın; ıslak yüzey kaplamanın tutunmasını zorlaştırır.
  • Çiğ balık için ayrı kesme tahtası, tabak ve mutfak gereçleri kullanın. Yenmeye hazır yiyeceklere dokundurmadan önce bunları yıkayın.
  • Karameli rengini görebilmek için küçük, açık renkli bir tencerede hazırlayın. Su eklemeden önce tencereyi ocaktan alın; sıcak karamel sıçrayabilir.
  • Topaklanmaması için suyu meyaneye azar azar ekleyin ve çırpma teliyle sürekli karıştırın.
  • Tereyağını orta ateşte ısıtın. Köpürmeli ama koyulaşmamalıdır. Kaplama hızla renk alırsa ateşi kısın.
  • Anlık okuma yapan bir termometreyle en kalın bölümü ölçün: 15 saniye boyunca en az 63 °C.
Malzemeler

Malzemeler

Sazan

  • Yaklaşık 2–3 cm kalınlığında 1 kg sazan parçası
  • Balık için 8 g ince tuz
  • Kaplama için 30 g buğday unu
  • 60 g ince ve kuru galeta unu
  • Kızartmak için 70 g tuzsuz tereyağı

Gri sos

  • 15 g toz şeker
  • Karamel için 15 ml su
  • Meyane için 30 g tuzsuz tereyağı
  • Meyane için 30 g buğday unu
  • Sos için 300 ml su
  • 50 ml sek kırmızı şarap
  • 50 g bütün kuru üzüm
  • Kabuksuz, iri kıyılmış 30 g badem dilimi
  • 15 ml taze limon suyu
  • Sos için 3 g ince tuz
Yapılışı

Yapılışı

Hazırlanışı

  1. Sazanı tuzlayın.Parçaları kurulayın, gevşek kılçık olup olmadığını kontrol edin ve iki tarafına toplam 8 g tuz serpin. Çiğ balığı ve kullandığınız tahtayı pişirilmeyecek yiyeceklerden ayrı tutun.

  2. Karameli hazırlayın.Küçük, açık renkli bir tencerede 15 g şekeri orta-kısık ateşte kehribar rengi alana kadar ısıtın. Tencereyi ocaktan alın ve 15 ml kaynar suyu dikkatlice ekleyip tencereyi hafifçe döndürün; sıcak buhardan ellerinizi koruyun. Kenara alın.

  3. Gri sosu pişirin.2 l'lik tencerede 30 g tereyağını orta ateşte eritin. 30 g unu ekleyin; meyane açık kahverengi olup fındıksı koku verene kadar yaklaşık 3 dakika karıştırarak kavurun. 300 ml suyu azar azar eklerken pürüzsüz olana kadar sürekli çırpın. Karamel şurubunun tamamını, 50 ml şarabı, 15 ml limon suyunu, 3 g tuzu, 50 g kuru üzümü ve 30 g bademi ekleyin. Kaynatın, ardından kısık ateşte 8–10 dakika ara sıra karıştırarak sos parlaklaşıp kaşığın arkasını kaplayana kadar pişirin. Ocaktan alın ve sıcak tutun.

  4. Sazanı kaplayın.Sığ bir tabakta 30 g un ile 60 g galeta ununu karıştırın. Her parçanın bütün yüzlerini bu karışıma bulayın, hafifçe bastırın ve fazla kaplamayı silkeleyin.

  5. Balığı kızartın.Büyük, kalın tabanlı tavada 70 g tereyağını orta ateşte eritin. Tereyağı köpürüp koyulaşmadan sazan parçalarını tavayı doldurmayacak şekilde partiler halinde kızartın. Her yüzünü yaklaşık 4–6 dakika pişirin ve bir kez çevirin. Kaplama koyu altın rengi olmalı; en kalın kısım en az 63 °C'ye ulaşıp 15 saniye bu sıcaklıkta kalmalıdır. Tava kurursa partiler arasında biraz tereyağı ekleyin; yakmayın.

  6. Servis edin.Sazanı sıcakken, gri sosu üzerine dökerek veya yanında sunarak servis edin; çıtır kaplamanın bir kısmı görünür kalsın. Sazanda ince kılçıklar bulunabileceğini sofradakilere hatırlatın.

Besin değerleri ve alerjenler

Besin değerleri ve alerjenler

  • Enerjiporsiyon başına yaklaşık 700 kcal
  • Proteinyaklaşık 63 g
  • Yağyaklaşık 38 g
  • Doymuş yağyaklaşık 16 g
  • Karbonhidratyaklaşık 43 g
  • Lifyaklaşık 4 g
  • Sodyumyaklaşık 1.100 mg

Balık (sazan), buğday/gluten, tereyağından süt ve badem/sert kabuklu yemiş içerir. Sülfit veya etikette beyan edilen başka maddeler için şarap ve kuru üzüm etiketlerini kontrol edin. Çiğ balığı yenmeye hazır yiyeceklerden ayrı tutun, artan yemeği hızla soğutun ve balığı tamamen pişirin.

Servis, saklama ve yeniden ısıtma: Sos balığa tutunacak kadar koyu olmalıdır. Bir kısmını yanında servis etmek kaplamanın daha uzun süre çıtır kalmasını sağlar. Sosta kırmızı şarap vardır; pişirme sonrasında yemekte alkol kalabilir. Bu nedenle tarif alkolsüz değildir ve alkolden kaçınanlara uygun değildir. Sazanda ince kılçıklar olabilir; dikkatli yiyin ve çocuklara sunmadan önce parçaları kontrol edin.

Servis, saklama ve yeniden ısıtma: Artan yemeği sığ kaplara paylaştırıp hızla soğutun ve 2 saat içinde sıcaklığı en fazla 4 °C olan buzdolabına kaldırın. 3–4 gün içinde tüketin. Balığı ve sosu her tarafı 74 °C'ye ulaşana kadar yeniden ısıtın. Sos koyulaşırsa bir yemek kaşığı su ekleyin. Daha uzun süre saklamak için pişmiş balığı ve sosu ayrı, hava geçirmez porsiyonlarda 1 aya kadar dondurun. Buzdolabında çözdürün ve her tarafı 74 °C'ye ulaşana kadar ısıtın. Dondurulduktan sonra kaplama daha az çıtır olur.