Skip to content
Kuchnia rumuńskaZupa z klopsikami

Ciorbă de perișoare

Rumuńska kwaśna zupa z delikatnymi klopsikami wieprzowymi z ryżem, warzywami korzeniowymi, borș i świeżym lubczykiem.

Rumuńska ciorbă de perișoare z klopsikami wieprzowymi z ryżem, warzywami korzeniowymi i świeżym lubczykiemCiorbă de perișoare
6 porcjiLiczba porcji
35minCzas przygotowania
55minCzas gotowania
ŚredniPoziom trudności

Rumuńska kwaśna zupa z klopsikami

Ciorbă de perișoare łączy delikatne klopsiki wieprzowe z ryżem, warzywa korzeniowe, fermentowany borș i świeży lubczyk.

Ciorbă de perișoare to rumuńska kwaśna zupa z małymi klopsikami, gotowana zwykle w wywarze pełnym warzyw i zakwaszana charakterystycznym płynem. W tej wersji klopsiki powstają z mielonej wieprzowiny i ryżu, a do garnka trafiają marchew, seler korzeniowy, korzeń pietruszki, zielona papryka i pomidor. Pod koniec zupę zakwasza rumuński borș i doprawia świeżym lubczykiem. Oryginalna nazwa pozostaje w tytule, ponieważ określenie „zupa z klopsikami” opisuje tylko formę dania, a pomija kwaśny wywar i jego miejsce w rumuńskiej kuchni.

Skład klopsików różni się między domami. Jedni dodają ryż, inni go pomijają; mięso może być wieprzowe, wołowe albo mieszane. Tutaj opłukany ryż długoziarnisty łączy się z wieprzowiną, jajkiem, cebulą, natką pietruszki, solą i pieprzem. Ziarna pęcznieją podczas gotowania i pomagają uzyskać miękki, spójny środek. Opłukanie usuwa luźną skrobię, która mogłaby nadać masie kleistą konsystencję. Wystarczy wymieszać składniki do połączenia; zbyt długie wyrabianie może sprawić, że klopsiki będą zbite.

Klopsiki są niewielkie, dzięki czemu gotują się w środku, a jednocześnie pozostają poręczne na łyżce. Wilgotne dłonie ułatwiają porcjowanie masy bez dodawania mąki czy bułki tartej. Po włożeniu klopsików do wywaru należy zostawić je w spokoju na pierwsze kilka minut. Powierzchnia stężeje i zmniejszy się ryzyko rozpadania podczas mieszania. Potem można przesunąć je ostrożnie łyżką. Ważne jest spokojne gotowanie: mocne wrzenie porusza klopsikami i rozgotowuje warzywa, zanim ryż zdąży zmięknąć.

Warzywa korzeniowe miękną w różnym tempie, ale wszystkie wnoszą łagodną, ziemistą słodycz. Pokrojenie ich w małą, równą kostkę pozwala ugotować je mniej więcej w tym samym czasie. Cebulę i korzenie najpierw zeszklić w niewielkiej ilości oleju słonecznikowego, bez rumienienia, aby wywar pozostał jasny. Pomidor dodaje treściwości i lekkiej kwasowości, lecz nie zastępuje borș. Zupa powinna pozostać płynnym wywarem z widocznymi warzywami i klopsikami, a nie gęstym purée.

Borș to rumuński fermentowany płyn z otrębów pszennych, używany do zakwaszania zup. Nie jest tym samym co barszcz z buraków, mimo podobnego zapisu nazwy w niektórych językach. Kwasowość i słoność borș zależą od marki i partii, dlatego należy go zagotować osobno przed dodaniem, a zupę doprawiać stopniowo. Podgrzanie płynu do wrzenia zapobiega też schłodzeniu zawartości garnka. Gdy borș jest niedostępny, można sięgnąć po zamienniki opisane w przepisie, pamiętając, że ocet, sok z cytryny i sok z kiszonej kapusty mają inny aromat i należy dodawać je ostrożnie.

Lubczyk, nazywany po rumuńsku leuștean, jest charakterystycznym ziołem wykańczającym wiele wersji ciorbă de perișoare. Jego aromat jest wyrazistszy niż smak natki pietruszki, dlatego każde z tych ziół ma tu osobne zadanie: natka przyprawia klopsiki i wnosi znajomą zieloną nutę, a lubczyk trafia do gotowej zupy. Dodanie obu ziół po zdjęciu garnka z ognia pomaga zachować ich świeży zapach. Jeśli lubczyk jest nowym składnikiem, najlepiej zacząć od podanej ilości i spróbować wywaru przed dodaniem czegokolwiek więcej.

Regionalne i rodzinne warianty obejmują płyn zakwaszający, zioła oraz dodatki. Często używa się borș, choć niektórzy wybierają sok z kiszonej kapusty, ocet lub cytrynę; czasem porcję wykańcza się kwaśną śmietaną. Te wybory wpływają na kwasowość i aromat, więc nie są wymienne bez zmiany smaku. W tym przepisie opcjonalny dodatek pozostaje poza garnkiem. Dzięki temu każdy może dodać śmietanę przy stole, a główny wywar zachowuje kwaśny charakter i aromat ziół.

Po ugotowaniu warto dać zupie krótko odpocząć, aby klopsiki się ustabilizowały, a lubczyk oddał wywarowi swój aromat. Sprawdzić, czy ryż w jednym klopsiku jest miękki, i użyć termometru kuchennego, by potwierdzić, że środek mięsa mielonego osiągnął co najmniej 71 °C. Podawać zupę gorącą, a pozostałości szybko przełożyć do płytkich pojemników i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Podczas odgrzewania podgrzać całość, aż będzie parująca, lecz nie doprowadzać do gwałtownego wrzenia. Dzięki temu klopsiki pozostaną w całości, a warzywa nie rozpadną się. Równe kawałki warzyw ułatwiają kontrolę ich miękkości i sprawiają, że każda łyżka zupy zawiera podobne proporcje składników. Przed podaniem upewnić się, że wywar jest dobrze doprawiony i nadal pozostaje klarowny.

Starannie odmierzone składniki

Karta przepisu

Ciorbă de perișoare

Liczba porcji6 porcji
Czas przygotowania: 35 minCzas gotowania: 55 minŁączny czas: 1 godz. 30 min

Klopsiki

Klopsiki i baza zupy

Klopsiki i zupa

Klopsiki i wykończenie

Baza zupy

Warzywa do zupy

Wywar

Płyn zakwaszający

Wykończenie

Do podania

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

15 min

Przygotować warzywa i masę na klopsiki

Opłukać ryż na drobnym sicie i dobrze odsączyć. Drobno zetrzeć 60 g cebuli. W misce połączyć mieloną wieprzowinę, ryż, startą cebulę, jajko, 6 g soli, połowę pieprzu i 10 g posiekanej natki pietruszki. Wymieszać tylko do połączenia składników, a następnie schłodzić na czas przygotowywania bazy zupy. Pozostałą cebulę, marchew, seler korzeniowy, korzeń pietruszki i zieloną paprykę pokroić w kostkę. Surową wieprzowinę i użyte przy niej przybory trzymać z dala od gotowych do spożycia składników.

15 min

Zeszklić warzywa do zupy

W ciężkim garnku rozgrzać olej słonecznikowy na średnim ogniu. Dodać pozostałą cebulę, marchew, seler korzeniowy, korzeń pietruszki i zieloną paprykę. Smażyć około 5 minut, często mieszając, aż cebula stanie się szklista, a warzywa korzeniowe zaczną mięknąć, nie nabierając mocnego koloru. Wlać zimną wodę i doprowadzić do lekkiego wrzenia.

15 min

Zbudować warzywny wywar

Dodać do garnka pomidory wraz z sokiem. Zmniejszyć ogień i gotować warzywa na wolnym ogniu przez około 15 minut, aż marchew i seler korzeniowy zaczną mięknąć. Utrzymywać delikatne wrzenie, a nie mocne, aby warzywa zachowały kształt.

25 min

Uformować i ugotować klopsiki

Wilgotnymi dłońmi uformować ze schłodzonej masy około 24 małe klopsiki o średnicy około 3 cm. Partiami wkładać je do delikatnie wrzącego wywaru, zachowując odstępy. Nie mieszać przez pierwsze 5 minut; gdy powierzchnia stężeje, ostrożnie zamieszać. Gotować około 20 minut, aż ryż będzie miękki, a środek każdego klopsika osiągnie co najmniej 71 °C. W razie potrzeby zebrać pianę z powierzchni.

10 min

Dodać borș

W osobnym rondelku zagotować borș i gotować 2 minuty. Wlać gorący płyn do zupy, delikatnie wymieszać i gotować jeszcze 5 minut na małym ogniu. Spróbować wywaru i doprawić stopniowo; kwasowość i słoność borș mogą różnić się zależnie od partii.

10 min

Dodać zioła i odstawić zupę

Zdjąć garnek z ognia. Dodać posiekany lubczyk i pozostałą natkę pietruszki, przykryć i odstawić na 5 minut. Podawać gorącą zupę; kwaśną śmietanę podać osobno, jeśli jest używana. Pozostałości schłodzić w płytkich pojemnikach i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin.

Wskazówki

01

Utrzymywać delikatne wrzenie

Spokojne gotowanie zmiękcza ryż wewnątrz klopsików i nie rozbija ich.

02

Opłukać i odsączyć ryż

Usunięcie luźnej skrobi pomaga zachować sypką, niekleistą masę na klopsiki.

03

Odczekać przed mieszaniem

Po dodaniu klopsików pozostawić je na 5 minut, aż ich powierzchnia stężeje, a potem przesuwać ostrożnie.

04

Dodawać borș stopniowo

Kwasowość i słoność różnią się zależnie od produktu. Po krótkim gotowaniu spróbować zupy przed doprawieniem.

05

Dodać lubczyk po zdjęciu z ognia

Dodanie lubczyku po ugotowaniu zachowuje jego świeży, charakterystyczny aromat.

Warianty przepisu

WARIANT REGIONALNY

Dopasować kwaśność ciorbă

W tej wersji często używa się borș. W innych domowych wariantach dodaje się sok z kiszonej kapusty, ocet lub cytrynę; każdy z tych składników zmienia aromat i poziom kwasowości.

DO PODANIA

Z kwaśną śmietaną

Kwaśną śmietanę podać osobno przy stole jako opcjonalny dodatek; nie mieszać jej w garnku.

Częste pytania podczas gotowania

ProblemCo zrobić
Klopsiki się rozpadają.Masa może być zbyt luźna albo wywar zbyt mocno wrze. Dobrze odsączyć opłukany ryż, mieszać tylko do połączenia, gotować łagodnie i nie mieszać przez pierwsze 5 minut.
Klopsiki są zbite.Nie ugniatać ich mocno podczas formowania i nie wyrabiać nadmiernie mięsa. Używać wilgotnych dłoni i luźno uformować każdą sztukę.
Zupa jest zbyt kwaśna.Dolać trochę gorącej wody lub niesolonego wywaru i ponownie spróbować. Moc borș się różni, więc następnym razem dodawać pozostałą porcję stopniowo.
Ryż w klopsikach nadal jest twardy.Gotować delikatnie w kolejnych 5-minutowych odcinkach i sprawdzać klopsik ze środka garnka. Kontynuować, aż ryż będzie miękki, a wieprzowina osiągnie 71 °C.

Zamienniki składników

Oryginalny składnikPraktyczny zamiennikCo się zmienia
Rumuński borșSok z kiszonej kapusty, ocet z białego wina lub sok z cytrynyKażdy zamiennik zmienia aromat i intensywność kwasowości. Zacząć od mniejszej ilości, spróbować i dodawać stopniowo; płyny te nie dają takiego samego smaku w proporcji 1:1.
Mielona wieprzowinaMielona wołowina lub mieszanka wieprzowo-wołowaSmak i zawartość tłuszczu będą inne. Zachować wielkość klopsików i ugotować je do temperatury co najmniej 71 °C w środku.

Przechowywanie i odgrzewanie

Przechowywać zupę w przykrytym pojemniku i odgrzewać ją delikatnie, aby klopsiki pozostały w całości.

Lodówka

Pozostałości szybko schłodzić w płytkich pojemnikach i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Zużyć w ciągu 3–4 dni.

Zamrażarka

Dla najlepszej jakości zamrozić porcje na maksymalnie 2 miesiące. Rozmrażać przez noc w lodówce; po zamrożeniu ryż może być bardziej miękki.

Odgrzewanie

Podgrzewać delikatnie w przykrytym garnku, aż cała zupa będzie parująca. Unikać gwałtownego wrzenia, które może rozbić klopsiki.

Często zadawane pytania

Czym jest ciorbă de perișoare?

To rumuńska kwaśna zupa z małymi klopsikami, zwykle podawana w warzywnym wywarze zakwaszonym borș lub innym kwaśnym płynem i wykończona ziołami, takimi jak lubczyk.

Czym jest borș w tym przepisie?

Rumuński borș to fermentowany płyn z otrębów pszennych używany do zakwaszania zup. Różni się od barszczu z buraków.

Czy mogę użyć wołowiny zamiast wieprzowiny?

W niektórych wersjach stosuje się mieloną wołowinę lub mieszankę wieprzowo-wołową, ale zmieni to smak i zawartość tłuszczu. Każdą masę z mięsa mielonego ugotować do co najmniej 71 °C w środku.

Jak zapobiec rozpadaniu się klopsików?

Opłukać i odsączyć ryż, mieszać mięso tylko do połączenia składników, utrzymywać delikatne wrzenie i nie mieszać przez pierwsze 5 minut po włożeniu klopsików.

Czy mogę przygotować zupę wcześniej?

Tak. Szybko przełożyć ją do płytkiego pojemnika i schłodzić w lodówce. Odgrzewać łagodnie, aż cała będzie parująca; ryż może nieco zmięknąć, wchłaniając wywar.