Faworki, nazywane w Polsce także chrustem lub chruścikami, to cienkie paski ciasta skręcone w kształt wstążek, smażone na chrupko i oprószone cukrem pudrem. Ta domowa wersja nawiązuje do udokumentowanego rodzaju ciasta z żółtkami i gęstą kwaśną śmietaną, ale jest tylko jednym praktycznym wariantem wśród regionalnych i rodzinnych receptur.
Faworki, nazywane w Polsce także chrustem lub chruścikami, to cienkie paski ciasta skręcone w kształt wstążek, smażone na chrupko i oprószone cukrem pudrem. Ta domowa wersja nawiązuje do udokumentowanego rodzaju ciasta z żółtkami i gęstą kwaśną śmietaną, ale jest tylko jednym praktycznym wariantem wśród regionalnych i rodzinnych receptur.
Połącz składniki ciasta.Wsyp mąkę i sól do dużej miski. Zrób wgłębienie, dodaj żółtka, wódkę i śmietanę. Stopniowo zagarniaj mąkę, aż powstanie zwarte, spójne ciasto. Nie dolewaj dodatkowego płynu.
Wyrób, ubij i odstaw.Wyrabiaj ciasto przez 5 minut, a następnie przez kolejne 8–10 minut uderzaj w nie solidnym wałkiem, składając je i obracając pomiędzy uderzeniami, aż będzie gładkie i elastyczne. Zawiń i odstaw na 30 minut w temperaturze pokojowej.
Rozwałkuj i uformuj.Podziel odpoczęte ciasto na małe kawałki, a te, których nie używasz, trzymaj pod przykryciem. Każdy kawałek wałkuj osobno bardzo cienko, na około 1–2 mm; w razie potrzeby tylko lekko oprósz blat mąką. Potnij na paski o wymiarach około 3 × 10 cm. Na środku każdego zrób podłużne nacięcie długości około 4 cm i przewlecz przez nie jeden koniec paska. Przykryj uformowane faworki, aby nie wysychały.
Bezpiecznie rozgrzej olej.Gdy wszystkie faworki będą uformowane, wlej rafinowany olej do głębokiego, ciężkiego garnka o pojemności 4–5 l, napełniając go najwyżej do połowy. Rozgrzej do 177–180°C, kontrolując temperaturę termometrem. Przygotuj metalową pokrywkę i zostań przy kuchence. Trzymaj wodę oraz mokre przybory z dala od gorącego oleju.
Smaż małymi partiami.Ostrożnie wkładaj po kilka pasków, nie przepełniając garnka. Smaż około 15–25 sekund z każdej strony, obracając raz, aż pojawią się drobne pęcherzyki, a ciasto będzie kruche i jasnozłote, nie brązowe. Wyjmuj metalową łyżką cedzakową i osączaj na ręczniku papierowym. Przed kolejną partią poczekaj, aż olej ponownie osiągnie 177–180°C.
Ostudź i oprósz.Całkowicie ostudź faworki na kratce. Wymieszaj wanilię z cukrem pudrem i przesiej na wypieki tuż przed podaniem. Otrzymasz około 55 sztuk.
Odważ mąkę i stopniowo dodawaj śmietanę; ciasto powinno być zwarte, a nie klejące.
Dokładnie ubijaj ciasto wałkiem, składając je i obracając, aż stanie się gładkie i elastyczne.
Rozwałkowuj małe porcje, a resztę trzymaj przykrytą, ponieważ cienkie ciasto szybko wysycha.
Podsypuj blat oszczędnie. Nadmiar luźnej mąki może ściemnieć i przypalić się w oleju.
Kontroluj temperaturę termometrem i przywracaj 177–180°C pomiędzy partiami. Zbyt chłodny olej sprawi, że faworki będą tłuste, a zbyt gorący szybko je przyciemni.
Przed oprószeniem cukrem całkowicie ostudź wypieki, aby cukier pozostał suchy, a wstążki chrupiące.
Stopniowo wpracuj odmierzoną śmietanę, zagarniając mąkę do środka; nie dolewaj wody.
Przykryj je i odstaw na pełne 30 minut, a potem wałkuj mniejsze porcje.
Pozwól ciastu odpocząć przed wałkowaniem i nie rozciągaj pasków podczas przewlekania przez nacięcie.
Sprawdź termometr, zmniejsz ogień i poczekaj, aż olej wróci do 177–180°C.
Nie przepełniaj garnka, pilnuj temperatury oleju i od razu osączaj każdą partię na ręczniku papierowym.
Podawanie, przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem: Podawaj chrupiące faworki do kawy lub herbaty. W Polsce szczególnie kojarzą się z karnawałem i Tłustym Czwartkiem, choć nazwy i dokładny skład ciasta różnią się w zależności od regionu. Dla najlepszego efektu oprósz cukrem tuż przed podaniem.
Podawanie, przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem: Przygotuj ciasto niedługo przed smażeniem i pozwól mu odpocząć pełne 30 minut. Podczas formowania przykrywaj niewykorzystane ciasto oraz pokrojone paski; smaż je wkrótce po pokrojeniu, aby nie zdążyły wyschnąć. Najlepiej smakują w dniu smażenia. Po całkowitym ostudzeniu przechowuj je w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 2 dni. Nie wkładaj do lodówki, bo wilgoć zmiękcza chrupiące warstwy.
Podawanie, przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem: Aby przechować je dłużej, zamroź całkowicie ostudzone, nieposypane cukrem faworki w zamkniętym pojemniku na maksymalnie 1 miesiąc. Rozmrażaj bez przykrycia w temperaturze pokojowej, a następnie odśwież chrupkość w piekarniku nagrzanym do 160°C przez 3–5 minut. Ponownie ostudź przed oprószeniem. Przepis zawiera wódkę i nie jest bezalkoholowy. Rafinowany olej słonecznikowy do wysokich temperatur może zastąpić rzepakowy w tej samej temperaturze. Nie używaj oleju nierafinowanego ani o niskiej temperaturze dymienia.
Zawiera pszenicę/gluten, jajka i mleko; używa się również wódki. Żółtka przechowuj w lodówce do chwili użycia, po kontakcie z surowym jajkiem umyj ręce i sprzęt, a surowego ciasta nie próbuj. Używaj suchego, stabilnego garnka napełnionego olejem najwyżej do połowy; monitoruj temperaturę termometrem i nigdy nie zostawiaj oleju bez nadzoru. Ostrożnie wkładaj suche faworki i nie dopuszczaj wody do gorącego oleju. Przygotuj metalową pokrywkę: przy niewielkim pożarze tłuszczu wyłącz grzanie i nasuń pokrywkę na garnek. Nigdy nie używaj wody ani nie przenoś przykrytego garnka. Przed przenoszeniem lub czyszczeniem wyłącz grzanie i poczekaj, aż olej całkowicie ostygnie.
Na stół podawaj tylko potrzebną ilość; pozostałe ostudzone faworki trzymaj zamknięte.
Surowe jajka i sprzęt, który miał z nimi kontakt, trzymaj z dala od żywności gotowej do jedzenia.
Obwarzanek krakowski to polskie pieczywo w kształcie pierścienia. Paski ciasta skręca się ze sobą, formuje w obręcz, krótko obgotowuje w gorącej wodzie, a następnie piecze do uzyskania lśniącej, złocistej skórki. Charakterystyczne są otwór pośrodku i spiralny splot; mak należy do udokumentowanych posypek.
Długie, cienkie i suche kabanosy to wygodna przekąska w podróży. W tej niewymagającej gotowania propozycji gotowe do spożycia kabanosy staropolskie podajemy z chlebem żytnim, chrupkim jabłkiem, ogórkiem kiszonym i odrobiną musztardy. Użyj wyłącznie fabrycznie zapakowanej kiełbasy oznaczonej jako gotowa do spożycia — przepis dotyczy podania gotowego produktu, a nie domowego wytwarzania i suszenia kiełbasy.
Wieprzowina, czosnek i majeranek nadają białej kiełbasie wyrazisty aromat; kiełbasę parzy się łagodnie i podaje na gorąco.
