Jacentowski barszcz z kapustą
Jacentowski barszcz z kapustą to jasna, kremowa zupa z Jacentowa w województwie świętokrzyskim. Jej podstawą jest kiszona kapusta i wywar z wędzonej wieprzowiny. Do garnka trafiają też plasterki wędzonej kiełbasy, czosnek i majeranek, a lekkie zagęszczenie zapewnia śmietana wymieszana z mąką. To nie czerwony barszcz z buraków: wersja jacentowska ma barwę kości słoniowej, lekko kwaśny smak i wyraźny aromat wędzonki.
Wpis Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na Listę Produktów Tradycyjnych umiejscawia potrawę w powiecie opatowskim, u podnóża Gór Świętokrzyskich. Opis podkreśla, że kapusta była ważnym składnikiem wiejskiego jadłospisu, a kiszona kapusta stała się podstawą tej sycącej, codziennej zupy. Dawniej gotowano ją na kościach; z czasem zaczęto dodawać kiełbasę lub boczek. Zgodnie z regionalnym opisem do zupy dodaje się jajko na twardo, a osobno podaje sypkie ziemniaki ze skwarkami. Była tanim, pożywnym śniadaniem, a dziś przygotowuje się ją także na większe uroczystości.
Ta dokładnie odmierzona wersja domowa wystarcza na sześć porcji. Wykorzystuje wędzone kości wieprzowe, wędzoną kiełbasę, jeden suszony grzyb i tradycyjną zaprawę ze śmietany i mąki. Do każdej miski trafia jedno jajko pokrojone na ćwiartki, a gotowane ziemniaki z chrupiącymi skwarkami podaje się osobno. Zupa powinna być jasna, kremowa i lekko zawiesista, ale nadal płynna. Resztki szybko schłodź i przechowuj w lodówce; zupy z nabiałem nie można trzymać w temperaturze pokojowej.
