Polskie dania narodowe

Gałuszki – kluski po cieszyńsku (cieszyńskie kluski ziemniaczane)

Wstęp: Gałuszki to małe kluski ziemniaczane ze Śląska Cieszyńskiego. W polskim rejestrze produktów tradycyjnych opisano je jako okrągłe, szare lub jaśniejsze, średnio miękkie i lekkie, o charakterystycznym aromacie ziemniaków. Ta wersja korzysta z udokumentowanej metody z Istebnej: łączy ugotowane i surowe tarte ziemniaki, formuje małe kluski łyżkami i podaje ze skwarkami.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Szeroki, rustykalny kadr gałuszek po cieszyńsku podanych ze skwarkami.
Liczba porcji 4
Porcja około 330–360 g, razem ze skwarkami i wytopionym tłuszczem
Dieta zawiera wieprzowinę; ta wersja nie zawiera jaj ani pszenicy
Przygotowanie 25 minut
W skrócie

Gałuszki – kluski po cieszyńsku (cieszyńskie kluski ziemniaczane)

Wstęp: Gałuszki to małe kluski ziemniaczane ze Śląska Cieszyńskiego. W polskim rejestrze produktów tradycyjnych opisano je jako okrągłe, szare lub jaśniejsze, średnio miękkie i lekkie, o charakterystycznym aromacie ziemniaków. Ta wersja korzysta z udokumentowanej metody z Istebnej: łączy ugotowane i surowe tarte ziemniaki, formuje małe kluski łyżkami i podaje ze skwarkami.

Cieszyńskie gałuszki mają różne nazwy i sposoby przygotowania, między innymi strzapate, fusate i kulane. Niektóre formuje się w dłoniach, a inne nakłada łyżką do wrzątku. Ten przepis wykorzystuje opublikowane proporcje ziemniaków gotowanych i surowych; nie przedstawia ich jako jedynej receptury dla całego regionu.

Ministerstwo Rolnictwa wpisało Gałuszki – kluski po cieszyńsku z województwa śląskiego na Listę Produktów Tradycyjnych w 2011 roku. W opisie podano, że przygotowuje się je na święta i uroczyste okazje, jako samodzielne danie lub dodatek do mięsa. W tej wersji podać je ze skwarkami, jak w jednej z lokalnych cieszyńskich odmian.

Wskazówki

Wskazówki

  • Do gotowanej części użyć mączystych ziemniaków, a do tartej — odmiany bogatej w skrobię.
  • Ostudzić purée przed połączeniem, aby starte ziemniaki nie stały się kleiste.
  • Surowe ziemniaki drobno zetrzeć i dokładnie odcisnąć w czystej ściereczce.
  • Pozostawić odciśnięty płyn, aż skrobia opadnie, a następnie dodać ją z powrotem.
  • Dokładnie połączyć oba rodzaje ziemniaków, by kluski zachowały kształt.
  • Jeśli masa jest zbyt mokra, ponownie ją odcisnąć zamiast dodawać mąkę.
  • Formować małe kluski o średnicy około 3 cm, aby równomiernie się ugotowały.
  • Wkładać je partiami do lekko wrzącej wody; mocne wrzenie może je rozpaść.
  • Przed podaniem przekroić jedną kluskę i sprawdzić, czy środek jest ugotowany, bez surowej, mączystej części.
  • Powoli wytapiać boczek, aby skwarki się zrumieniły, a tłuszcz się wytopił.
Składniki

Składniki

Kluski ziemniaczane

  • 650 g mączystych ziemniaków, obranych; po ugotowaniu około 500 g
  • 750 g ziemniaków bogatych w skrobię, obranych i drobno startych
  • 5 g drobnej soli
  • 3 l wody do gotowania klusek
  • 8 g drobnej soli do wody na kluski
  • 2 l wody do ugotowania pierwszej porcji ziemniaków

Skwarki

  • 150 g wędzonego boczku lub podgardla, pokrojonego w kostkę
Sposób przygotowania

Sposób przygotowania

Sposób przygotowania

  1. Ugotować i ostudzić pierwszą porcję ziemniaków.Włożyć obrane 650 g ziemniaków do garnka i zalać 2 l wody. Doprowadzić do wrzenia i gotować na małym ogniu przez 18–22 minuty, aż nóż będzie łatwo przechodził przez środek. Odcedzić, utłuc lub przecisnąć bez płynu i rozłożyć na blasze do ostygnięcia przez 20 minut. Odważyć około 500 g do przepisu.

  2. Wytopić skwarki.Pokroić wędzony boczek na kostkę o boku 5 mm. Włożyć go na zimną patelnię i wytapiać na średnio małym ogniu przez 10–15 minut, mieszając, aż się zrumieni i będzie chrupiący. Wyjąć skwarki, zachować je i wytopiony tłuszcz. Dokładnie ugotować wieprzowinę. Po kontakcie z surowym mięsem umyć ręce, nóż, deskę i przybory oraz trzymać je z dala od żywności gotowej do spożycia.

  3. Zetrzeć i odcisnąć surowe ziemniaki.Drobno zetrzeć 750 g surowych ziemniaków. Włożyć je do czystej ściereczki nad miską i mocno odcisnąć. Odstawić płyn na 10 minut, aż skrobia opadnie. Ostrożnie zlać klarowny płyn, a osiadłą skrobię dodać z powrotem do startych ziemniaków.

  4. Wymieszać ziemniaki.Dodać do startych ziemniaków ostudzone 500 g purée i 5 g soli. Dokładnie wymieszać. Masa powinna trzymać się razem po ściśnięciu łyżką. Jeśli nadal jest bardzo mokra, ponownie ją odcisnąć zamiast dodawać mąkę.

  5. Uformować kluski.Zagotować w dużym garnku 3 l wody z 8 g soli, a następnie zmniejszyć ogień, aby woda lekko wrzała. Za pomocą dwóch zwilżonych łyżek nabierać małe okrągłe lub owalne porcje o średnicy około 3 cm i wkładać je do wody partiami. Nie przepełniać garnka.

  6. Ugotować do miękkości.Gdy woda ponownie zacznie lekko wrzeć, gotować każdą partię przez 8–10 minut, regulując ogień, by uniknąć mocnego wrzenia. Wyjąć jedną kluskę i przekroić: powinna być równomiernie miękka i ugotowana w środku, bez surowej, mączystej części. Wyjąć łyżką cedzakową i dobrze odsączyć.

  7. Połączyć ze skwarkami.Przełożyć gorące kluski do podgrzanej miski. Dodać zachowany tłuszcz i skwarki, delikatnie wymieszać i od razu podawać. Można też podać je do duszonego mięsa.

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

  • Porcjajedna czwarta przepisu, około 330–360 g
  • Energiaokoło 400 kcal
  • Węglowodanyokoło 58 g
  • Białkookoło 11 g
  • Tłuszczokoło 14 g
  • Błonnikokoło 6 g
  • Sódokoło 770 mg

To zaokrąglone szacunki dla porcji z całymi 150 g boczku i wytopionym tłuszczem. Zawartość sodu i tłuszczu zależy od produktu oraz ilości podanego tłuszczu. Przepis zawiera wieprzowinę, ale nie zawiera jaj ani pszenicy; sprawdzić etykietę boczku.

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

Podawanie i przechowywanie: Podawać kluski na gorąco, póki są miękkie, a skwarki pozostają chrupiące. Rejestr dopuszcza gałuszki jako samodzielne danie lub dodatek do mięsa; w tej wersji są podane ze skwarkami.

Podawanie i przechowywanie: Resztki przełożyć do płytkich pojemników i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Przechowywać w temperaturze do 4°C i zjeść w ciągu 3 dni. Podgrzać tylko raz do 74°C. Skwarki przechowywać osobno, jeśli mają pozostać chrupiące; kluski zmiękną po schłodzeniu.

To zaokrąglone szacunki dla porcji z całymi 150 g boczku i wytopionym tłuszczem. Zawartość sodu i tłuszczu zależy od produktu oraz ilości podanego tłuszczu. Przepis zawiera wieprzowinę, ale nie zawiera jaj ani pszenicy; sprawdzić etykietę boczku.

Na koniec

Na koniec

  • Cieszyńskie gałuszki to małe, lekkie kluski ziemniaczane o charakterystycznym aromacie ziemniaków.
  • Nabierać małe porcje łyżkami, ugotować je do końca i podać z chrupiącymi skwarkami.