Dit recept is een regionale bereiding uit Napo, vastgelegd op de Ecuadoraanse website Orígenes Ecuador en bijgedragen door Matilde Betty Aguinda, die daar wordt aangeduid als Kichwa uit het Amazonegebied. De bron noemt de drank een lokale traditie en geeft hoeveelheden voor zes porties. Die toeschrijving geldt voor deze bijdrager en deze bron; ze betekent niet dat ieder Kichwa-huishouden of elke gemeenschap in het Amazonegebied hetzelfde recept gebruikt.
De provinciale informatiedienst van Napo beschrijft de teelt van guayusa en producentengemeenschappen in Archidona, Tena en Arosemena Tola, waaronder Kichwa-gemeenschappen uit Rukullakta. Een afzonderlijk bericht van het provinciebestuur beschrijft een Guayusa Upina in de specifieke gemeenschap Ongota in Tena. Deze bronnen laten de regionale aanwezigheid van de plant en één gemeenschapsbijeenkomst zien. Ze maken het ritueel niet universeel en bepalen niet hoe elk huishouden de drank bereidt.
Het gepubliceerde recept noemt vier bundels guayusabladeren, twee liter water, een halve kop panela, één citroen, twee kaneelstokjes en een halve eetlepel oregano. De korte bereidingswijze zegt het water op laag vuur te verwarmen, guayusa en kaneel toe te voegen en de infusie aan de kook te brengen. Daarna wordt verdunde panela toegevoegd; de drank wordt afgekoeld en met enkele druppels citroen geserveerd. Oregano staat wel op de ingrediëntenlijst, maar niet in de bereidingswijze. De bron vermeldt ook geen gewicht van de bladeren, kopmaat, exacte kook- of trektijd, hoeveelheid cafeïne of koel- en bewaarinstructies.
Deze versie behoudt de vier bundels en verzint geen gewicht in grammen. De grootte van een “atado” kan verschillen, waardoor ook de sterkte varieert met de hoeveelheid blad en de trektijd. De bron zegt een halve kop panela, maar bepaalt niet welke kopmaat bedoeld is. Om de hoeveelheid thuis af te meten, interpreteert deze versie dit als 120 ml; dat is een redactionele keuze, geen bevestigde omrekening. Panela verschilt ook in zoetheid. Proef daarom eerst en voeg citroen naar smaak aan het glas toe.
Oregano blijft erin omdat de bijdrager het noemt. De bron geeft niet aan wanneer het erbij moet; deze versie voegt de halve eetlepel samen met guayusa en kaneel toe en benoemt dit als verduidelijking. De bron vermeldt niet of verse of gedroogde oregano bedoeld is; deze bereiding gebruikt gedroogd blad. Ook het aan de kook brengen, het vuur uitschakelen en de infusie vijf minuten afgedekt laten trekken zijn praktische aanvullingen voor thuis. De oorspronkelijke bron geeft geen trektijd.
Los de panela op in een lepel hete infusie en giet dit mengsel terug in de pan. Zo wordt de bronvermelding “panela diluida” uitvoerbaar zonder een ingrediënt te veranderen. Zeef de drank en laat hem afkoelen voordat hij de koelkast in gaat. De bron zegt alleen dat de drank moet afkoelen; een temperatuur, bewaartijd of koude serveertemperatuur wordt niet genoemd. Deze versie serveert de drank koel of koud en voegt de druppels citroen pas bij het serveren aan de glazen toe.
Guayusa bevat van nature cafeïne, maar het cafeïnegehalte van dit recept is niet gemeten. Vier bundels geven geen vaste bladhoeveelheid en de bereiding beïnvloedt de sterkte; daarom is de cafeïnedosis per glas onbekend. Wie cafeïne beperkt, telt de guayusadrank mee met andere bronnen. De Amerikaanse FDA wijst erop dat de hoeveelheid en gevoeligheid verschillen; volgens de instantie wordt 400 mg per dag bij de meeste volwassenen doorgaans niet in verband gebracht met negatieve effecten. Wie zwanger is, probeert zwanger te worden, borstvoeding geeft of vragen heeft vanwege een aandoening of medicijn, bespreekt een passende limiet met een zorgverlener.
Het resultaat is een gekoelde guayusa-infusie, gezoet met panela en op smaak gebracht met kaneel en oregano; citroen komt er bij het serveren bij. De culturele beschrijving blijft beperkt tot de genoemde Kichwa-bijdrager en de bron uit Napo. De afgemeten kop, het moment waarop oregano wordt toegevoegd, de afgedekte trektijd van vijf minuten en het koelschema zijn openlijk vermelde praktische keuzes voor thuis, geen details uit het oorspronkelijke recept.