Hormigas culonas santandereanas — geroosterde koninginnenmieren uit Santander
Hormigas culonas zijn de gevleugelde voortplantingskoninginnen van de bladsnijdersmier Atta laevigata. Als snack worden ze vooral met het Colombiaanse departement Santander geassocieerd. San Gil, Curití en Barichara behoren tot de plaatsen die bij deze eetcultuur horen. De naam verwijst naar het grote achterlijf van de koningin; niet alle bladsnijdersmieren zijn eetbaar.
De bereiding verschilt per streek. Beschrijvingen noemen het schoonmaken, verwijderen van kop, poten en vleugels en daarna roosteren met zout water op een ondiepe kleiplaat. Andere versies gebruiken wat olie. Dit recept gebruikt afgemeten pekel, kort blancheren en droge ovenwarmte in twee stappen. Het is een reproduceerbare thuismethode, maar niet de enige lokale bereiding en geen conserveringsmethode.
Het ingrediënt moet goed geïdentificeerd zijn en voor menselijke consumptie worden verkocht. Koop gekoelde, traceerbare eetbare Atta-laevigata-koninginnen bij een leverancier van insecten als voedsel. Verzamel geen mieren buiten, gebruik geen bestrijdingsproducten en vertrouw voor de soort niet alleen op het uiterlijk. Bewaar de gesloten verpakking gekoeld tot het koken en gooi warme, beschadigde of onduidelijk geëtiketteerde producten weg.
De mieren zijn klaar als ze droog en knapperig zijn, met een geroosterde, licht nootachtige smaak en een vleugje zout. Grootte en textuur hangen af van de reiniging, rijpheid en resterende vochtigheid. De opbrengst is een schatting: verse mieren verliezen tijdens het drogen flink aan gewicht.
