Skip to content
Güney Kore mutfağıKore usulü gondre pilavı

Gondre pilavı

Kısa taneli Kore pirinci gondre ve susam yağıyla pişirilir. Yanında soya soslu acı çeşni sosuyla servis edilir.

Koyu yeşil gondreli kısa taneli Kore pirinci ve yanında küçük bir kâsede soya soslu acı çeşni.
2 porsiyonporsiyon
20dkHazırlık
1sa 19dkkısık ateşte pişirme
KolayZorluk

Gangwon bölgesinden gondre pilavı

Kısa taneli Kore pirinci yumuşak gondre ve susam yağıyla pişer; her kâse ayrı sunulan soya soslu acı çeşniyle tatlandırılır.

Gondeure-bap, gondreyle birlikte pişirilen Kore usulü bir pilavdır. Kore Turizm Örgütü, dağlık bölgelerde toplanan bu bitkinin yapraklarının geleneksel olarak saklamak için kurutulduğunu ve pişirmeden önce suda bekletildiğini anlatır. Susam yağı pilava yumuşaklık ve hafif bir koku verir. Yemek, dağ ürünleriyle pirincin et ya da yoğun bir sos gerektirmeden doyurucu bir öğün oluşturduğu dağlık Gangwon bölgesiyle ilişkilendirilir. Adı, Korecede pirinç anlamına gelen “bap” ile gondre sözcüğünü birleştirir.

İki kişilik bu ölçülü tarif, Aeri Lee’nin tarifini izler. Kurutulmuş Cirsium setidens yeniden yumuşatılır, haşlanıp iyice pişirilir, durulanır, sıkılır ve doğranır; ardından kısa taneli pirinçle aynı tencerede pişer. Önce gondre susam yağı ve Kore çorbaları için soya sosuyla tatlandırılır. Pirinci pişirmek için ölçülmüş su eklenir. Soya sosu, taze soğan, taze acı biber, gochugaru, sarımsak, susam ve az miktarda şekerden oluşan ayrı sos yanında servis edilir. Sosu ayrı tutmak, herkesin tabağını masada kendi damak tadına göre ayarlamasını sağlar.

Kuru gondre, taze dağ bitkilerine göre daha uzun süre saklanabildiği için sıkça kurutulmuş olarak satılır. Suda bekletme kuru sapların yeniden su çekmesini sağlar; ardından haşlamak yaprakları pirinçle yenebilecek kadar yumuşatır. Seçilen kaynak, acılığı azaltmak için haşlanmış gondreyi soğuk suyla durular. Sonra pirincin ıslanmaması için fazla suyunu iyice sıkın. Bitkiyi kısa parçalar halinde doğramak, tanelerin arasına daha iyi dağılmasına yardımcı olur. Saplar yumuşadığında kolayca bükülür; odunsu ya da lifli kalmamalıdır.

Pirincin dokusu su miktarına ve hazırlama biçimine bağlıdır. Kaynak bir ABD ölçü kabı kısa taneli pirinçle 1¼ ABD ölçü kabı su kullanır; bu tarifte hacimler pirinç için 240 ml, su için 300 ml olarak belirtilir. ABD ölçü kabı, gelişigüzel bir bardak ya da ev ölçüsüyle aynı değildir. Pirinci soğuk suda 30–60 dakika bekletmek isteğe bağlıdır ve daha yumuşak bir sonuç verir. Bekletmezseniz kaynakta tercih edildiği gibi daha diri ve hafif yapışkan kalır. Baharatlanmış gondreye eklemeden önce pirinci birkaç kez yıkayıp iyice süzün. Su kaynadıktan sonra kapaklı pişirme başlar; beş dakika sonra karıştırmak kuru noktaları önlemeye yardımcı olur.

Susam yağıyla susam tanelerinin görevleri farklıdır. Yağ tenceredeki gondreyi tatlandırıp yumuşatır; taneler ise ayrı sosa aroma ve hafif bir kıtırlık verir. Kore çorbaları için kullanılan guk-ganjang, servis sosundaki sıradan soya sosundan da farklıdır. İlki tenceredeki bitkiyi tatlandırır; ikincisi yanında verilen sosa girer. Elinizde yalnızca normal soya sosu varsa onu aynı miktarda ve hiçbir açıklama yapmadan değiştirmeyin: rengi ve aroması daha baskın olabilir, bu da son tadı ve tuz oranını değiştirir. Sabit tarif özellikle Kore çorba soya sosunu belirtir.

Gondeure-bap için tek bir zorunlu servis düzeni yoktur. VISITKOREA, dikenli dağ bitkisiyle pişirilmiş pirinci soya soslu bir çeşniyle karıştırarak anlatır; başka Kore kaynaklarında yeşillikler pirincin altında, üstünde ya da tanelere karıştırılmış halde görülebilir. Bu ölçülü tarif seçilen kaynağı izler: gondreyi kısa süre kavurun ve suyu eklemeden önce pirince karıştırın. Soya soslu acı çeşniyi ayrı tutun. Böylece pirinç pişerken bitkinin tuzlu lezzetinden bir miktar alır; taze sos ise porsiyon başına istenen miktarda eklenebilir.

Pirincin son pişirme aşamalarına geçmeden önce gondreyi yumuşayana kadar haşlayın. Kuru bitkinin pişmesi pirincin son aşamasından daha uzun sürdüğü için bu arada sos malzemelerini ölçüp doğrayabilirsiniz. Tencere kapandıktan sonra ısıyı sabit tutun. Beş dakika sonra pirinci karıştırın; kapağı hemen kapatıp ateşi kısın. Ocağı kapattıktan sonra kapağı kapalı halde kısa süre dinlendirmek, su eklemeden buharla pişmenin tamamlanmasını sağlar. Pirinci ezmeden nazikçe havalandırın ve gondreyi tanelerin arasına dağıtın.

Pilavı sıcak, küçük bir kâsede sosla birlikte servis edin. Taze soğan ve biber ferahlık ve acılık; sarımsak ve susam ise lezzet derinliği ve koku katar. Az miktarda şeker sosu tatlılaştırmadan denge sağlar. Gondre zaten Kore çorba soya sosuyla tatlandırıldığı için çeşniyi azar azar ekleyin. Pişmiş pirinç çabuk bozulabilir: artan pilavı sığ kaplara paylaştırıp hızla soğutun. İki saat içinde, ortam sıcaklığı 32 °C üzerindeyse bir saat içinde buzdolabına kaldırın. En fazla 4 °C’de saklayın, 3–4 gün içinde tüketin ve yeniden ısıtırken her tarafının 74 °C’ye ulaşmasını sağlayın.

Yumuşak gondre ve susam yağıyla pişirilen kısa taneli Kore pirinci; soya soslu acı çeşni ayrı sunulur.

Tarif kartı

Gondre pilavı: Kore usulü Gondeure-bap

porsiyon2 porsiyon
Hazırlık: 20 dakikaPişirme: 79 dakikaToplam süre: 2 saat 39 dakika

Pirinç ve gondre

Sos

Ekipman ve gereçler

Hazırlanışı

Yaklaşık 1 saat bekletme (isteğe bağlı) ve 1 saat haşlama

Kuru gondreyi ıslatıp haşlayın

Kuru gondreyi vaktiniz varsa ılık suda yaklaşık 1 saat bekletin. Bu adım isteğe bağlıdır. Süzün, tencereye alın ve üzerini bol temiz suyla örtün. Kaynama noktasına getirin ve yapraklarla saplar yumuşayana kadar yüksek ateşte yaklaşık 1 saat haşlayın. Bu, kaynakta verilen yaklaşık süredir; kuru gondre değişkenlik gösterebilir, bu yüzden süzmeden önce yumuşaklığını kontrol edin.

Yaklaşık 10 dakika; pirinç için isteğe bağlı 30–60 dakika bekletme

Gondreyi yıkayıp sıkın ve doğrayın; pirinci yıkayın

Haşlanmış gondreyi çıkarın ve acılığını azaltmak için soğuk suyla durulayın. Fazla suyunu sıkın; yaprakları ve sapları 1,3 cm uzunluğunda doğrayın. Kısa taneli pirinci birkaç kez yıkayın ve süzün. Daha yumuşak pirinç için soğuk suda 30–60 dakika bekletip süzün; kaynakta tercih edilen daha diri ve hafif yapışkan doku için bu isteğe bağlı adımı atlayın.

Yaklaşık 17 dakika

Gondreyi tatlandırıp pirinci pişirin

7,5–15 ml susam yağını ağır tabanlı, kapaklı tencerede orta-yüksek ateşte ısıtın. Süzülmüş gondreyi ve 15 ml Kore çorbaları için soya sosunu ekleyin; yaklaşık 2 dakika karıştırarak kavurun. Süzülmüş pirinci katın ve 300 ml suyu dökün. Kaynayınca tencerenin kapağını kapatın ve orta-yüksek ateşte 5 dakika pişirin. Kapağı açıp pirincin eşit pişmesi için karıştırın. Yeniden kapatın, ateşi orta-kısığa alın ve 10 dakika daha pişirin.

2 dakika; bu sırada sosu hazırlayın

Pirinci dinlendirip çeşni sosunu karıştırın

Ocağı kapatın ve tencereyi kapalı olarak 2 dakika dinlendirin. Bu sırada küçük bir kâsede 15 ml soya sosunu, 7,5 ml suyu, 15 ml ince doğranmış taze soğanı, 5 ml doğranmış kırmızı acı biberi, 5 ml gochugaruyu, 2,5 ml ince kıyılmış sarımsağı, 5 ml susam tanelerini ve 2,5 ml şekeri karıştırın. Malzemeler eşit dağılana kadar karıştırmaya devam edin.

Yaklaşık 2 dakika

Pirinci havalandırıp sosla servis edin

Kapağı açın ve gondreyi tanelere dağıtacak şekilde pirinci nazikçe havalandırın. Sıcak kâselere paylaştırın. Herkesin damak tadına göre ekleyebilmesi için soya soslu acı çeşniyi yanında ayrı servis edin.

İpuçları

01

Gondreyi yumuşayana kadar haşlayın

Kuru dağ otu saplarının yumuşaması zaman alır. Süzmeden önce kolayca bükülüp bükülmediğini kontrol edin; kısa bir durulama kuru bitkiyi yeniden yumuşatmaz.

02

Pirinci iyice süzün

Yıkadıktan veya isteğe bağlı olarak suda beklettikten sonra pirinci süzün; üzerinde kalan su ölçülmüş 300 ml pişirme suyunu seyreltmesin.

03

Sosu ayrı servis edin

Soya soslu acı çeşniyi pilavın yanında verin ve azar azar ekleyin; gondre Kore çorbaları için soya sosuyla önceden tatlandırılmıştır.

04

Yağla susam tanelerini farklı kullanın

Susam yağı tenceredeki gondreyi tatlandırır. Susam taneleri ayrı sosa girerek farklı bir doku verir.

Tarifin çeşitleri

Daha yumuşak pirinç için soğuk suda 30–60 dakika bekletin; bu adım isteğe bağlıdır. Bekletmezseniz kaynakta tercih edildiği gibi pirinç daha diri ve hafif yapışkan kalır. Susam yağı miktarı, kaynaktaki 7,5–15 ml aralığıdır.

Sık sorulan pişirme soruları

SorunNe yapılmalı
Gondre hâlâ sertSaplar kolayca bükülene kadar bol suda haşlamaya devam edin. Kuru gondrenin kaynağın belirttiği yaklaşık bir saatlik sürenin tamamına ihtiyacı olabilir.
Pilav fazla yumuşak veya suluYıkanmış pirinci iyice süzün ve 300 ml suyu dikkatle ölçün. Tanelerde kalan bekletme veya durulama suyu pilavı yumuşatabilir.
Sos fazla tuzluSosu pilava azar azar ekleyin. Tenceredeki Kore çorba soya sosunu artırmayın; ayrı sosla porsiyonun lezzetini ayarlayabilirsiniz.

Pilavı güvenle saklama ve yeniden ısıtma

Pilav, kapalı tencerede kısa süre dinlendikten sonra en iyi halindedir. Pişmiş pirinç oda sıcaklığında uzun süre bırakılmamalı; artan miktar hızla soğutulmalıdır.

Hızla soğutup buzdolabına kaldırın

Artan pilavı sığ kaplara paylaştırın ve 2 saat içinde buzdolabına kaldırın. Ortam sıcaklığı 32 °C üzerindeyse 1 saat içinde soğutup kaldırın.

3–4 gün içinde tüketin

Pişmiş pirinci en fazla 4 °C’de buzdolabında saklayın ve 3–4 gün içinde tüketin. Bu sürede kullanmayacaksanız daha önce dondurun.

İyice ısıtın

Artan pilavı her tarafı 74 °C’ye ulaşana kadar yeniden ısıtın. Soğuk noktalar kalmaması için ısıtırken karıştırın; gerekirse az miktarda su ekleyin.

Sık sorulan sorular

Gondeure-bap nedir?

Gondre adı verilen yabani dağ bitkisiyle pişirilen ve genellikle soya soslu bir çeşniyle servis edilen Kore pilavıdır.

Kuru gondreyi suda bekletmek gerekir mi?

Kaynağa göre ılık suda yaklaşık 1 saat bekletmek isteğe bağlıdır. Ardından yumuşayana kadar bol suda yaklaşık 1 saat haşlayın.

Pirinci önceden ıslatmalı mıyım?

İsteğe bağlıdır. Soğuk suda 30–60 dakika bekletmek pirinci yumuşatır; bekletmezseniz kaynakta tercih edildiği gibi daha diri ve hafif yapışkan kalır.

Susam yağı yerine susam taneleri kullanabilir miyim?

Bunlar farklı malzemelerdir. Ölçülü tarif yağı gondreyle, susam tanelerini ayrı sosta kullanır; değiştirmek pişirme yöntemini ve dokuyu etkiler.