Polskie dania narodowe

Pierogi z ziemniakami „Szlachcice” – duże mazowieckie pierogi

Szlachcice to duże pierogi gotowane w wodzie, kojarzone ze wschodnim Mazowszem i południowym Podlasiem. Ich charakterystyczny farsz powstaje z surowych ziemniaków: trzeba je zetrzeć jak na placki ziemniaczane, a następnie smażyć z cebulą, aż masa stanie się zwarta i straci surowy smak. Pierogi podaje się na gorąco, obficie polane wytopionym wieprzowym tłuszczem i posypane chrupiącymi skwarkami oraz złocistą cebulą.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Duże pierogi szlachcice z tartym, smażonym farszem ziemniaczanym, boczkiem i cebulą.
Wydajność 8 dużych pierogów
Porcja 1 pieróg o masie około 180–200 g przed ugotowaniem, z okrasą z boczku i cebuli
Aktywne przygotowanie około 45 minut
Gotowanie około 35 minut, łącznie z farszem, pierogami i okrasą
W skrócie

Pierogi z ziemniakami „Szlachcice” – duże mazowieckie pierogi

Szlachcice to duże pierogi gotowane w wodzie, kojarzone ze wschodnim Mazowszem i południowym Podlasiem. Ich charakterystyczny farsz powstaje z surowych ziemniaków: trzeba je zetrzeć jak na placki ziemniaczane, a następnie smażyć z cebulą, aż masa stanie się zwarta i straci surowy smak. Pierogi podaje się na gorąco, obficie polane wytopionym wieprzowym tłuszczem i posypane chrupiącymi skwarkami oraz złocistą cebulą.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpisuje to danie na Listę Produktów Tradycyjnych jako produkt z dzisiejszego województwa mazowieckiego. Opis urzędowy podkreśla rozmiar: pierogi są co najmniej dwa razy większe od typowych, mogą mieć około 15 cm długości i ważyć mniej więcej 150–200 g. Nazwa i kontekst historyczny wiążą się ze wschodnim Mazowszem oraz południowym Podlasiem, dlatego przy opisie warto zachować obie nazwy regionów.

Ten praktyczny przepis domowy daje 8 dużych pierogów. W czasie odpoczynku ciasta przygotować farsz i całkowicie go wystudzić. Dzięki temu ciasto łatwiej się formuje, a ciepły farsz go nie rozmiękczy. Nakładać go obficie, dokładnie zlepiać brzegi i gotować pierogi partiami. Farsz powinien pozostać z tartych, podsmażonych ziemniaków; puree z gotowanych ziemniaków i twarogu oznaczałoby inny rodzaj pierogów.

Wskazówki, które ułatwiają gotowanie

Wskazówki, które ułatwiają gotowanie

  • Wybrać ziemniaki mączyste, bogate w skrobię. Łatwiej uzyskać z nich zwarty farsz niż z ziemniaków sałatkowych.
  • Ziemniaki zetrzeć drobno, jak na placki ziemniaczane. Po odlaniu nadmiaru płynu zachować skrobię osiadłą na dnie miski.
  • Smażyć ziemniaki, często mieszając, aż staną się szkliste i zwarte; dzięki temu nie przypalą się na dnie patelni.
  • Przed lepieniem całkowicie wystudzić farsz. Ciepły rozmiękcza ciasto i może rozszczelnić zlepienie.
  • Nieużywane ciasto trzymać pod przykryciem, aby jego powierzchnia nie obeschła.
  • Każdy krążek rozwałkować równo na grubość 2–3 mm. Grubszy środek może pozostać mączny przy obfitym farszu.
  • Nakładać po około 100 g farszu i zostawiać czysty brzeg do zlepienia.
  • Przed zlepieniem usunąć powietrze ze środka i mocno docisnąć brzeg od jednego końca do drugiego.
  • Gotować po kilka sztuk. Zbyt wiele pierogów naraz obniży temperaturę wody i może sprawić, że zaczną się sklejać.
  • Boczek na okrasę wytapiać powoli na średnim ogniu; cebulę dodać dopiero, gdy wytopi się tłuszcz.
Składniki

Składniki

Ciasto

  • 450 g mąki pszennej, dodatkowo niewielka ilość do podsypywania
  • 250 ml gorącej, świeżo zagotowanej wody
  • 15 ml neutralnego oleju
  • 5 g drobnej soli

Farsz ziemniaczany

  • 800 g ziemniaków mączystych, obranych
  • 100 g wędzonego boczku, drobno pokrojonego
  • 100 g żółtej cebuli, drobno pokrojonej
  • Do 3 g drobnej soli, do smaku
  • 1 g świeżo mielonego czarnego pieprzu

Okrasa z boczku i cebuli oraz woda do gotowania

  • 100 g wędzonego boczku, pokrojonego w kostkę
  • 100 g żółtej cebuli, pokrojonej w cienkie piórka lub kostkę
  • 10 g drobnej soli do wody; większość zostanie odlana
Przygotowanie

Przygotowanie

Sposób przygotowania

  1. Przygotować ciasto.W dużej misce wymieszać mąkę z 5 g soli. Stopniowo wlewać gorącą wodę i olej, mieszając łyżką. Gdy ciasto ostygnie na tyle, że można je dotykać, wyrabiać przez 8–10 minut, aż będzie gładkie i elastyczne. Przykryć i odstawić na 30 minut.

  2. Usmażyć farsz.Boczek przeznaczony do farszu wytopić na szerokiej patelni na średnim ogniu. Dodać drobno pokrojoną cebulę i smażyć, aż zmięknie i lekko się zezłoci. Obrane ziemniaki drobno zetrzeć i odstawić na około 5 minut. Odlać nadmiar płynu, ale zachować skrobię z dna miski i wmieszać ją z powrotem w ziemniaki. Dodać ziemniaki na patelnię i smażyć przez 10–15 minut, często mieszając, aż staną się szkliste i zwarte oraz stracą surowy smak. Doprawić solą i pieprzem. Rozłożyć farsz w płytkim naczyniu i całkowicie wystudzić.

  3. Rozwałkować ciasto.Odpoczęte ciasto podzielić na 8 równych części i trzymać je pod przykryciem. Każdą część rozwałkować osobno na lekko oprószonym mąką blacie na cienki krążek o średnicy 14–15 cm i grubości 2–3 mm.

  4. Nałożyć farsz i zlepić.Na środku każdego krążka umieścić około 100 g chłodnego farszu. Złożyć ciasto na pół, usunąć powietrze i mocno zlepić brzeg. Uformować duży, wypukły półksiężyc z lekko spłaszczonym zlepieniem. Zachować tradycyjnie duży rozmiar, nie rozciągając ciasta przy brzegu.

  5. Ugotować partiami.W dużym garnku doprowadzić wodę do łagodnego wrzenia i dodać 10 g soli. Wkładać po kilka pierogów, nie przepełniając garnka, i raz delikatnie zamieszać, by nie przywarły. Gdy wypłyną, gotować jeszcze 3–4 minuty na małym ogniu, aż ciasto będzie miękkie, a farsz gorący w środku. Wyjąć łyżką cedzakową i odsączyć.

  6. Przygotować okrasę.Podczas gotowania pierogów boczek na okrasę wytapiać powoli na średnio małym ogniu, aż będzie chrupiący i złocisty. Dodać cebulę i smażyć, mieszając, aż zmięknie i się zezłoci. Zachować skwarki razem z wytopionym tłuszczem.

  7. Podawać na gorąco.Odsączone pierogi ułożyć na ogrzanych talerzach i obficie polać boczkiem, tłuszczem oraz cebulą. Podawać od razu, gdy ciasto jest miękkie, a okrasa gorąca.

W skrócie

W skrócie

  • Wydajność8 dużych pierogów
  • Porcja1 pieróg o masie około 180–200 g przed ugotowaniem, z okrasą z boczku i cebuli
  • Aktywne przygotowanieokoło 45 minut
  • Gotowanieokoło 35 minut, łącznie z farszem, pierogami i okrasą
  • Odpoczynek30 minut dla przykrytego ciasta
  • Łączny czasokoło 1 godziny 50 minut
  • Trudnośćśrednia; farsz musi całkowicie ostygnąć, a duże pierogi trzeba starannie zlepić
Najczęstsze pytania

Najczęstsze pytania

Czy szlachcice to to samo co pierogi ruskie?

Nie. Szlachcice mają farsz z surowych, startych i podsmażonych ziemniaków. Pierogi ruskie zwykle nadziewa się gotowanymi ziemniakami i twarogiem. W tym przepisie farsz pozostaje z tartych i smażonych ziemniaków.

Dlaczego pierogi są tak duże?

Rozmiar to cecha wskazana w polskim opisie produktu tradycyjnego: są co najmniej dwa razy większe od zwykłych pierogów, a niektóre mają około 15 cm długości i 150–200 g masy. Ten przepis daje 8 dużych sztuk.

Czy można dodać boczek do farszu?

W niektórych regionalnych i domowych wersjach dodaje się boczek. W tym przepisie boczek i cebulę smaży się z ziemniakami, a osobno przygotowuje okrasę z boczku i cebuli. Boczek na okrasę można zastąpić świeżą, niesoloną słoniną, jeśli pożądane są łagodniejsze skwarki.

Na koniec

Na koniec

  • Smażyć starte ziemniaki z cebulą, aż farsz będzie zwarty, zawinąć go w miękkie ciasto i delikatnie ugotować pierogi.
  • Podawać duże pierogi na gorąco, obficie okraszone boczkiem, wytopionym wieprzowym tłuszczem i cebulą.