Polskie dania narodowe

Kluski żelazne z okrasą ze skwarków i cebuli

Kluski żelazne to krótkie, nie nadziewane kluski ziemniaczane z województwa łódzkiego. Łączą drobno starte surowe ziemniaki z ugotowanymi i startymi, a do masy dodaje się mąkę, jajko i sól. Ministerstwo Rolnictwa opisuje je jako zwarte, a zarazem sprężyste, o długości około 6 cm. Tradycyjnie podaje się je ze skwarkami wytopionymi ze słoniny i cebulą.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Krótkie kluski ziemniaczane z chrupiącymi skwarkami i rumianą cebulą.
Porcje 4, około 24 kluski
Porcja około 6 klusek ze skwarkami i cebulą
Aktywne przygotowanie około 35 minut
Gotowanie i smażenie około 40 minut
W skrócie

Kluski żelazne z okrasą ze skwarków i cebuli

Kluski żelazne to krótkie, nie nadziewane kluski ziemniaczane z województwa łódzkiego. Łączą drobno starte surowe ziemniaki z ugotowanymi i startymi, a do masy dodaje się mąkę, jajko i sól. Ministerstwo Rolnictwa opisuje je jako zwarte, a zarazem sprężyste, o długości około 6 cm. Tradycyjnie podaje się je ze skwarkami wytopionymi ze słoniny i cebulą.

Określenie „żelazne” nawiązuje do charakterystycznej szarawej barwy klusek; żelazo nie jest składnikiem. Domowe proporcje bywają różne, a wpis na Liście Produktów Tradycyjnych nie podaje jednej obowiązującej receptury. Ten praktyczny wariant zawiera odmierzone ilości, ale zachowuje kluczowe połączenie ziemniaków surowych i gotowanych.

Masę formuje się w krótkie, podłużne kluski — bez farszu i bez wałkowania na długie nitki. Surowe ziemniaki trzeba drobno zetrzeć i odcisnąć, lecz osiadłą na dnie skrobię należy zachować i dodać z powrotem. Ugotowane ziemniaki po przestudzeniu również się ściera. Słoninę wytapia się powoli na chrupiące skwarki, a potem na tłuszczu smaży cebulę.

Wskazówki

Wskazówki

  • Wybierz ziemniaki mączyste, które łatwiej wiążą masę i dają miękkie kluski.
  • Surowe ziemniaki odciskaj nad miską. Odstaw płyn, zlej wodę i zachowaj białą skrobię z dna; wmieszana z powrotem pomaga związać masę.
  • Ugotowane ziemniaki przestudź, zanim zetrzesz je ręcznie.
  • Formuj kluski od razu po wymieszaniu, bo starte ziemniaki szybko ciemnieją na powietrzu.
  • Gotuj je partiami. Gdy wypłyną, zostaw je jeszcze na 2–3 minuty w lekko wrzącej wodzie, by ugotowały się w środku.
  • Słoninę wytapiaj powoli, a cebulę dodaj, gdy skwarki zaczną się rumienić.
Składniki

Składniki

Kluski ziemniaczane

  • 500 g ziemniaków mączystych do surowej części
  • 500 g ziemniaków mączystych do ugotowania
  • 100 g zwykłej mąki pszennej, w razie potrzeby do 20 g dodatkowo
  • 1 duże jajko, około 50 g bez skorupki
  • 5 g drobnej soli
  • 6 l wody
  • 10 g drobnej soli do wody; większość zostanie odlana

Skwarki z cebulą

  • 80 g świeżej, niesolonej słoniny, najlepiej z niewielką ilością mięsa
  • 80 g żółtej cebuli
Przygotowanie

Przygotowanie

Sposób przygotowania

  1. Ugotuj i przestudź ziemniaki.Włóż 500 g ziemniaków do garnka i zalej wodą. Zagotuj, po czym gotuj na małym ogniu, aż cienki nóż będzie łatwo wchodził do środka, około 20–25 minut zależnie od wielkości. Odcedź i pozostaw na około 25 minut, aż będą bezpieczne do trzymania w dłoni. W razie potrzeby obierz, a następnie zetrzyj na dużych oczkach tarki.

  2. Zetrzyj i odciśnij surowe ziemniaki.Obierz pozostałe 500 g i zetrzyj drobno na czystą ściereczkę umieszczoną nad miską. Zbierz brzegi i mocno odciśnij nadmiar płynu. Odstaw na około 5 minut. Ostrożnie zlej wodę, zostawiając na dnie białą skrobię, a następnie wmieszaj ją z powrotem w ziemniaki.

  3. Wymieszaj masę.Do surowych ziemniaków dodaj starte ugotowane ziemniaki, mąkę, lekko roztrzepane jajko i 5 g soli. Krótko wymieszaj, aż powstanie spójna masa. Powinna być wilgotna, ale dać się uformować w krótką podłużną kluskę. Jeśli ziemniaki są wyjątkowo mokre, dosypuj mąkę po łyżeczce, tylko do uzyskania masy, która trzyma kształt.

  4. Uformuj kluski.Zwilżonymi dłońmi uformuj około 24 krótkie, podłużne kluski długości około 6 cm i podobnej grubości. Nie nadziewaj ich; lekko ściśnij, by były zwarte. Odłóż na lekko oprószoną mąką tacę, zanim woda się zagotuje.

  5. Przygotuj skwarki.Pokrój słoninę w drobną kostkę i włóż na szeroką patelnię. Wytapiaj powoli na średnio małym ogniu przez 12–15 minut, od czasu do czasu mieszając, aż skwarki będą chrupiące i jasnozłote. Drobno posiekaj cebulę, dodaj ją i smaż jeszcze 6–8 minut, aż zmięknie i się zezłoci. Trzymaj w cieple.

  6. Ugotuj kluski.Zagotuj 6 l wody z 10 g soli, tak by spokojnie wrzała. Wkładaj kluski partiami, nie przepełniając garnka, i raz delikatnie zamieszaj, by nie przywarły. Gdy wypłyną, gotuj je jeszcze 2–3 minuty, aż będą miękkie i gorące w środku. Wyjmij łyżką cedzakową i odsącz.

  7. Podaj.Rozłóż kluski na czterech ogrzanych talerzach i nałóż skwarki, cebulę oraz trochę wytopionego tłuszczu. Podawaj gorące.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie

Praktyczne wskazówki

Rozwiązywanie problemów

Masa jest za luźna do formowania. Mocniej odciśnij surowe ziemniaki i dodawaj mąkę po łyżeczce. Zawartość wody w ziemniakach jest różna; przestań dosypywać, gdy masa utrzymuje kształt.

Rozwiązywanie problemów

Kluski rozpadają się w garnku. Utrzymuj spokojne wrzenie zamiast mocnego bulgotania i najpierw ugotuj jedną kluskę na próbę. Jeśli się rozpada, wmieszaj trochę mąki w resztę masy i gotuj mniejszymi partiami.

Rozwiązywanie problemów

Skwarki ciemnieją, zanim będą chrupiące. Zmniejsz ogień i wytapiaj słoninę wolniej. Cebulę dodaj dopiero, gdy tłuszcz się wytopi, a skwarki zaczną się smażyć.

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

  • Energia490 kcal
  • Węglowodany63 g
  • Białko9 g
  • Tłuszcz20 g
  • Błonnik6 g
  • Sód520 mg
  • Alergenypszenica/gluten i jajko; zawiera wieprzowinę; bez nabiału

Szacunkowe wartości na porcję, czyli jedną czwartą klusek i okrasy: - Energia: 490 kcal - Węglowodany: 63 g - Białko: 9 g - Tłuszcz: 20 g - Błonnik: 6 g - Sód: 520 mg - Alergeny: pszenica/gluten i jajko; zawiera wieprzowinę; bez nabiału To wartości przybliżone, zależne od wilgotności ziemniaków, ilości zachowanej skrobi i porcji wytopionego tłuszczu. Większość soli z wody zostaje odlana i nie jest wliczona do sodu.

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Kluski żelazne podawaj od razu, póki są miękkie, a skwarki chrupiące. Prosta mizeria albo kiszone warzywa przełamią tłustość dania, ale skwarki z cebulą pozostają tradycyjnym dodatkiem.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Resztki przełóż do płytkich pojemników i wstaw do lodówki w ciągu 2 godzin, w temperaturze nie wyższej niż 4°C. Zjedz w ciągu 2 dni. Podgrzej do 74°C, aż będą gorące w całym przekroju i zaczną parować. Przykryta patelnia z łyżką wody ograniczy wysychanie. Nie zostawiaj ugotowanych klusek w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny, a powyżej 32°C dłużej niż 1 godzinę.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Ziemniaki do gotowania możesz przygotować dzień wcześniej i szybko schłodzić. Zetrzyj je i wymieszaj z surowymi tuż przed gotowaniem. Surowe starte ziemniaki szybko ciemnieją, dlatego przygotuj je bezpośrednio przed mieszaniem. Skwarki z cebulą można zrobić wcześniej i podgrzać na małym ogniu.

Szacunkowe wartości na porcję, czyli jedną czwartą klusek i okrasy: - Energia: 490 kcal - Węglowodany: 63 g - Białko: 9 g - Tłuszcz: 20 g - Błonnik: 6 g - Sód: 520 mg - Alergeny: pszenica/gluten i jajko; zawiera wieprzowinę; bez nabiału

To wartości przybliżone, zależne od wilgotności ziemniaków, ilości zachowanej skrobi i porcji wytopionego tłuszczu. Większość soli z wody zostaje odlana i nie jest wliczona do sodu.

Na koniec

Na koniec

  • Połącz surowe starte ziemniaki ze startymi ugotowanymi ziemniakami, mąką i jajkiem, a potem uformuj krótkie kluski.
  • Ugotuj je do miękkości i podaj gorące ze skwarkami i złocistą cebulą.