Polskie dania narodowe

Gęś owsiana ostrzeszowska

Złocista pieczona gęś z Wielkopolski, podana z kaszą gryczaną z podrobami, kwaśnymi jabłkami i majerankiem.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Szerszy kadr dania „Gęś owsiana ostrzeszowska“ podanego na stole.
Liczba porcji 8
Wielkość porcji około 250 g gotowego dania z pieczoną gęsią, kaszą gryczaną z podrobami i jabłkiem
Przygotowanie 45 minut
Pieczenie i gotowanie około 3 godziny 30 minut
W skrócie

Gęś owsiana ostrzeszowska

Złocista pieczona gęś z Wielkopolski, podana z kaszą gryczaną z podrobami, kwaśnymi jabłkami i majerankiem.

Gęś owsiana ostrzeszowska jest związana z Ostrzeszowem i Wielkopolską. Nazwa odnosi się do tradycyjnego końcowego karmienia gęsi ziarnem, zwłaszcza owsem; nie oznacza, że do farszu dodaje się owies. Wpis na Liście Produktów Tradycyjnych opisuje pieczoną w całości gęś, zwykle ważącą przed pieczeniem 3–4 kg, o chrupiącej, złocistej do lekko brązowej skórce i soczystym mięsie.

W opisie wymieniono farsz z kaszy jęczmiennej lub gryczanej, mięsa i przypraw; typowy jest majeranek, a w niektórych wersjach także winne jabłka. Receptury domowe różniły się, a wpis nie określa stałych proporcji ani czasu pieczenia. Poniższy przepis to odważona, praktyczna wersja domowa, a nie odtworzenie receptury konkretnego zarejestrowanego producenta.

Aby gęś piekła się równomiernie, a kontrola temperatury była prostsza, pieczemy ją bez nadzienia w jamie brzusznej. Kaszę, cebulę i dokładnie ugotowane podroby przygotowujemy osobno i podajemy jako tradycyjny farsz. O gotowości decyduje termometr, nie sam czas ani kolor skórki.

Wskazówki

Wskazówki

  • Mrożoną gęś rozmroź całkowicie w lodówce. Wyjmij szyję i podroby, osusz ptaka; surowego drobiu nie płucz.
  • Nakłuwaj tylko skórę i warstwę tłuszczu, nie mięso, aby tłuszcz mógł się wytapiać.
  • Ułóż gęś na ruszcie w głębokiej brytfannie. Ostrożnie zlej nadmiar tłuszczu, jeśli zbierze się go dużo.
  • Czas pieczenia jest orientacyjny. Termometrem sprawdź 74 °C w najgrubszym miejscu piersi oraz wewnątrz uda i skrzydła.
  • Kaszę i podroby ugotuj osobno. Surowa gęś nie może dotykać ugotowanej kaszy; dokładnie umyj ręce i sprzęt.
  • Jabłka dodaj na ostatnie 45 minut, by zmiękły i się zrumieniły, ale nie rozpadły.
  • Przed krojeniem odstaw gęś na 25 minut.
Składniki

Składniki

Gęś i jabłka

  • 1 cała świeża gęś, około 3,5 kg; mrożoną całkowicie rozmroź, usuń szyję i podroby
  • 14 g drobnej soli
  • 2 g mielonego czarnego pieprzu
  • 3 g suszonego majeranku
  • 400 g kwaśnych jabłek, bez gniazd nasiennych, pokrojonych na ćwiartki

Farsz z kaszy gryczanej i podrobów, podawany osobno

  • 220 g kaszy gryczanej niepalonej
  • 500 ml wody do ugotowania kaszy
  • Woda, tyle, by podczas gotowania przykryć gęsią szyję, serce i żołądek
  • Około 250 g szyi i podrobów gęsich; wykorzystaj serce i żołądek, jeśli są w zestawie, a wątróbkę zachowaj do innego dania lub wyrzuć
  • 120 g cebuli, drobno pokrojonej
  • 15 g gęsiego smalcu lub neutralnego oleju
  • 2 g drobnej soli
  • 1 g mielonego czarnego pieprzu
  • 1 g suszonego majeranku
Przygotowanie

Przygotowanie

Sposób przygotowania

  1. Bezpiecznie przygotuj gęśRozgrzej piekarnik do 165 °C. Wyjmij szyję i podroby, przykryj je i włóż do lodówki. Osusz gęś ręcznikiem papierowym. Końcem szpikulca delikatnie nakłuj skórę i tłuszcz na piersi oraz udach, nie przebijając mięsa. Natrzyj skórę i wnętrze gęsi solą, pieprzem i 3 g majeranku. Umyj ręce i powierzchnie, które miały kontakt z surowym drobiem.

  2. Zacznij pieczenieUłóż gęś piersią do góry na ruszcie w głębokiej brytfannie. Piecz około 2 godzin; ostrożnie zlej wytopiony tłuszcz, jeśli jest go za dużo. Utrzymuj temperaturę 165 °C. Jeśli pierś rumieni się zbyt szybko, luźno przykryj ją folią. Nie polewaj gęsi narzędziem, które dotykało surowego mięsa.

  3. Ugotuj kaszę i podrobyPodczas pieczenia gotuj szyję, serce i żołądek w wodzie na małym ogniu przez około 60–90 minut, aż będą miękkie i całkowicie ugotowane; najgrubsze kawałki powinny osiągnąć 74 °C. Oddziel jadalne mięso od szyi i drobno posiekaj je z podrobami. W garnku z pokrywką zagotuj 500 ml wody z 2 g soli, wsyp kaszę i gotuj pod przykryciem zgodnie z instrukcją na opakowaniu, zwykle 12–15 minut. Odlej nadmiar wody.

  4. Przygotuj farsz osobnoRozgrzej smalec lub olej na patelni na średnim ogniu. Smaż cebulę 6–8 minut, aż zmięknie i lekko się zezłoci. Dodaj posiekane, ugotowane podroby, kaszę, 1 g pieprzu i 1 g majeranku. Mieszaj przez 2 minuty, aż całość będzie gorąca. Trzymaj pod przykryciem; nie wkładaj farszu do surowej gęsi.

  5. Dodaj jabłka i sprawdź gotowośćPo około 2 godzinach pieczenia rozłóż jabłka wokół gęsi. Piecz dalej mniej więcej 60–90 minut, aż skórka będzie dobrze zrumieniona i chrupiąca. Sprawdź najgrubsze miejsce piersi oraz wewnętrzną część uda i skrzydła: każde powinno osiągnąć co najmniej 74 °C. Jeśli któreś miejsce jest chłodniejsze, włóż gęś z powrotem do piekarnika i sprawdź ponownie po 10–15 minutach. Nie oceniaj gotowości wyłącznie po kolorze ani czasie.

  6. Odstaw, pokrój i podajPrzełóż gęś na czystą deskę i odstaw na 25 minut. W razie potrzeby przykryj ją luźno. Pokrój w grube plastry i podaj z gorącym farszem z kaszy i podrobów oraz pieczonymi jabłkami. Usuń nadmiar tłuszczu z brytfanny i umyj sondę termometru po pomiarze upieczonego mięsa.

Wartości odżywcze na porcję

Wartości odżywcze na porcję

  • Energia620 kcal
  • Węglowodany17 g
  • Białko39 g
  • Tłuszcz43 g
  • Błonnik3 g
  • Sód760 mg
  • Alergenygryka; sprawdź na opakowaniu informacje o możliwym zanieczyszczeniu krzyżowym

Szacunek dla jednej z ośmiu porcji upieczonej gęsi ze skórą, kaszą i jabłkiem: To wartości szacunkowe na podstawie ogólnych danych o żywności, a nie analizy laboratoryjnej. Zależą od ilości jadalnego mięsa, spożytej skóry i tego, ile wytopionego tłuszczu zostanie w potrawie.

Podanie, przygotowanie wcześniej i przechowywanie: Podawaj grube plastry gęsi z kaszą i podrobami, pieczonym kwaśnym jabłkiem oraz odrobiną sosu z brytfanny. Osiem porcji uwzględnia kości i tłustość mięsa. Można dodać gotowane warzywa albo kiszoną kapustę, ale nie są one częścią podanych ilości.

Podanie, przygotowanie wcześniej i przechowywanie: Kaszę i podroby ugotuj w dniu podania. Przyprawioną gęś możesz przechować pod przykryciem w lodówce do jednego dnia przed pieczeniem. Nie podpiekaj jej częściowo z zamiarem schłodzenia i dokończenia później.

Podanie, przygotowanie wcześniej i przechowywanie: Pokrojone mięso i farsz schłodź w osobnych, płytkich pojemnikach w ciągu 2 godzin od przygotowania (w ciągu godziny, jeśli temperatura w pomieszczeniu przekracza 32 °C). Przechowuj w temperaturze do 4 °C i zjedz w ciągu 3–4 dni. Odgrzej do 74 °C. Porcje zamroź dla najlepszej jakości na maksymalnie 2 miesiące i rozmrażaj w lodówce.

Na koniec

Na koniec

  • Przed krojeniem sprawdź temperaturę w kilku miejscach gęsi.
  • Podaj ją na gorąco z kaszą i kwaśnymi jabłkami.