Strona główna›Świat kuchni›Gruzińskie dania narodowe›Tkemali: gruziński sos z zielonych śliwek wiśniowych
Gruzja

Tkemali: gruziński sos z zielonych śliwek wiśniowych

Ugotuj kwaśne zielone śliwki wiśniowe, przetrzyj je i dopraw czosnkiem, kolendrą, koprem oraz chili.

Gruziński przepis domowydanie gruzińskie
Udostępnij
Szeroki kadr: gliniana miska zielonego tkemali i świeże śliwki wiśniowe na lnianej tkaninie i drewnie.
Wydajność10 porcji sosu, po około 75 g
Przygotowanie20 minut
Gotowanie25 minut
Czas pasywny40 minut, w tym studzenie i chłodzenie
Potrawa

O potrawie Tkemali: gruziński sos z zielonych śliwek wiśniowych

ტყემალი · 10 porcji sosu · Łatwy · 85 minut

Tkemali to po gruzińsku zarówno kwaśna śliwka wiśniowa, jak i sos przygotowywany z tego owocu. Kolor zależy od owoców i przepisu: zielone wersje powstają z niedojrzałych śliwek, a dojrzałe owoce dają ciemniejsze sosy. Ta świeża zielona wersja łączy jędrne, kwaśne owoce z czosnkiem, świeżą kolendrą i koprem. Szczególnie wiąże się z zachodnią Gruzją, a obecnie podaje się ją w całym kraju.

Całe owoce gotuje się do miękkości miąższu, a następnie przeciera przez drobne sito, oddzielając skórki i pestki. Niewielka ilość wywaru rozluźnia purée, ale nie czyni go rzadkim. Świeże zioła i mielone nasiona nadają wyrazisty aromat; odrobina cukru łagodzi kwasowość, nie osładzając sosu.

Mięta polej jest charakterystyczna dla niektórych gruzińskich odmian tkemali. W tej praktycznej wersji używa się zwykłej świeżej mięty o łagodniejszym, innym aromacie. Sos jest świeży, przechowuje się go w lodówce i należy szybko spożyć. Przepis nie został sprawdzony jako metoda wekowania i nie nadaje się do przechowywania w temperaturze pokojowej.

Przygotowanie potrawy

Składniki

ტყემალი · 10 porcji sosu · Łatwy · 85 minut

Baza ze zielonych śliwek

  • 1000 g niedojrzałych zielonych śliwek wiśniowych, umytych i bez ogonków
  • 300 mlwody pitnej, podzielone: 250 ml do gotowania i do 50 ml do rozrzedzenia purée

Ziołowe przyprawienie

  • 20 gświeżych liści kolendry i delikatnych łodyżek, drobno posiekanych
  • 12 gświeżego kopru, drobno posiekanego
  • 5 gświeżych liści mięty, drobno posiekanych; zastępuje miętę polej i ma łagodniejszy aromat
  • 4ząbki czosnku (12 g), obrane i drobno starte lub rozgniecione
  • 10 gświeżej zielonej papryczki chili, bez ogonka i pestek, drobno posiekanej
  • 1 gmielonych nasion kolendry
  • 1 gmielonych nasion kopru
  • 6 gdrobnej soli
  • 12 gcukru kryształu
Przygotowanie

Przygotowanie

  1. Przygotuj owoce i zioła. Przejrzyj i umyj śliwki, odrzuć uszkodzone owoce i usuń ogonki. Drobno posiekaj kolendrę, koper i miętę. Obierz czosnek i zetrzyj go lub rozgnieć. Usuń ogonek i pestki z chili, drobno posiekaj; po pracy umyj ręce.

  2. Ugotuj śliwki do miękkości. Włóż owoce i 250 ml wody do ciężkiego garnka. Przykryj, doprowadź do łagodnego wrzenia na średnim ogniu, po czym gotuj spokojnie 18–22 minuty, raz obracając owoce, aż skórki popękają, a miąższ będzie bardzo miękki. Nie gotuj gwałtownie.

  3. Przetrzyj owoce. Przełóż śliwki do żaroodpornej miski i studź około 10 minut, aż będzie można bezpiecznie ich dotknąć. Zachowaj wywar. Przetrzyj owoce przez drobne sito do czystego garnka, pozostawiając skórki i pestki na sicie. Dodaj do 50 ml zachowanego płynu, by uzyskać gęste, lecz łatwe do nabierania purée; resztę wylej.

  4. Rozgnieć przyprawy. Utrzyj czosnek, chili, kolendrę, koper, miętę i mielone nasiona w moździerzu albo krótko zmiksuj pulsacyjnie. Zatrzymaj się, póki zioła zachowują świeży wygląd i nie tworzą całkowicie gładkiej pasty.

  5. Podgotuj sos. Wmieszaj zioła, sól i cukier do śliwkowego purée. Doprowadź do łagodnego wrzenia na średnio małym ogniu i gotuj 5 minut, często mieszając, aż zapach surowego czosnku złagodnieje, a sos będzie oblepiać łyżkę. Zdejmij z ognia.

  6. Ostudź i schłodź. Przełóż sos do czystego, płytkiego pojemnika i szybko go ostudź. Przykryj i schładzaj w lodówce przez 30 minut przed podaniem na zimno. Między podaniami trzymaj w lodówce.

W skrócie

W skrócie

Ugotuj kwaśne zielone śliwki wiśniowe do miękkości, przetrzyj je przez drobne sito i dopraw purée czosnkiem, ziołami oraz przyprawami.

Praktyczne wskazówki

Praktyczne wskazówki

Wybierz jędrne, niedojrzałe i kwaśne śliwki wiśniowe; dojrzałe słodkie owoce dadzą inny sos. Purée powinno pozostać kwaśne i być na tyle gęste, by trzymało się łyżki. Dodaj tylko odmierzoną wodę z gotowania, maksymalnie 50 ml. Mięta zastępuje miętę polej i zmienia aromat, więc używaj jej oszczędnie. Podawaj na zimno do ugotowanego mięsa, ryby, ziemniaków lub warzyw; te dodatki nie są częścią przepisu. Schłodź i wstaw do lodówki o temperaturze 4 °C lub niższej w ciągu 2 godzin; zużyj w ciągu 4 dni. Nie przechowuj w temperaturze pokojowej i nie traktuj przepisu jako trwałej konserwy.

Wartości odżywcze na porcję

Wartości odżywcze na porcję

  • Porcja: około 75 g
  • Energia: około 50 kcal
  • Węglowodany: 12 g
  • Białko: 1 g
  • Tłuszcz: 0 g
  • Błonnik: 1 g
  • Sód: około 300 mg
Alergeny i bezpieczeństwo żywności

Alergeny i bezpieczeństwo żywności

Podane składniki nie zawierają głównych alergenów; sprawdź etykiety przypraw pod kątem zanieczyszczeń krzyżowych. Używaj zdrowych owoców, wody pitnej, czystych przyborów i czystego pojemnika z pokrywką. Szybko schłodź i wstaw do lodówki o temperaturze 4 °C lub niższej w ciągu 2 godzin; zużyj w ciągu 4 dni. Wyrzuć sos pozostawiony w temperaturze pokojowej ponad 2 godziny. Ten świeży sos nie został opracowany ani przetestowany do wekowania. Ostrożnie obchodź się z chili i umyj ręce.

Podanie

Podanie

  • Podawaj zimny sos w czystej miseczce jako kwaśny dodatek do posiłku.
  • Wymieszaj przed podaniem, użyj czystej łyżki i szybko odstaw pojemnik do lodówki.