Spekkedikken zijn kleine, dikke hartig-zoete koeken uit Oost-Groningen. Ze worden ook spekdikken of spekkendikken genoemd en horen bij de jaarwisseling in plaatsen rond Oldambt en Westerwolde. Het beslag bevat roggemeel, tarwebloem, ei, melk, boter, stroop en specerijen. In ieder koekje gaan plakjes droge worst en een stukje gerookt varkensspek. De combinatie van zoet beslag en zoute vulling maakt het gerecht herkenbaar. Spekkedikken worden in een speciaal ijzer gebakken en blijven zacht; ze zijn dus iets anders dan de dunne, knapperige kniepertjes die in dezelfde periode worden gemaakt.
De traditie is streekgebonden en kent geen enkele vaste samenstelling voor heel Nederland. In Groningen verschillen recepten per familie en streek, onder meer in de meelsoorten, suiker, stroop, specerijen en verhouding tussen worst en spek. De term kniepertjesijzer verwijst hier naar het scharnierende ijzer waarin de koekjes aan beide kanten tegelijk bakken. Een oudere uitvoering wordt boven een vuur verhit; in veel keukens staat tegenwoordig een elektrisch wafelijzer. De platen en warmte verschillen per apparaat. Daarom is de eerste spekkedikken vooral een praktische proef om de baktijd en stand van het gebruikte ijzer te beoordelen.
Deze versie volgt de gepubliceerde 45-stuksformule van Groningen-historicus Sanne Meijer uit het Gronings Bakboek. Het beslag bestaat uit roggemeel en tarwebloem, met een snuf zout, gemalen steranijs, lichtbruine basterdsuiker, keukenstroop, boter, eieren en volle melk. Per koekje komen er twee dunne plakjes Groningse droge worst en één klein stukje gerookt varkensbuikspek bij. De worst geeft een stevige, hartige vulling; het spek brengt een rokerige smaak en wat vet in het beslag. De twee plakjes worst en het stukje spek vormen samen de vulling van ieder koekje.
Meng de droge ingrediënten eerst door elkaar, zodat de steranijs en suiker gelijkmatig door het roggemeel verdeeld zijn. Smelt de boter en laat die afkoelen tot lauwwarm voordat de eieren erbij gaan. Klop daarna de keukenstroop en melk erdoor. Schenk het mengsel bij de droge ingrediënten en klop tot een dik, glad beslag zonder droge plekken. Het moet wel van een kleine schep kunnen lopen. De bron laat het beslag afgedekt een nacht op een koele plek buiten de koelkast rusten. Omdat het rauw ei en melk bevat, wordt het hier afgedekt in de koelkast bewaard bij 4 °C of kouder. Roer het de volgende dag door en voeg zo nodig wat van de afgemeten melk toe als het te dik is geworden.
Snijd de worst dun en verdeel de plakjes gerookt varkensbuikspek in kleine stukjes. Houd beide vullingen tot het bakken apart, afgedekt en gekoeld. Verhit het kniepertjesijzer op een middelhoge stand en vet de platen licht in. Leg eerst twee worstplakjes op de onderste plaat, schep er ongeveer driekwart kleine ijsschep beslag over en druk een stukje spek bovenop. Bij het sluiten blijven handen en vingers buiten bereik van de hete platen. De gepubliceerde richttijd is ongeveer anderhalve minuut per koekje, maar het ijzer bepaalt mede hoe snel de buitenkant kleurt.
Bak de koekjes tot ze stevig en licht goudbruin zijn, maar haal ze uit het ijzer voordat ze krokant worden. Pas de stand of baktijd na het eerste koekje aan als het te donker kleurt of juist bleek blijft. Een dunne hittebestendige spatel maakt het koekje los zonder de plaat te beschadigen. Het beslag en de vulling die op een volgende bakronde wachten, blijven gekoeld. Voor 45 stuks komt de baktijd in deze formule uit op ongeveer 68 minuten; de werkelijke duur hangt af van de grootte en snelheid van het ijzer.
Leg de gebakken spekkedikken op een bord en stapel ze op elkaar terwijl de volgende portie bakt. Dek de stapel af met een schone theedoek om de zachte structuur te behouden. Serveer ze warm of op kamertemperatuur. De combinatie van roggemeel, steranijs, stroop en vleesvulling maakt ze geschikt om los te eten; een extra saus is niet nodig. De grote opbrengst past bij het bakken voor familie of bezoek rond oud en nieuw, wanneer het werk aan het ijzer in porties kan worden verdeeld.
De nachtelijke rust verdeelt de voorbereiding over twee dagen: het beslag kan vooraf worden gemengd, terwijl worst en spek de volgende dag worden gesneden en gebakken. Keukengerei dat rauw ei heeft aangeraakt, wordt grondig afgewassen voordat het voor gebakken spekkedikken wordt gebruikt. De receptbron geeft geen goedgekeurde bewaartermijn voor de gebakken koeken of invriesmethode; daarom wordt hier geen langere houdbaarheid beloofd. Spekkedikken behouden hun eigen regionale naam en laten zien hoe uiteenlopende Groningse huisrecepten dezelfde zachte, hartig-zoete koekvorm kunnen delen.