Skip to content
Nederlandse keukenDesserts

Oliebollen met krenten en rozijnen

Bak oliebollen met krenten en rozijnen van gerezen gistbeslag. Frituur ze per vier stuks op 180 °C tot ze goudbruin en gaar zijn.

Een bord goudbruine oliebollen met zichtbare krenten en rozijnenOliebollen met krenten en rozijnen
20porties
1u 20minvoorbereiding
50minbereiding
Gemiddeldmoeilijkheid

Oliebollen met krenten en rozijnen: Nederlandse gistbollen

Luchtig gistbeslag met krenten en rozijnen wordt in kleine porties goudbruin gefrituurd.

Oliebollen zijn Nederlandse gistbollen: zachte, onregelmatig gevormde bollen van beslag die in hete olie goudbruin worden gefrituurd. In deze versie gaan zowel rozijnen als kleine krenten door het beslag, zodat het fruit over de hele bol verdeeld is. Het beslag is zacht en kleverig, geen stevig deeg dat op een werkblad wordt gevormd. Schep de porties daarom rechtstreeks uit de kom met een ijsbolletjeslepel. In de olie krijgen ze vanzelf hun ronde vorm.

In Nederland horen oliebollen vooral bij de jaarwisseling en de winter. De geschiedenis is minder eenvoudig dan het bekende moderne beeld doet vermoeden. Een NOS-overzicht uit 2015 verwijst naar een recept voor oliekoeken in een Nederlands kookboek uit 1667; die gebakken koeken waren platter en gevuld. In een peer-reviewed hoofdstuk uit 2023 stellen voedselhistorici Judith Brouwer en Irene van Renswoude de vraag of een vroeg recept het oudste Nederlandse oliebolrecept genoemd kan worden. Die bronnen maken duidelijk dat oudere gefrituurde koeken niet zonder meer gelijkstaan aan de ronde oliebollen van nu.

Dit recept levert ongeveer twintig oliebollen op. Het beslag bestaat uit halfvolle melk, gedroogde gist, suiker, bloem en een middelgroot scharrelei. Rozijnen en krenten worden in verschillende hoeveelheden gebruikt, zodat het onderscheid tussen beide vruchten behouden blijft. Een kleine hoeveelheid zout brengt het zoete beslag in balans; arachideolie is de gekozen frituurolie. Week het gedroogde fruit kort in heet water voordat het door het beslag gaat. Giet het weekwater af en gebruik het niet in het beslag. Poedersuiker vormt de afwerking.

Let bij de eerste stap op het gistmengsel. Verwarm de melk alleen tot lauwwarm en roer er dan de gist en suiker door. Na tien minuten hoort het mengsel aan het oppervlak te beginnen schuimen. Zeef intussen de bloem met het zout, maak een kuiltje en breek het ei erboven. Voeg de melk geleidelijk toe terwijl de mixer draait. Het beslag hoort glad en elastisch te worden: dikker dan pannenkoekenbeslag, maar losser dan brooddeeg. Die consistentie maakt het mogelijk het beslag later met een lepel te portioneren.

Laat de krenten en rozijnen wellen terwijl de gist activeert. Giet ze na tien minuten goed af, knijp het overtollige water eruit en dep ze droog. Schep het fruit met een houten pollepel door het beslag en klop het niet opnieuw door. Dek de kom af met een schone, vochtige doek en laat het beslag een uur rijzen op een warme plek zonder tocht. Het herkenbare signaal is het volume: het beslag moet ongeveer twee keer zo groot zijn geworden. Roer het na het rijzen kort door, zoals de bronmethode voorschrijft.

Voor het frituren is een gelijkmatige olietemperatuur nodig. Verhit twee liter arachideolie in een grote, zware pan tot 180 °C; gebruik zo nodig een thermometer. Doop de ijsbolletjeslepel kort in de olie en haal hem langs de komrand door het beslag. Strijk overtollig beslag af langs de rand. Zo kan elke portie rechtstreeks in de olie glijden, zonder het kleverige beslag met de hand te vormen. Laat de porties voorzichtig in de hete olie zakken en werk in de voorgeschreven kleine hoeveelheden.

Frituur vier oliebollen tegelijk, telkens ongeveer zeven minuten. Keer ze af en toe met een schuimspaan, zodat ze rondom gelijkmatig kleuren. Zodra er beslag in de olie gaat, daalt de temperatuur; laat de olie daarom weer 180 °C bereiken voordat de volgende vier erin gaan. De buitenkant hoort goudbruin te zijn en de binnenkant gaar. Met twintig porties zijn meerdere rondes nodig. Houd de kom met het resterende beslag afgedekt terwijl de vorige portie frituurt.

Laat elke portie uitlekken op keukenpapier en bestuif de oliebollen met de afgemeten eetlepel poedersuiker. De samenstelling blijft bewust eenvoudig: gistbeslag, krenten, rozijnen en hete olie bepalen het karakter, zonder extra kruiden, vulling of topping. Houd rekening met het uur rijzen en met de tijd die nodig is om in kleine porties te frituren. Zo blijft de werkwijze dicht bij de moderne Nederlandse oliebol met zichtbaar fruit in het beslag.

Ingrediënten

Receptkaart

Oliebollen met krenten en rozijnen

porties20
voorbereiding: 80 minbereiding: 50 mintotale tijd: 2 uur 10 min

Voor het beslag

Om in te frituren

Om het gedroogde fruit te wellen

Voor de afwerking

Keukengerei

Bereiding

10 min

Activeer de gist en wel het fruit

Verwarm de melk in een steelpan tot lauwwarm. Roer de gedroogde gist en suiker erdoor en laat het mengsel 10 minuten staan, tot het begint te schuimen. Zet intussen de krenten en rozijnen onder heet water en laat ze 10 minuten wellen. Giet af, knijp het overtollige water eruit en dep het fruit droog met een schone doek.

10 min

Meng het beslag

Zeef de bloem met het zout in een ruime mengkom en maak een kuiltje in het midden. Breek het ei erboven. Zet de staande mixer met deeghaken op een lage stand en voeg het melkmengsel geleidelijk toe. Meng tot het beslag glad en elastisch is: dikker dan pannenkoekenbeslag, maar losser dan brooddeeg.

1 uur

Schep het fruit erdoor en laat rijzen

Schep de uitgelekte krenten en rozijnen met een houten pollepel door het beslag. Dek de kom af met een schone, vochtige theedoek en laat het beslag 1 uur rijzen op een warme, tochtvrije plek, tot het ongeveer in volume is verdubbeld. Roer het na het rijzen kort door met de pollepel.

10 min

Verhit de olie en schep porties

Verhit de arachideolie in een grote, zware pan tot 180 °C. Gebruik zo nodig een keukenthermometer. Doop de ijsbolletjeslepel kort in de hete olie en haal hem in één beweging langs de rand van de kom door het beslag. Strijk overtollig beslag langs de komrand af, zodat elke portie makkelijk in de olie glijdt. Laat het beslag voorzichtig in de hete olie zakken.

35 min

Frituur de oliebollen goudbruin

Frituur de oliebollen in porties van vier, telkens ongeveer 7 minuten. Keer ze af en toe met een schuimspaan, zodat ze rondom gelijkmatig kleuren. Houd de olie rond 180 °C en laat de temperatuur herstellen voordat de volgende portie erin gaat. De oliebollen zijn klaar wanneer ze goudbruin en vanbinnen gaar zijn.

5 min

Laat uitlekken en bestuif

Haal de oliebollen met een schuimspaan uit de olie en laat ze uitlekken op keukenpapier. Bestuif de warme oliebollen met de vermelde 12 ml poedersuiker en serveer.

Tips voor een goed resultaat

01

Houd het beslag zacht

Meng tot het beslag glad en elastisch is, dikker dan pannenkoekenbeslag maar losser dan brooddeeg. Schep de kleverige massa met een kort in olie gedoopte lepel.

02

Laat de olietemperatuur herstellen

Frituur vier oliebollen tegelijk en wacht tot de olie weer 180 °C is voordat de volgende portie erin gaat.

Veelgestelde vragen

Wat zijn oliebollen?

Oliebollen zijn Nederlandse gistbollen die van zacht beslag worden geschept en goudbruin worden gefrituurd. Deze versie bevat krenten en rozijnen.

Waarom wellen de krenten en rozijnen?

Week het gedroogde fruit 10 minuten in heet water en giet het daarna af. Knijp het overtollige water eruit en dep het fruit droog voordat het door het beslag gaat.

Hoeveel oliebollen frituur ik tegelijk?

Frituur vier oliebollen tegelijk, ongeveer 7 minuten per portie. Laat de olie tussen de porties weer 180 °C bereiken.