Polskie dania narodowe

Pierogi z fasolą Piękny Jaś

Pierogi z fasolą Piękny Jaś to niewielkie polskie pierogi w kształcie półksiężyca, nadziewane rozgniecioną białą fasolą. Wpis na Liście Produktów Tradycyjnych opisuje wersję z Małopolski: jasne, miękkie ciasto, charakterystyczna falbanka na brzegu i beżowy farsz, w którym mogą być widoczne złociste kawałki cebuli. Podany rozmiar to około 6–7 cm długości, 3 cm szerokości i 1 cm wysokości.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Talerz małych półkolistych pierogów z charakterystyczną falbanką, farszem z białej fasoli i złocistą podsmażoną cebulą; jeden przekrojony pieróg pokazuje nadzienie.
Porcje 4, po 8 małych pierogów na osobę
Podstawa porcji 8 z 32 sztuk
Przygotowanie 50 minut
Gotowanie około 100 minut
Składniki ↓
W skrócie

Pierogi z fasolą Piękny Jaś

Pierogi z fasolą Piękny Jaś to niewielkie polskie pierogi w kształcie półksiężyca, nadziewane rozgniecioną białą fasolą. Wpis na Liście Produktów Tradycyjnych opisuje wersję z Małopolski: jasne, miękkie ciasto, charakterystyczna falbanka na brzegu i beżowy farsz, w którym mogą być widoczne złociste kawałki cebuli. Podany rozmiar to około 6–7 cm długości, 3 cm szerokości i 1 cm wysokości.

Ministerstwo Rolnictwa opisuje zarówno farsz wytrawny, jak i słodki. Do wersji wytrawnej ugotowaną fasolę rozgniata się lub mieli, doprawia czosnkiem, solą i pieprzem, a następnie łączy z podsmażoną cebulą oraz smalcem wieprzowym albo gęsim, który spaja masę. Słodki farsz zawiera masło i cukier, czasem wanilię lub suszone owoce. Ten dokładnie odmierzony przepis domowy nawiązuje do wersji wytrawnej, którą zwykle podawano dorosłym: smalec wiąże farsz, a cebula duszona na maśle trafia na wierzch.

Suchą fasolę trzeba namoczyć przez noc, potem mocno zagotować i gotować do całkowitej miękkości. W czasie gotowania fasoli przygotujcie ciasto z gorącą wodą; następnie rozgniećcie fasolę i połączcie ją z cebulą oraz przyprawami. Rozwałkujcie ciasto, wytnijcie małe krążki, uformujcie półksiężyce i gotujcie pierogi partiami. Powinny pozostać miękkie i całe, z wyraźnym farszem fasolowym i złocistą cebulą na wierzchu.

Wskazówki

Wskazówki

  • Fasolę zacznij przygotowywać dzień wcześniej. Namocz ją w lodówce, wylej wodę z moczenia i opłucz, a następnie gotuj w świeżej wodzie do całkowitej miękkości.
  • Podczas lepienia trzymaj ciasto przykryte. Przesuszona powierzchnia utrudnia dokładne sklejenie brzegów.
  • Rozgnieć fasolę, gdy jest ciepła, ale farsz ostudź do temperatury, w której łatwo go nakładać. Gęsta masa z kilkoma miękkimi kawałkami fasoli łatwiej się porcjuje niż rzadka pasta.
  • Rozwałkuj ciasto równomiernie na około 2 mm i wycinaj krążki o średnicy 7 cm, by zachować mały rozmiar opisany w rejestrze.
  • Na środek każdego krążka nałóż około 18 g farszu, zostawiając czysty brzeg. Wypuść powietrze i mocno dociśnij krawędzie.
  • Gotuj pierogi partiami w lekko wrzącej wodzie, nie przepełniając garnka. Po włożeniu delikatnie zamieszaj raz, aby nie przywarły do dna.
  • Podawaj krótko po ugotowaniu. Jeśli gotujesz kilka partii, trzymaj gotowe pierogi w cieple z odrobiną roztopionego masła, żeby się nie skleiły.
Składniki

Składniki

Ciasto

  • 500 g mąki pszennej, plus odrobina do podsypywania
  • 1 duże jajko (około 50 g bez skorupki)
  • 250 ml gorącej wody, około 80–90 °C
  • 15 ml oleju neutralnego w smaku
  • 6 g drobnej soli

Wytrawny farsz fasolowy

  • 250 g suchej, dużej białej fasoli typu Piękny Jaś
  • 150 g żółtej cebuli, drobno pokrojonej
  • 30 g smalcu wieprzowego
  • 8 g czosnku, drobno startego
  • 6 g drobnej soli
  • 1 g mielonego czarnego pieprzu

Cebula do podania

  • 120 g żółtej cebuli, cienko pokrojonej
  • 30 g masła niesolonego
Przygotowanie

Przygotowanie

Sposób przygotowania

  1. Namocz fasolę.Zalej suchą fasolę dużą ilością zimnej wody i wstaw do lodówki na 8–12 godzin. Odcedź i opłucz. Zacznij dzień przed podaniem pierogów.

  2. Ugotuj fasolę do miękkości.Przełóż ją do dużego garnka i zalej świeżą wodą. Doprowadź do mocnego wrzenia i gotuj 10 minut, następnie zmniejsz ogień i gotuj równomiernie 50–70 minut, aż każde ziarno całkowicie zmięknie. Starsza fasola może potrzebować więcej czasu; stosuj się do wskazówek na opakowaniu. Dobrze odcedź i nie próbuj ani nie podawaj niedogotowanej fasoli.

  3. Zagnieć i odstaw ciasto.W dużej misce wymieszaj mąkę z solą. Dodaj jajko i olej. Stopniowo wlewaj gorącą wodę, mieszając łyżką, aż powstanie szorstkie ciasto. Wyrabiaj 8–10 minut, aż będzie gładkie i sprężyste. Przykryj i odstaw na 30 minut.

  4. Przygotuj wytrawny farsz.Rozpuść smalec na patelni na średnio małym ogniu. Dodaj pokrojoną cebulę i smaż 8–10 minut, aż zmięknie i lekko się zarumieni. Dodaj czosnek na 30 sekund. Odcedzoną, jeszcze ciepłą fasolę rozgnieć, a następnie wymieszaj z cebulą, solą i pieprzem. Ostudź, aż farsz będzie łatwy do nakładania.

  5. Ulep pierogi.Rozwałkuj ciasto na lekko oprószonym mąką blacie na grubość około 2 mm. Wytnij 32 krążki wykrawaczką o średnicy 7 cm. Na środek każdego nałóż około 18 g farszu. Złóż na pół, wypuść powietrze i mocno zlep brzegi, tworząc falbankę. Zachowaj mały rozmiar, około 6–7 cm długości.

  6. Gotuj partiami.Doprowadź wodę w dużym garnku do lekkiego wrzenia. Wkładaj pierogi partiami i raz delikatnie zamieszaj. Gdy wypłyną, gotuj jeszcze 2–3 minuty, aż ciasto będzie miękkie, a zlepienie pozostanie zamknięte. Wyjmij łyżką cedzakową i odcedź. Gotowe partie trzymaj w cieple z odrobiną masła, gdy gotują się pozostałe.

  7. Przygotuj cebulę i podaj.Rozpuść masło na patelni na średnio małym ogniu. Dodaj cienko pokrojoną cebulę i smaż 10–12 minut, od czasu do czasu mieszając, aż zmięknie i się zezłoci. Nałóż cebulę na gorące pierogi i podawaj.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie

Praktyczne wskazówki

Rozwiązywanie problemów

Farsz jest zbyt rzadki lub trudno zamknąć go w cieście. Dobrze odcedź fasolę i ostudź puree. W razie potrzeby rozgnieć je dokładniej, aby cebula i smalec równomiernie związały masę; nie dolewaj wody.

Rozwiązywanie problemów

Pierogi otwierają się podczas gotowania. Nakładaj mniej farszu, zostaw czysty brzeg, usuń powietrze i mocno dociśnij ciasto. Trzymaj je przykryte, aby krążki nie wyschły przed lepieniem.

Rozwiązywanie problemów

Ciasto jest suche lub pęka przy brzegu. Wyrabiaj je, dodając po łyżeczce ciepłej wody, i trzymaj przykryte podczas lepienia. Suchy brzeg lekko zwilż wodą przed zlepieniem.

Rozwiązywanie problemów

Ugotowane pierogi się sklejają. Dobrze je odcedź i delikatnie wymieszaj z odrobiną roztopionego masła, gdy są jeszcze ciepłe. Nie układaj mokrych pierogów jeden na drugim.

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

  • Energia860 kcal
  • Węglowodany141 g
  • Białko30 g
  • Tłuszcz21 g
  • Błonnik15 g
  • Sód1 180 mg
  • Alergenypszenica, jajko, mleko

Szacunkowe wartości na porcję 8 pierogów (jedna czwarta przepisu): - Energia: 860 kcal - Węglowodany: 141 g - Białko: 30 g - Tłuszcz: 21 g - Błonnik: 15 g - Sód: 1 180 mg - Alergeny: pszenica, jajko, mleko Wartości zależą od fasoli, mąki i ilości wchłoniętej lub odlanej wody. Ciasto zawiera pszenicę i jajko; masło do podania zawiera mleko. Ugotuj fasolę do pełnej miękkości, szybko schłodź resztki i odgrzej je do 74 °C w całej porcji.

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Podawaj po 8 małych pierogów na osobę ze złocistą cebulą. Miękkie ciasto otula wytrawny, kremowy farsz fasolowy, a cebula wnosi słodkawą nutę. Mały kształt półksiężyca i falbankowany brzeg odpowiadają tradycyjnemu opisowi z Małopolski.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Resztki szybko schłodź w płytkich pojemnikach i wstaw do lodówki w ciągu 2 godzin, a jeśli temperatura w pomieszczeniu przekracza 32 °C — w ciągu 1 godziny. Przechowuj w temperaturze do 4 °C i zjedz w ciągu 3–4 dni. Odgrzewaj tylko potrzebną porcję, aż osiągnie 74 °C w całej objętości. Dodaj łyżeczkę wody do przykrytej patelni, aby ciasto nie wyschło, albo podgrzej pierogi w przykrytym naczyniu w mikrofalówce, obracając je w połowie czasu.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Aby przygotować część pracy wcześniej, ugotuj i szybko schłodź fasolę dzień przed podaniem, po czym od razu wstaw ją do lodówki. Farsz i ciasto przygotuj w dniu podania. Ulepione, surowe pierogi można zamrozić w jednej warstwie, aż stwardnieją, a potem szczelnie zapakować. Gotuj zamrożone partiami, wydłuż czas po wypłynięciu i sprawdź, czy ciasto jest miękkie, a farsz bardzo gorący. Nie zostawiaj ugotowanej fasoli, farszu ani pierogów w temperaturze pokojowej dłużej niż podane limity chłodzenia.

Szacunkowe wartości na porcję 8 pierogów (jedna czwarta przepisu): - Energia: 860 kcal - Węglowodany: 141 g - Białko: 30 g - Tłuszcz: 21 g - Błonnik: 15 g - Sód: 1 180 mg - Alergeny: pszenica, jajko, mleko

Wartości zależą od fasoli, mąki i ilości wchłoniętej lub odlanej wody. Ciasto zawiera pszenicę i jajko; masło do podania zawiera mleko. Ugotuj fasolę do pełnej miękkości, szybko schłodź resztki i odgrzej je do 74 °C w całej porcji.

Na koniec

Na koniec

  • Gotuj białą fasolę w świeżej wodzie do całkowitej miękkości, zanim rozgnieciesz ją na farsz.
  • Formuj małe półksiężyce z mocno zaciśniętym, falbankowanym brzegiem i podawaj z miękką, złocistą cebulą.
Polskie dania narodowe

Polskie dania narodowe

Otwórz →
Miska zagórzańskiej zupy mlecznej z widocznymi kawałkami żółtej karpieli, ziemniaków i marchwi, ziołami oraz kromką chleba żytniego.
Polskie dania narodowe

Zagórzańska zupa z karpieli na mleku – zagórzańska zupa z karpieli na mleku

Zagórzańska zupa z karpieli na mleku to regionalna zupa warzywna z Zagórza w Małopolsce. Słowo karpiel oznacza tu brukiew, czyli warzywo korzeniowe znane też jako rzepa szwedzka. Obszar Zagórza obejmuje część Beskidu Wyspowego i północną stronę Gorców, a jego regionalnym centrum jest Mszana Dolna. Wpis Ministerstwa Rolnictwa na Listę Produktów Tradycyjnych opisuje zupę jako jasnożółty, lekko kremowy wywar z widocznymi kawałkami żółtej karpieli, marchwi i ziemniaków oraz suszonymi ziołami.

Otwórz →
Miska jasnoszarego śląskiego żuru na maślance z kawałkami ziemniaków i ciemnych grzybów; ugotowana biała kiełbasa i chleb żytni podane osobno.
Polskie dania narodowe

Śląski żur na maślance: Żur śląski na maślance

Śląski żur na maślance to regionalna zupa z Opolszczyzny na Górnym Śląsku. Należy do szerokiej rodziny kwaśnych żurów, ale ta wersja powstaje na zakwaszonej maślance, a nie na fermentowanym zakwasie żytnim. Wpis na polskiej Liście Produktów Tradycyjnych opisuje ją jako rzadką, szarą zupę o kwaśnym smaku i wyraźnym aromacie grzybów.

Otwórz →
Zrumienione, w pełni usmażone kawałki gęsiej wątróbki z kaszą gryczaną, miękkimi cząstkami jabłka i cebulą na biało-niebieskim talerzu.
Polskie dania narodowe

Wątróbki gęsie po siewiersku: wątróbka gęsia po siewiersku

Wątróbki gęsie po siewiersku to specjalność Siewierza w województwie śląskim. Ministerialna Lista Produktów Tradycyjnych opisuje nieregularne kawałki gęsiej wątróbki przygotowane na gęsim smalcu i z pieprzem, najczęściej podawane z pieczonym jabłkiem. Lokalna tradycja wiąże potrawę z gęsiami hodowanymi w małych gospodarstwach w okolicach Siewierza.

Otwórz →