Trljanica met geroosterde rode paprika, knoflook, verse witte kaas en zure room
Trljanica is verbonden met Zuid-Servië en in het bijzonder met de omgeving van Vranje. De naam verwijst niet naar één vaste ingrediëntenlijst. Er bestaan varianten met verse of gedroogde paprika, met of zonder zuivel en soms met andere groenten. De uitvoering hier is specifiek de versie met geroosterde rode paprika, knoflook, verse witte kaas en zure room.
De textuur is belangrijker dan een glad uiterlijk. De paprika’s worden eerst op hoge oventemperatuur zacht geroosterd. Zwarte blaren op de schil zijn nuttig voor het pellen, maar vormen niet het echte eindpunt. De vruchtwanden moeten soepel en zacht zijn; een nog knapperige paprika blijft later taai, ook als de schil al donker is.
Na het roosteren worden de hete paprika’s 15 minuten afgedekt afgekoeld. Daarna is ongeveer 10 minuten actief werk nodig om schil, stelen en zaad te verwijderen. Dat onderscheid tussen passieve afkoeling en actief pellen is belangrijk voor de tijdsberekening. Vervolgens rust het vruchtvlees nog 20 minuten in een vergiet zodat vrij vocht kan weglopen.
Dat uitlekken voorkomt het meest voorkomende structuurprobleem van deze zuivelvariant: een dikke salade die in een plas rood vocht staat. De paprika hoeft niet te worden uitgeknepen; juist het snel uitlopende vrije vocht moet verdwijnen. Daarna wordt het vruchtvlees gescheurd of gehakt en met een vork grof geplet. Een blender zou de ongelijkmatige, lepelbare structuur wegnemen die bij deze bereiding hoort.
Pas na het grof pletten gaan gepasteuriseerde verse witte kaas, zure room en olijfolie erdoor. De uiteindelijke salade moet op een lepel blijven liggen maar zichtbare stukjes paprika en kaas houden. Een korte koeling van 30 minuten laat de structuur tot rust komen. De koelkast moet op 4 °C of kouder staan; die temperatuur is een bewaareis en geen belofte dat elke kom na precies 30 minuten zelf 4 °C meet.
Omdat er verse zuivel in zit, is deze trljanica een gekoeld vers gerecht en geen voorraadproduct voor de kast. Dat verschil moet duidelijk blijven: geroosterde paprika kan in andere recepten worden geconserveerd, maar deze specifieke combinatie met zuivel wordt gekoeld bewaard en binnen enkele dagen gegeten.