Paradajz u flaši: gekoelde tomatenbasis met paprika en kruiden
Paradajz u flaši is een Servische huishoudelijke manier om rijpe tomaat in vloeibare vorm te bewaren voor later gebruik in soepen, stoofgerechten en sauzen. Er bestaan veel bereidingen met verschillende hoeveelheden zout, kruiden, paprika en verschillende bewaarmethoden. Hier blijft de aanpak bewust eenvoudig en koud: de tomatenbasis wordt gekookt, in ondiepe bakken teruggekoeld en vervolgens in de koelkast of vriezer bewaard.
Rijpe tomaten vormen vrijwel het volledige volume. Rode zoete paprika geeft een zachte groentesmaak en peterselie plus selderijblad zorgen voor een bescheiden kruidige achtergrond. De gewassen tomaten en paprika worden grof verkleind tot een schenkbare pulp. Het doel is geen helder sap en ook geen volledig gladde saus; kleine groentedeeltjes mogen zichtbaar blijven.
De tomaat-paprikapulp kookt eerst 20 minuten op middelhoog vuur. Regelmatig roeren voorkomt aanzetten en helpt overtollig vocht verdampen. Pas in de laatste 5 minuten gaan 15 g zout, 30 g peterselie en 20 g selderijblad erbij. De kruiden moeten slinken en gelijkmatig verdeeld raken zonder op de bodem te verbranden.
Na het koken begint de belangrijkste bewaarfase. Verdeel de hete massa over schone, ondiepe hittebestendige bakken en laat 20 minuten afkoelen totdat het oppervlak niet meer krachtig stoomt. Zet de bakken daarna onmiddellijk in de koelkast en koel 120 minuten bij 4 °C of lager, totdat de tomatenbasis ook in het midden koud is. Pas dan gaat de koude vloeistof in schone flessen of potten.
Een deksel verandert deze tomatenbasis niet in een product voor de voorraadkast. Bewaar bij 4 °C of lager en gebruik binnen 3–4 dagen. Voor langer bewaren kunnen porties worden ingevroren in geschikte verpakkingen met ruimte voor uitzetting en vervolgens in de koelkast worden ontdooid. Scheiding van tomatensap en pulp na koelen is normaal; roer of schud vóór gebruik.