Polskie dania narodowe

Pieróg postny ze Starych Kolni — okrągły pieróg z ziemniakami i kaszą gryczaną

Name: Pieróg postny ze Starych Kolni — okrągły pieróg z ziemniakami i kaszą gryczaną
Prep time: 30 min
Cook time: 85 min
Total time: 175 min
Yield: 8 servings; one-eighth of the 22 cm pie as a main dish, about 160 g raw ingredient mass before baking; optional accompaniments excluded
Cuisine: Polish
Ingredients: 500 g ziemniaków, masa przed obraniem, obranych i pokrojonych na kawałki; 250 g białej kapusty, drobno poszatkowanej; 100 g suchej kaszy gryczanej, przepłukanej i odsączonej; 60 g cebuli, drobno pokrojonej w kostkę; 15 ml oleju słonecznikowego; 5 g drobnej soli; 0,5 g mielonego czarnego pieprzu; 250 g mąki pszennej; 15 g świeżych drożdży; 125 ml letniej wody; 15 ml oleju słonecznikowego; 3 g drobnej soli; 2 g cukru; 5 ml oleju słonecznikowego do posmarowania pieroga

Pieróg postny ze Starych Kolni to jeden duży, okrągły wypiek z ciasta drożdżowego, a nie porcja małych pierogów. W środku ma jasny farsz ziemniaczany z kapustą i ciemniejszymi ziarnami kaszy gryczanej. Wierzch powinien być złocistobrązowy, lekko chrupiący, a wnętrze miękkie.

Polskie dania narodowe

Złocisty pieróg postny z ciasta drożdżowego, z farszem ziemniaczano-kapuścianym i kaszą gryczaną.

Porcje 8 porcji dania głównego

Wielkość porcji jedna ósma pieroga o średnicy 22 cm, około 160 g surowych składników

Przygotowanie 30 minut

Pieczenie i gotowanie 85 minut

Składniki ↓

W skrócie

Pieróg postny ze Starych Kolni — okrągły pieróg z ziemniakami i kaszą gryczaną

Lokalna opowieść łączy ten pieróg z rodzinami, które po II wojnie światowej przybyły do Starych Kolni z okolic Tarnopola. Pieczono go w Wielki Czwartek i jedzono w Wielki Piątek oraz Wielką Sobotę; podczas Wielkanocy mógł zastępować pieczywo. Ten domowy przepis jest odmierzonym wariantem z regionalnego przewodnika, zmniejszonym do jednego pieroga o średnicy około 22 cm. Ciasto rozwałkowuje się i używa od razu, bez wyrastania; surowa kasza mięknie w wilgotnym farszu podczas pieczenia.

Sam pieróg nie zawiera mięsa ani nabiału, dlatego może być daniem postnym. Podaj go na ciepło lub po ostudzeniu, samodzielnie albo z osobno przygotowanym sosem grzybowym. Śmietana i skwarki są wymieniane jako dodatki, ale zmieniają posiłek w niepostny i nie są częścią przepisu ani wyliczeń odżywczych.

Wskazówki

Suchą kaszę gryczaną przepłucz na drobnym sicie i dobrze odsącz. Dodaje się ją do farszu surową; zmięknie podczas pieczenia.
Poczekaj, aż utłuczone ziemniaki z farszem całkowicie ostygną. Ciepłe nadzienie mogłoby rozluźnić ciasto drożdżowe.
Rozwałkuj ciasto tak, by zwisało poza brzeg formy i można je było założyć na farsz.
Zostaw na środku otwór o szerokości około 3 cm. Kominek odprowadza parę i ogranicza zawilgocenie skórki.
Piecz do równomiernego zrumienienia, aż kasza będzie miękka, nie twarda ani kredowa, a środek osiągnie co najmniej 74°C.
Po upieczeniu odczekaj 15 minut przed krojeniem; farsz się ustabilizuje, a kawałki zachowają kształt.

Składniki

Farsz

500 g ziemniaków, masa przed obraniem, obranych i pokrojonych na kawałki
250 g białej kapusty, drobno poszatkowanej
100 g suchej kaszy gryczanej, przepłukanej i odsączonej
60 g cebuli, drobno pokrojonej w kostkę
15 ml oleju słonecznikowego
5 g drobnej soli
0,5 g mielonego czarnego pieprzu

Ciasto drożdżowe

250 g mąki pszennej
15 g świeżych drożdży
125 ml letniej wody
15 ml oleju słonecznikowego
3 g drobnej soli
2 g cukru

Do formowania i pieczenia

5 ml oleju słonecznikowego do posmarowania pieroga

Przygotowanie

Sposób przygotowania

Ugotuj ziemniaki.Obrane kawałki włóż do garnka o pojemności 5 l i zalej zimną wodą około 3 cm ponad ich poziom. Doprowadź do wrzenia i gotuj łagodnie przez 18–22 minuty, aż widelec łatwo wchodzi w największy kawałek. Dokładnie odcedź i utłucz na gładko.
Przygotuj farsz.W czasie gotowania ziemniaków przepłucz kaszę na drobnym sicie i odsącz. Rozgrzej 15 ml oleju na patelni na średnim ogniu. Dodaj cebulę i smaż 4–5 minut, aż zmięknie i stanie się szklista, ale się nie zrumieni. W dużej misce połącz ziemniaki, surową kaszę, kapustę, podsmażoną cebulę, 5 g soli i pieprz.
Ostudź farsz.Przykryj miskę i całkowicie ostudź farsz, około 45 minut. Aby chłodził się równomiernie, rozłóż go w płytkim naczyniu. Nie zawijaj ciepłego farszu w ciasto.
Zagnieć ciasto.Nagrzej piekarnik do 190°C i lekko natłuść formę o średnicy 22 cm. Rozpuść drożdże w 125 ml letniej wody. Wsyp do miski mąkę, 3 g soli i cukier; dodaj wodę z drożdżami i 15 ml oleju. Wyrabiaj 5–6 minut, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne. Nie zostawiaj go do wyrośnięcia — od razu je rozwałkuj.
Uformuj pieróg.Rozwałkuj ciasto na placek o średnicy około 34 cm i wyłóż nim formę, zostawiając brzegi zwisające poza rant. Nałóż ostudzony farsz i rozprowadź go równą warstwą. Zawiń wystające ciasto na farsz, pozostawiając pośrodku otwarty kominek o szerokości około 3 cm.
Upiecz.Posmaruj wierzch pozostałymi 5 ml oleju. Ustaw formę na blasze i piecz 55–60 minut, aż skórka będzie równomiernie złocistobrązowa i wypieczona. Przez otwór sprawdź farsz: powinien parować, kasza ma być miękka, nie kredowa, a środek osiągnąć co najmniej 74°C. Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, luźno przykryj go folią na resztę pieczenia.
Odstaw i podaj.Wyjmij pieróg z piekarnika i odstaw na 15 minut. Wyjmij z formy i pokrój na 8 kawałków. Podawaj na ciepło lub po ostudzeniu, samodzielnie albo z osobno przygotowanym sosem grzybowym. Śmietana i skwarki są dodatkami niepostnymi i nie wchodzą w skład tego przepisu.

Wartości odżywcze i alergeny

Energiaokoło 255 kcal na porcję
Białkookoło 7 g
Tłuszczokoło 5 g
Węglowodanyokoło 48 g
Błonnikokoło 5 g
Sódokoło 500 mg
Podstawa szacunkujedna ósma farszu, ciasta, oleju do smarowania i łącznie 8 g soli; bez opcjonalnych dodatków

Zawiera pszenicę i gluten. W tej wersji nie ma jajka ani nabiału; sprawdź oznaczenia mąki, drożdży i kaszy pod kątem możliwego zanieczyszczenia krzyżowego. Umyj warzywa przed obraniem i krojeniem. Bezpiecznie ostudź farsz, przechowuj resztki w temperaturze do 4°C i odgrzej je do 74°C.

Wartości odżywcze i alergeny

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Pieróg można podać na ciepło lub po bezpiecznym ostudzeniu. W wersji postnej serwuj go samodzielnie albo z osobnym sosem grzybowym. Śmietana i skwarki są tradycyjnymi dodatkami do posiłku niepostnego; nie są wliczone do przepisu.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Resztki przełóż do płytkiego pojemnika i wstaw do lodówki w ciągu 2 godzin. Przechowuj w temperaturze do 4°C i zjedz w ciągu 3–4 dni. Odgrzewaj tylko potrzebną porcję pod przykryciem w piekarniku nagrzanym do 180°C albo w kuchence mikrofalowej, aż środek osiągnie 74°C. Nie pozostawiaj ugotowanego farszu ani gotowego pieroga w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny.

Podawanie, przechowywanie i odgrzewanie: Przygotowanie z wyprzedzeniem: farsz ziemniaczany możesz zrobić wcześniej tego samego dnia, szybko ostudzić w płytkim naczyniu pod przykryciem i schować do lodówki, jeśli ma czekać. Dla najlepszej skórki zagnieć i rozwałkuj ciasto tuż przed formowaniem. Upieczony pieróg można ostudzić, schłodzić i raz odgrzać.

Na koniec

Ostudź farsz i zostaw otwarty kominek, aby ciasto dopiekło się bez nadmiaru wilgoci.
To jeden duży, okrągły pieróg opolski; pokrój go na kawałki zamiast formować małe pierogi.

Pieróg postny ze Starych Kolni — okrągły pieróg z ziemniakami i kaszą gryczaną

Wskazówki

Składniki

Farsz

Ciasto drożdżowe

Do formowania i pieczenia

Przygotowanie

Wartości odżywcze i alergeny

Wartości odżywcze i alergeny

Na koniec

Polskie dania narodowe

Kluski śląskie (tzw. biołe kluski) z Opolszczyzny

Pierogi z Wargowa z ziemniakami i twarogiem

Szare kluski z Wielkopolski — szare kluski ziemniaczane