Vietnamese nationale gerechten

Cơm lam

Week kleefrijst, rooster hem in verse bamboestengels boven houtskool en serveer met grof gemalen pinda-sesamzout.

Vietnamese nationale gerechten
Delen
Verse bamboestengels met cơm lam roosteren boven houtskool, naast gesneden kleefrijst en pinda-sesamzout.
De stengels garen boven de gloeiende kooltjes; daarna wordt de kleefrijst eruit gehaald en geserveerd.
Opbrengst 4 porties
Bereiding Ongeveer 1 uur
Rusttijd 4 uur en 10 minuten voor weken en rusten na het roosteren
Totaal Ongeveer 5 uur en 40 minuten
Calorieën per portie Ongeveer 540 kcal
Overzicht

Cơm lam

Cơm lam is kleefrijst die in een verse bamboe- of nứa-stengel wordt gegaard. Het gerecht is verbonden met verschillende gemeenschappen in Vietnam, waaronder de Jrai en andere groepen in de Centrale Hooglanden. De rijstsoorten, stengels en serveergewoonten verschillen per streek. In Gia Lai wordt bamboerijst vaak gegeten met gegrilde kip en pinda- of sesamzout. Dit recept bevat een eenvoudige pinda-sesammix, maar geen kip.

Kun je Khẩu Cẩm-kleefrijst uit Gia Lai betrouwbaar herkennen en kopen, gebruik die dan; gewone witte kleefrijst is een praktisch alternatief. Na het weken gaat de rijst losjes met wat water in de stengel, wordt de opening met bananenblad afgesloten en wordt alles boven gloeiende houtskool geroosterd. De bamboe geeft een lichte geur af; het blad en het dunne binnenvlies helpen de rijst bijeen te houden wanneer je de stengel pelt. Deze huiselijke versie gebruikt vaste hoeveelheden, maar de grootte van de stengel, de ouderdom van de rijst en de hitte beïnvloeden het resultaat.

Praktisch

Praktisch

  • Tips voor een goed resultaatKies verse, schone bamboe- of nứa-stengels die geschikt zijn voor voedsel, met aan één kant een natuurlijk gesloten knoop. Gebruik geen beschimmelde, gebarsten, geverfde of chemisch behandelde stengels. Week de rijst de volle vier uur en laat hem daarna goed uitlekken. Te natte of aangedrukte rijst kan lekken of ongelijkmatig garen. Vul elke stengel maar voor ongeveer twee derde en laat bovenaan minstens 3 cm vrij zodat de rijst kan uitzetten. Rooster boven middelmatige gloeiende kolen, niet boven hoge vlammen. Draai de stengels elke 5–10 minuten zodat één kant niet verbrandt. Een uur is een richtlijn. Open voorzichtig één proefstengel; zijn de korrels in het midden nog hard of melig, rooster dan nog 10 minuten en controleer opnieuw.
Ingrediënten

Ingrediënten

Bamboerijst

  • 500 g kleefrijst, droog gewogen; gebruik Khẩu Cẩm uit Gia Lai als die betrouwbaar herkenbaar en verkrijgbaar is, anders gewone witte kleefrijst
  • 2,5 liter koel drinkwater voor wassen en weken; daarna afgieten en weggooien
  • 200 ml drinkwater voor het garen, 50 ml per stengel
  • 4 kleine vierkantjes bananenblad van ongeveer 10 cm, gewassen en gedroogd, om de openingen af te sluiten

Pinda-sesamzout

  • 40 g ongezouten droog geroosterde pinda’s, eventueel zonder vlies
  • 15 g hele witte sesamzaadjes
  • 3 g fijn zout
Bereiding

Bereiding

Bereiding

  1. Was en week de rijst. Spoel de kleefrijst met drinkwater tot het water bijna helder is. Doe de rijst in een schone kom, giet het weekwater erbij, dek af en zet 4 uur in de koelkast. Laat goed uitlekken en gooi het weekwater weg.

  2. Maak de stengels klaar. Was de bamboestengels en controleer of ze vers, schoon en heel zijn, met aan één kant een natuurlijke gesloten knoop. Was en droog de bananenbladeren. Zet de grill buiten klaar en steek de houtskool aan zodat die tijdens de voorbereiding tot middelmatige gloeiende kolen kan worden.

  3. Vul en sluit. Verdeel de uitgelekte rijst gelijkmatig over de vier stengels; vul elke stengel voor ongeveer twee derde en druk de rijst niet aan. Schenk in elke stengel 50 ml drinkwater. Laat bovenaan minstens 3 cm vrij en dek elke opening losjes af met een gevouwen vierkant bananenblad.

  4. Plaats boven de kolen. Leg de stengels schuin boven middelmatige gloeiende kolen, niet rechtstreeks in hoge vlammen. Gebruik een lange tang en ovenwanten; rooster buiten en uit de buurt van brandbare spullen.

  5. Rooster en draai. Rooster ongeveer 60 minuten. Draai elke stengel om de 5–10 minuten en verplaats hem boven het kolenbed voor gelijkmatige hitte. Begin na 50 minuten te controleren. De buitenkant wordt donkerder en de geur van rijst en bamboe sterker. Zijn de korrels in het midden nog hard of melig, rooster dan verder in stappen van 10 minuten.

  6. Laat rusten en maak het zout. Haal de stengels met de tang van het vuur en laat ze 10 minuten rusten voordat je ze aanraakt. Rooster de sesam 2–3 minuten in een droge koekenpan op middellaag vuur tot hij geurt. Stamp sesam, pinda’s en zout grof; laat wat structuur over. Splijt en verwijder voorzichtig de verkoolde buitenlaag van de bamboe. Laat het dunne binnenvlies om de rijst zitten als het gemakkelijk loskomt. Snijd elke stengel op een stabiele plank in porties.

  7. Serveer en bewaar veilig. Serveer de warme rijst met het pinda-sesamzout. Gegrilde kip is een gebruikelijke bijgerechtcombinatie in Gia Lai, maar hoort niet bij dit recept. Eet meteen. Haal restjes uit de bamboe, spreid ze uit in een schone ondiepe bak en koel ze zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen 1 uur. Bewaar ze bij maximaal 4 °C en eet binnen 24 uur op. Verwarm slechts één keer opnieuw, tot de rijst overal stomend heet is (74 °C). Gooi rijst weg die langer dan 2 uur op kamertemperatuur heeft gestaan, of langer dan 1 uur bij meer dan 32 °C.

Praktisch

Praktisch

Praktische tips

Kun je geen verse bamboe vinden die geschikt is voor voedsel, dan kun je de kleefrijst stomen; de bamboegeur en de vorm van cơm lam ontbreken dan wel. Gebruik geen geverfde, behandelde of onbekende bamboe. Khẩu Cẩm uit Gia Lai is een lokale optie als die verkrijgbaar is; anders gebruik je witte kleefrijst, geen gewone langkorrelrijst. De gegrilde kip en het zout met lá-é-blad die in Gia Lai vaak worden geserveerd zijn aparte gerechten en maken geen deel uit van dit recept.

Problemen oplossen

De rijst is in het midden hard: Leg de stengels nog 10 minuten boven de kolen, draai ze en controleer daarna een andere stengel. De buitenkant wordt te snel zwart: Schuif de stengels verder van de kolen en draai ze vaker; vermijd direct vuur. Water of rijst lekt uit de opening: De stengel kan te vol zijn of het blad te strak zitten. Laat de volgende keer meer ruimte en sluit losser af. De rijst valt uit elkaar bij het pellen: Laat de stengel de volle 10 minuten rusten en verwijder de buitenlaag in kleine stukken; behoud het dunne vlies rond de rijst.

Voedselveiligheid

Week de rijst afgedekt in de koelkast en bereid hem kort nadat je hem hebt uitgelekt. Gebruik alleen verse, schone bamboe die geschikt is voor voedsel; gooi beschimmelde, gebarsten of chemisch behandelde stengels weg. Rooster buiten boven kolen, niet boven hoge vlammen, en gebruik een lange tang en ovenwanten. Laat de stengels rusten voordat je ze opent; de bamboe en de opgesloten stoom zijn erg heet. Serveer de rijst meteen of houd hem boven 63 °C. Haal restjes uit de bamboe, spreid ze uit in een schone ondiepe bak en koel ze snel, bij voorkeur binnen 1 uur. Bewaar bij maximaal 4 °C en eet binnen 24 uur op. Verwarm slechts één keer opnieuw tot 74 °C en totdat de rijst overal stoomt. Gooi rijst weg die langer dan 2 uur buiten de koelkast stond, of langer dan 1 uur bij meer dan 32 °C.

Veelgestelde vragen

Kan ik gewone rijst gebruiken? Gebruik kleefrijst. Gewone langkorrelrijst heeft een andere structuur en blijft niet op dezelfde manier samen. Kan ik de stengels op een gasgrill garen? Alleen als je ze veilig boven stabiele indirecte hitte kunt leggen. Draai ze vaak en controleer de korrels in het midden; de tijd kan verschillen. Kan ik het zonder bamboe maken? Je kunt de geweekte rijst stomen, maar dan krijg je een ander rijstgerecht zonder bamboegeur en buisvorm. Waarmee serveer ik het? Het pinda-sesamzout is inbegrepen. In Gia Lai wordt het vaak gecombineerd met gegrilde kip en zout met lá-é-blad; die zijn hier niet inbegrepen.

Voedingswaarde per portie (schatting)

Voedingswaarde per portie (schatting)

  • PortiegrootteEen kwart van de rijst gemaakt met 125 g droge kleefrijst, plus een kwart van het pinda-sesamzout
  • Calorieën540 kcal
  • Koolhydraten105 g
  • Eiwit12 g
  • Vet8 g
  • Vezels5 g
  • Natrium310 mg
Allergenen

Allergenen

Bevat pinda’s en sesam. Controleer de etiketten van rijst en smaakmakers op andere allergenen of kruisbesmetting. De rijst zonder het zout bevat deze ingrediënten niet, maar kan zijn verwerkt in een fabriek waar ze ook worden gebruikt.

Tot slot

Tot slot

  • Laat ruimte voor de rijst om uit te zetten en draai de stengels boven gelijkmatige kolen.
  • Zet restjes binnen een uur in de koelkast en eet ze binnen een dag op.