De Roemeense naam bestaat uit twee delen: iahnie is een stevige bereiding van bonen en ciolan afumat betekent gerookte varkensschenkel. Roemeense culinaire bronnen noemen bonen die eenvoudig worden bereid of met gerookte schenkel, ribben of worst worden geserveerd. De groenten en afwerking verschillen per huishouden. Deze versie gebruikt gedroogde witte bonen en één gerookte schenkel met bot. Het vlees wordt zacht gekookt, de geweekte bonen worden voor de voedselveiligheid apart voorgekookt en daarna gaan ze samen met ui, wortel, knolselderij, paprika en tomaat de pan in. Het is een praktisch recept voor thuis, geen bewering dat elk Roemeens huishouden hetzelfde kookt.
De schenkel geeft de pan een hartige rooksmaak. De bonen maken de bouillon dikker wanneer hun zetmeel zacht wordt. De groenten voegen milde zoetheid en een aromatische basis toe; tomatenpassata brengt zuur en kleur zonder van het gerecht soep te maken. Laurier en tijm ondersteunen het gerookte vlees, maar overheersen niet. Zwarte peper geeft een lichte afronding en peterselie zorgt voor een frisse toets. De gare bonen horen romig vanbinnen te zijn en toch hun vorm te behouden. De saus moet aan een lepel blijven hangen in plaats van dun over het bord te lopen.
Plan het weken van tevoren. Sorteer de bonen, verwijder steentjes en beschadigde exemplaren, spoel ze af en laat ze 12 uur weken in ruim koud water. Giet dit weekwater af, gooi het weg en spoel de bonen opnieuw. Kook ze minstens 30 minuten in vers water voordat je ze met de rest van het gerecht mengt. Dit voorkoken is een belangrijke veiligheidsstap voor gedroogde peulvruchten. Het is extra belangrijk als je rode kidneybonen gebruikt, die meer lectine bevatten dat ziekte kan veroorzaken wanneer de bonen onvoldoende gaar zijn. Vertrouw voor dit eerste kookproces niet alleen op een slowcooker.
Dit recept gebruikt een rauwe gerookte varkensschenkel, geen volledig gegaarde ham, zodat de schenkel in de pan kan garen en smaak aan de bouillon geeft. Zet hem onder vers water, breng aan de kook, schep het schuim eraf en draai het vuur laag. Kook tot het vlees makkelijk van het bot loskomt en controleer dat het dikste deel minstens 62,8 °C bereikt. Dat is de USDA-minimumtemperatuur voor verse of gerookte ham die niet volledig is voorgegaard. Houd de schenkel heet terwijl je de groenten en bonen klaarmaakt. Roken en pekelen vervangen een temperatuurcontrole niet; ook aan de kleur alleen kun je niet zien of het vlees veilig gaar is.
Terwijl de schenkel kookt, bak je ui, wortel, knolselderij en rode paprika zacht in zonnebloemolie. Geef de wortelgroenten een paar minuten om hun rauwe smaak te verliezen voordat de knoflook en tomatenpassata erbij gaan. De tomaat gaart kort zodat de scherpe geur zachter wordt. Voeg daarna de voorgekookte bonen, laurier, tijm en genoeg gezeefd kookvocht toe om ze te bedekken. Leg het vlees terug in de pan en laat alles zachtjes stoven. Oudere bonen kunnen langer nodig hebben dan verse; controleer daarom de gaarheid in plaats van alleen op een vaste tijd te vertrouwen. Voeg beetje bij beetje kookvocht toe als de pan te dik wordt voordat de bonen zacht zijn.
Als het vlees zacht is, leg je de schenkel op een schone plank en laat je hem alleen afkoelen tot je hem veilig kunt hanteren. Verwijder bot, zwoerd en taai bindweefsel, trek het vlees in kleine stukken en doe die terug in de pan. Gerookte schenkels kunnen behoorlijk verschillen in zoutgehalte. Voeg het afgemeten zout daarom pas toe wanneer de bonen zacht zijn en proef de bouillon voordat je meer zout gebruikt. De stoof hoort stevig en dik te zijn, met zichtbare bonen en stukken vlees, geen puree. Haal de laurierblaadjes eruit en strooi de peterselie er vlak voor het serveren over.
Roemeense berichtgeving verbindt Iahnie de fasole cu ciolan afumat geregeld met winterbijeenkomsten en openbare maaltijden, waaronder vieringen rond de nationale feestdag. Dat betekent niet dat het gerecht alleen in een bepaald seizoen wordt gegeten of één officiële receptuur heeft. Je kunt het thuis maken wanneer gedroogde bonen en gerookte varkensschenkel verkrijgbaar zijn. Brood, mămăligă of ingelegde groenten worden in de Roemeense keuken geregeld bij bonengerechten geserveerd, maar er is geen vaste bijlage vereist. Behoud de Roemeense naam en leg die eenvoudig uit als bonen met gerookte varkensschenkel; vervang het gerecht niet door een stoof uit een andere nationale keuken.
Houd voor de voedselveiligheid de rauwe schenkel gekoeld en gescheiden van kant-en-klaar eten. Was handen, keukengerei en oppervlakken na contact met het vlees. Week de gedroogde bonen 12 uur, gooi het weekwater weg, spoel ze en kook ze minstens 30 minuten in vers water voordat ze lang stoven. Controleer dat het dikste deel van de schenkel 62,8 °C bereikt. Koel restjes binnen twee uur in ondiepe bakjes, bewaar ze bij 4 °C of kouder en eet ze binnen 3–4 dagen op. Verwarm restjes opnieuw tot 73,9 °C.