De naam pusandao wordt gebruikt voor verschillende verwante gerechten aan de Pacifische kust. Dezelfde naam betekent niet dat de ingrediënten of bereidingswijze gelijk zijn. Deze pagina beschrijft één regionale versie uit Urbina, een parochie in het kanton San Lorenzo in het noorden van de Ecuadoraanse provincie Esmeraldas. Een lokaal cultuurproject publiceerde in 2022 herinneringen van inwoners aan alledaagse gerechten. Dit recept hoort dus bij een specifieke plaats en is geen uniforme nationale Ecuadoraanse formule.
De registratie uit Urbina beschrijft een eenvoudige stoofpot voor twee diepe borden. Twee groene bakbananen worden met de hand gebroken en op de bodem van de pan gelegd. Daarop komt vlees, met een kleine hoeveelheid gehakte ui, knoflook, kruiden en specerijen. Er gaat 1 cup water bij en het geheel stooft een uur. Deze versie behoudt de genoemde handelingen en hoeveelheden. De bron geeft geen inhoudsmaat voor de cup, geen maat van de bakbananen, geen vleessoort of deelstuk en geen exacte hoeveelheden van de smaakmakers. Die ontbrekende gegevens worden niet met verzonnen getallen ingevuld.
Bakbananen met de hand breken is iets anders dan ze in plakjes snijden. De onregelmatige stukken nemen tijdens het lange stoven vocht op en worden zacht. In deze versie worden de vruchten eerst geschild zodat het eetbare vruchtvlees kan garen; dat is een praktische redactionele keuze, want de registratie uit Urbina beschrijft het schillen niet als afzonderlijke handeling. Maak de stukken niet klein. Grote stukken blijven herkenbaar in de stoofpot en zijn makkelijker over twee borden te verdelen. De bron vermeldt geen vruchtmaat, dus gewicht of afmetingen worden niet opgegeven.
De lokale informant noemt het hoofdingrediënt alleen “vlees” en legt niet vast om welke diersoort het gaat. Andere regionale bronnen uit Esmeraldas beschrijven ook pusandao met varkensvlees. Daarom is voor deze reproduceerbare versie varkensschouder zonder bot redactioneel gekozen. Die keuze wordt niet aan de informant toegeschreven. De oorspronkelijke hoeveelheid van 1/2 lb blijft behouden en wordt niet naar gram omgerekend. Varkensschouder is een redactionele keuze voor een stoofpot, maar de bron noemt geen specifiek deelstuk. Snijd het vlees in stukken van vergelijkbare grootte en verander de totale hoeveelheid niet.
De aromaten bestaan uit een halve rode ui, één steel witte ui en twee tenen knoflook. De bron noemt het mengsel refrito, maar beschrijft het samen hakken van de ingrediënten en niet het bakken in vet. Olie of ander vet staat niet vermeld, dus voeg dat niet toe en bak de aromaten niet aan. Oregano, komijn, chirarán en zout worden alleen als kleine hoeveelheden genoemd, zonder gewichten of lepelmaten. Chirarán is een lokale kruidennaam. Een andere erfgoedbron uit Esmeraldas vermeldt ook de naam albahaca de monte, maar de plantensoort is niet vastgesteld. De afbeelding toont algemene aromatische bladeren en bevestigt geen botanische soort.
De enige genoemde vloeistof is 1 cup water voor twee borden, maar de inhoud van deze cup is niet bepaald. Ga niet uit van een Amerikaanse, metrische of Nederlandse maatbeker: de maat blijft 1 cup en de inhoud wordt als onbekend vermeld. Houd het geheel tijdens het uur rustig aan de kook. De bron zegt niet of de pan moet worden afgedekt of hoeveel water moet worden toegevoegd als er vocht verdampt. Een deksel is een redactionele suggestie om verdamping te beperken. Dreigt de inhoud aan te branden, voeg dan alleen de minimale hoeveelheid water toe die nodig is om dat te voorkomen; dit is geen extra bronmaat.
Omdat de lokale registratie de vleessoort niet noemt, geldt de veiligheidscontrole voor het varkensvlees dat redactioneel is gekozen. Meet met een schone voedselthermometer de temperatuur in het dikste deel van het hele stuk en laat dit minstens 63 °C bereiken. Laat het vlees daarna 3 minuten of langer rusten. Deze actuele veiligheidsinformatie wordt apart van de lokale bereidingsbeschrijving gegeven. Gebruik de thermometer alleen om te meten en laat hem niet in de pan zitten. Verdeel na het rusten de bakbanaan, het varkensvlees en het vocht over twee borden. Kleur en uiterlijk vervangen de temperatuurmeting niet. Het eindresultaat is een regionale stoofpot met weinig vocht en geen samenvoeging van verschillende pusandaorecepten. Andere beschrijvingen uit Esmeraldas noemen vlees, kip, cassave, aardappel, ei of kokosmelk, maar die staan niet in de registratie uit Urbina en zijn daarom niet toegevoegd. Deze pagina beweert niet dat dit de enige of oudste versie is, of een officiële nationale standaard. De beschreven plaats, opbrengst van twee borden en ingrediënten uit de lokale bron blijven behouden; redactionele keuzes die nodig zijn om het gerecht in een moderne keuken te bereiden, worden afzonderlijk toegelicht.