Skip to content
Romanya mutfağıDomuz Etli Yahni

Tochitură moldovenească

Füme sosisle kısık ateşte pişirilen Romanya usulü domuz yahnisi; mămăligă, sahanda yumurta, tuzlu peynir ve turşuyla servis edilir.

Yumuşak domuz eti, füme sosis, mămăligă, sahanda yumurta ve peynirle tochiturăTochitură moldovenească
4 porsiyonporsiyon
15dkhazırlık
1sa 40dkpişirme
Ortazorluk

Moldavya ile İlişkilendirilen Bir Yahni

Tochitură moldovenească, ağır ateşte pişirilen ve mămăligă ile çeşitli tuzlu eşlikçilerle sunulan bir Romanya domuz yahnisi.

Tochitură moldovenească, Romanya’nın doğusundaki tarihî Moldavya bölgesiyle ilişkilendirilen bir domuz yemeğidir. Adı Romanya mutfağında belirli bir hazırlama geleneğini anlatır; ancak her evin veya restoranın kullandığı tek bir kesin tarif yoktur. Etin kesimi, füme sosisin türü, sakatat kullanımı ve sos miktarı değişebilir. Bu sürümde kemiksiz domuz omzu, füme domuz eti, sosis, domates, kırmızı şarap ve tatlı toz biber kullanılır. Romence yemek adı korunur; benzer görünen başka bir yemeğin adıyla değiştirilmez.

Domuz omzu uzun pişirmeye uygundur. Bağ dokusu kısık ateşte zamanla yumuşar, kas içindeki yağ da eti nemli tutmaya yardımcı olur. Küpleri yaklaşık aynı boyda kesmek, parçaların benzer sürede pişmesini sağlar. Önce füme et yavaşça pişirilir; eriyen yağı soğanı yumuşatmak ve eti kızartmak için kullanılır. Tencerenin dibi yeterince yağlanmazsa listede verilen az miktarda domuz yağı eklenebilir. Füme eti yüksek ateşte aceleyle kızartmak yerine yağını yavaşça salmasına izin verin.

Domuz etini tek seferde tencereye doldurmak yerine birkaç parti hâlinde kızartın. Tencere kalabalık olursa ısı düşer, arada buhar birikir ve et yüzeyinde renk oluşmadan suyunu bırakır. Küplerin arasında boşluk kalması, etin kızarmasına ve sonradan sosa daha yoğun bir tat vermesine yardımcı olur. Tencerenin dibinde kalan kahverengi parçalar, şarap ve sıcak sıvı eklendiğinde çözülür. Tatlı toz biberi eklemeden önce tencereyi kısa süre ocaktan alın; çok sıcak yağ biberi hızla yakabilir ve acı bir tat bırakabilir.

Sıvı hafifçe kaynamaya başladığında tencerenin kapağını kapatıp ateşi kısın. Yaklaşık 50 dakikalık ilk pişirme süresi bir başlangıç noktasıdır; et küplerinin boyutu ve etin yapısı sonucu etkiler. Pişmenin sonuna doğru bir parçayı çatalla kontrol edin. Sıvı, et yumuşamadan fazla azalırsa biraz sıcak su ekleyin, kapağı kapatın ve pişirmeyi sürdürün. Füme sosis daha sonra eklenir; böylece et yumuşarken sosis gereğinden fazla pişmez ve şeklini korur. Ardından kapağı açıp sosu birkaç dakika çektirin.

Sosun son kıvamı et parçalarını kaplamalı, fakat yoğun bir macun ya da sulu bir çorba gibi olmamalıdır. Tuz miktarını ancak sos çektikten sonra değerlendirin. Füme et, sosis ve salamurada bekletilmiş peynir zaten tuz içerir; sıvı azaldıkça bu tatlar daha belirginleşir. Defne yaprağını servis öncesinde çıkarın. Bu sıra, domatesin ekşiliğini, şarabın aromasını ve etin lezzetini dengelerken ek malzeme gerektirmeden sosu toparlar. Tenceredeki sıvı çok yoğunlaşırsa az miktarda sıcak suyla açılabilir.

Mămăligă, Romanya’da mısır unuyla hazırlanan ve birçok ana yemeğin yanında sunulan bir yiyecektir. Bu tarifte domuz yahnisiyle aynı tencerede pişirilmez; son bölümde ayrı bir tencerede hazırlanır. Mısır ununu kaynar suya yavaşça döküp sürekli karıştırmak kuru topakların oluşmasını önler. Karışım koyulaştıkça sık karıştırın ve tencerenin dibini de sıyırın. Mısır ununun öğütülme derecesi markaya göre değiştiğinden paket talimatlarını kontrol edin. Buradaki mămăligă kaşıkla servis edilebilecek kadar yumuşak, tabağındaki şeklini koruyacak kadar kıvamlı olmalıdır. Mısır unu, mısır nişastasıyla aynı ürün değildir ve onunla değiştirilmemelidir.

Sahanda yumurta, koyun peyniri ve turşu tabağa farklı dokular ve tatlar katar. Telemea salamurada saklanan bir peynirken brânză de burduf daha keskin aromalı bir koyun peyniridir; ikisi farklı ürünlerdir ve ufalanarak sıcak mămăligă’nın üzerine eklenebilir. Kornişon veya lahana turşusu yahninin yanında servis edilir. Füme et, sosis ve peynir tuzlu olduğu için tabağa ekstra tuz eklemek yerine önce tadına bakın. Yumurtaları en son kızartmak, mămăligă ile et tabaklara alındığında sıcak kalmalarını sağlar.

Bölgesel ve aile tariflerinde domuz ciğeri veya başka sakatatlar kullanılabilir; bazı sürümlerde omuz, kaburga, füme et ya da sosis öne çıkar. Bu farklılıklar, yemeğin tek bir malzeme listesine indirgenemeyeceğini gösterir. Buradaki tarif, uygulaması kolay bir örnektir ve bütün Moldavya mutfağını temsil ettiği iddiasında değildir. Sakatat bu reçetenin onaylı malzemeleri arasında yer almadığından eklenmez. Başka bir sürüm hazırlarken sakatatın pişme süresini ve sırasını ayrıca ayarlamak gerekir; uzun süre pişirilen ciğer sertleşebilir.

Pişirmeye başlamadan önce malzemeleri hazırlayın ve çiğ domuz etini doğrudan tüketilecek turşu ile peynirden ayrı tutun. Çiğ ete temas eden bıçak ve kesme tahtasını temizleyip dezenfekte edin; ellerinizi yıkayın. Genel gıda güvenliği ölçütü olarak bütün domuz eti parçaları en az 63 °C iç sıcaklığa ulaşmalı ve ardından 3 dakika dinlenmelidir; çiğ kıyma domuz sosisi ise merkezde en az 71 °C olmalıdır. Bu yemekte omuz eti yumuşayana kadar daha uzun pişer, ancak sıcaklık kontrolü et ve sosis için yine de kullanışlıdır. Yumurtaları akı ve sarısı katılaşana kadar pişirin; daha akışkan sarı için pastörize yumurta tercih edin.

Özenle ölçülmüş malzemeler

Tarif kartı

Tochitură moldovenească

porsiyon4 porsiyon
hazırlık: 15 dkpişirme: 100 dktoplam süre: 1 sa 55 dk

Yahni İçin

Yahni ve Mămăligă İçin

Mămăligă İçin

Servis İçin

Gerekli ekipman

Yapılışı

15

Malzemeleri hazırlayın

Domuz omzunu eşit büyüklükte, yaklaşık 3 cm küpler hâlinde kesin. Füme eti küçük parçalar, sosisi kalın dilimler hâlinde doğrayın. Soğanı ve sarımsağı ince kıyın; domatesi rendeleyin veya küçük doğrayın. Şarabı, sıcak suyu, toz biberi, defne yaprağını, tuzu ve karabiberi ölçün. Çiğ et için kullandığınız bıçak ve kesme tahtasını servis edilecek malzemelerden ayrı tutun.

10

Füme etin yağını eritin ve soğanı yumuşatın

Kapaklı, kalın tabanlı tencereyi orta-kısık ateşe alın. Füme eti ekleyin ve yağını salıp hafifçe renk alana kadar yaklaşık 5 dakika yavaşça pişirin. Tencerenin tabanı hâlâ kuru görünüyorsa domuz yağı ekleyin. Soğanı ilave edin; sık sık karıştırarak yumuşayıp saydamlaşana kadar pişirin.

15

Domuz etini kızartın ve sosun temelini oluşturun

Ateşi orta-yüksek seviyeye çıkarın. Eti birkaç parti hâlinde, küplerin birkaç yüzü renk alacak ve kendi suyunda haşlanmayacak şekilde kızartın. Tüm etleri yeniden tencereye alın. Tencereyi kısa süre ocaktan çekin; toz biberi ve sarımsağı karıştırın. Domatesi suyu, defne yaprağı, şarap ve sıcak suyla birlikte ekleyin. Tencerenin dibindeki kızarmış parçaları sıyırın; 6 g tuz ve karabiberi ekleyin.

65

Et yumuşayana kadar kısık ateşte pişirin

Sıvıyı hafifçe kaynatın, tencerenin kapağını kapatın ve ateşi kısın. Et neredeyse yumuşayana kadar yaklaşık 50 dakika, ara sıra karıştırarak pişirin. Sosisleri ekleyin, kapağı yeniden kapatın ve 15 dakika daha pişirin. Kapağı açın; sos eti kaplayacak kıvama gelene kadar 5–10 dakika çektirin. Domuz eti çatalla kolayca ayrılmalıdır. Çiğ ve kıymadan yapılmış domuz sosisi kullanıyorsanız merkez sıcaklığı en az 71 °C olana kadar pişirin ve ambalaj talimatlarına da uyun. Defne yaprağını çıkarın; tuzu artırmadan önce sosun tadına bakın.

20

Mămăligă’yı pişirin

Pişirme süresinin sonuna doğru ayrı bir tencerede 800 ml suyu kalan 4 g tuzla kaynatın. Tel çırpıcıyla sürekli karıştırırken mısır ununu ince ince ekleyin. Ateşi kısın ve karışım koyulaşıp yumuşayana kadar, sık sık karıştırarak yaklaşık 15–20 dakika pişirin; gerekirse ambalaj talimatlarını izleyin. Mămăligă kaşıkla alınabilecek kadar yumuşak, şeklini koruyacak kadar tok olmalıdır.

10

Yumurtaları kızartıp tabakları hazırlayın

Yumurtaları temiz bir tavada akı ve sarısı tamamen pişene kadar kızartın; daha akışkan sarı istiyorsanız pastörize yumurta kullanın. Mămăligă’yı ısıtılmış tabaklara paylaştırın ve üzerine sıcak eti, koyulaşmış sosuyla birlikte ekleyin. Her porsiyonu bir yumurta ve ufalanmış peynirle tamamlayın. Kornişon veya lahana turşusunu yanında servis edin.

Püf noktaları

01

Eti partiler hâlinde kızartın

Küplerin arasında boşluk bırakın; böylece buhar yerine kızgın yüzeyde renk alırlar. Sıvıyı eklemeden önce bütün etleri tencereye geri koyun.

02

Hafif kaynamayı koruyun

Kısık ateş domuz omzunu yumuşatır ve parlak sos için tencerede yeterli sıvı bırakır.

03

Toz biberi eklemeden önce tencereyi ocaktan alın

Sıcak yağ biberi çabucak yakabilir. Tencereyi kısa süre kenara alın, baharatı karıştırın, ardından domates ve sıvıyı ekleyin.

04

Sosisleri daha sonra ekleyin

Kalın dilimleri sonlara doğru eklemek, et yumuşarken şekillerini korumalarını sağlar.

05

Tuzu sos çektikten sonra ayarlayın

Füme et, sosis ve salamura peynir tuzludur. Daha fazla tuz eklemeden önce sos çektikten sonra tadına bakın.

06

Mămăligă koyulaşırken karıştırın

Mısır ununu kaynar suya azar azar dökün ve kuru parçalarla topakları önlemek için karıştırın.

07

Bütün bileşenleri sıcakken servis edin

Tabakları hazırlamadan önce peyniri ve turşuyu hazır edin; yumurtaları en son kızartın.

Tarifin çeşitleri

BÖLGESEL ÇEŞİT

Sakatatla

Bazı ev ve restoran çeşitlerine küçük parçalar hâlinde domuz ciğeri veya başka sakatatlar eklenir. Sertleşmemeleri için ayrı pişirin ya da sonlara doğru tencereye alın; tamamen piştiklerini kontrol edin.

SERVİS ÖNERİSİ

Mămăligă, yumurta ve peynirle

Doyurucu yahni çoğunlukla Romanya usulü mısır lapası mămăligă, sahanda yumurta, tuzlu peynir ve turşuyla sunulur. Peynir ve turşu tercihi evden eve değişir.

Pişirirken sık karşılaşılan sorular

SorunNe yapılmalı
Domuz eti hâlâ sert ve tencerede çok az sıvı kaldı.Ateşi kısın, sıcak su ekleyin, kapağı kapatın ve et çatalla ayrılana kadar pişirmeyi sürdürün. Her 15 dakikada bir kontrol edin.
Et kızarmak yerine kendi suyunda pişti.Tencere fazla dolmuş veya yeterince ısınmamış olabilir. Sonraki et grubunu tek kat hâlinde kızartın.
Sos fazla ekşi veya şarap tadı baskın.Sosun biraz daha çektirilmesi için kapağı açıp birkaç dakika pişirin, sonra tadına bakın. Domates alışılmadık derecede ekşiyse bir tutam şeker ekleyebilirsiniz.
Yahni fazla tuzlu oldu.Daha fazla tuz eklemeyin. Biraz sıcak su veya tuzsuz et suyu karıştırın ve tuzsuz mămăligă ile servis edin.
Mămăligă’da kuru topaklar kaldı.Mısır ununu kaynar suya yavaş yavaş karıştırın. Pişirme sırasında topakları kaşığın arkasıyla tencerenin kenarına bastırın.

Malzeme Değişimleri

Asıl malzemePratik alternatifNe değişir
Sek kırmızı şarapTuzsuz domuz eti suyu veya suAynı miktarda kullanın. Sonda ekleyeceğiniz az miktarda sirke şarabın ekşiliğinin bir bölümünü karşılayabilir.
Domuz omzuKemiksiz domuz boynu veya etli kaburgaEşit büyüklükte kesin ve yumuşayana kadar pişirin; yağsız pirzola daha çabuk pişer ve kuruyabilir.
Brânză de burduf veya telemeaFeta tarzı tuzlu koyun peyniriAz miktarda ufalayın ve tuz eklemeden önce yemeğin tadına bakın.

Saklama ve Yeniden Isıtma

Her bileşenin dokusunu korumak için yahninin garnitürlerden ayrı saklayın.

Buzdolabı

Yahninin sığ bir kapta hızla soğumasını sağlayın ve iki saat içinde buzdolabına kaldırın. 3–4 gün içinde tüketin.

Dondurucu

En iyi kalite için yahniyi yumurta, peynir ve turşu olmadan 2 aya kadar dondurun. Bir gece buzdolabında çözdürün.

Yeniden Isıtma

Kapalı bir tencerede yavaşça, yemeğin tamamı buhar çıkaracak kadar ısınana dek ısıtın. Sos koyulaşmışsa biraz su ekleyin.

Sık sorulan sorular

Tochitură moldovenească nedir?

Tarihî Moldavya bölgesiyle ilişkilendirilen bir Romanya domuz yahnisi çeşididir. Tarifler değişse de et ve çoğu zaman füme sosis, mămăligă ve yumurta, peynir, turşu gibi eşlikçilerle sunulur.

Yahniyi şarap kullanmadan hazırlayabilir miyim?

Evet. Şarap yerine aynı miktarda tuzsuz et suyu veya su kullanın. Şarabın verdiği ekşilik eksik kalırsa sonunda az miktarda sirke ekleyebilirsiniz.

Ciğer veya başka sakatat ekleyebilir miyim?

Bazı yöresel tariflerde sakatat bulunur. Ayrı pişirin veya küçük parçaları sonlara doğru ekleyip tamamen piştiklerinden emin olun. Ciğeri tüm süre boyunca pişirmeyin; sertleşebilir.

Domuz etinin güvenli biçimde piştiğini nasıl anlarım?

Ağır ateşte pişen omuz eti çatalla kolayca ayrılmalıdır. Bütün domuz eti parçaları en az 63 °C’ye ulaşmalı ve 3 dakika dinlenmelidir; çiğ kıyma domuz sosisi en az 71 °C’ye ulaşmalıdır. Yahni, eti yumuşatmak için daha uzun pişirilir.

Yahniyi önceden hazırlayabilir miyim?

Evet. Sığ bir kaba alıp hızla soğutun ve iki saat içinde buzdolabına koyun. Tamamen ısıtın; mămăligă’yı taze hazırlayın, yumurtaları servis öncesinde kızartın.