Fransa Ulusal Yemekleri

Gâteau battu

Bol yumurta sarısı ve tereyağı içeren hamurun uzun süre çırpıldığı, üç ayrı mayalanma aşamasından geçtiği ve 146 mm yüksekliğindeki geleneksel yivli kalıpta pişirildiği, yaklaşık 650 g ve 8 dilimlik uzun Gâteau battu.

Fransa Ulusal Yemekleri
Paylaş
Gâteau battu — kesilmiş bölümü görünür hâlde
Hazırlık süresi 40 dakika
Pişirme süresi 30 dakika
Toplam süre 370 dakika
Verim 1 uzun kek, yaklaşık 650 g, 8 dilim
Yemek hakkında

Gâteau battu — Picardie ve Baie de Somme usulü, üç kez mayalanan zengin yumurtalı uzun kek

Gâteau battu, Picardie’nin özellikle Vimeu ve Baie de Somme çevresiyle bağlantılı, çok zengin yumurtalı ve tereyağlı bir mayalı kektir. Sıradan brioche, pound cake veya alçak halka kek değildir. Geleneksel yüksek, yivli ve yukarı doğru genişleyen kalıp, şef şapkasını andıran karakteristik silueti oluşturur; uzun mekanik çırpma ise yoğun yumurta sarısı ve tereyağına rağmen açık, altın renkli kırıntıyı taşır.

Hamur 250 g un, 108 g yumurta sarısı, 50 g bütün yumurta, 30 g yaş maya, 100 ml yaklaşık 28 °C su, 5 g tuz, 75 g şeker ve 175 g tereyağından oluşur. Tereyağı yaklaşık 22–24 °C’de yumuşak olmalı, erimiş veya sıcak olmamalıdır. İlk yapısal çırpma tam 20 dakika sürer; hamur parlak, elastik ve kabın kenarından ayrılmaya başlayan bir kıvama gelmeden sonraki aşamaya geçilmez.

Üç mayalanma birbirinin yerine geçmez. İlk 75 dakika ve tereyağı eklendikten sonraki ikinci 75 dakika, hamurun yaklaşık iki kat hacme ulaşmasına yöneliktir. Sonra hamur nazikçe havası alınarak özel kalıba başlangıçta yaklaşık yarı yükseklik seviyesinde yerleştirilir ve üçüncü 60 dakikalık mayalanmada yivli üst kenarın yaklaşık 1 cm altına gelir. Saat tek başına karar ölçütü değildir; hacim işaretleri de tamamlanmalıdır.

Başarı noktaları

Başarı noktaları

  • Mayayı 100 ml yaklaşık 28 °C ılık suda dağıtın; sıcak suyla temas ettirmeyin.
  • Hamurun ilk uzun çırpmasında yaklaşık 23–25 °C’de kalmasına dikkat edin; aşırı ısınırsa işlemi durdurun.
  • 175 g tereyağını yaklaşık 22–24 °C’de yumuşak kullanın ve ilk yapı geliştikten sonra yedirin.
  • Her üç mayalanmada da yalnız saate değil, yaklaşık iki kat hacim ve son kalıp yüksekliği işaretine bakın.
Malzemeler

Malzemeler

  • 250 g sade buğday unu — uygun bulunursa T45 tarzı ince un; doğrudan eşdeğer iddiası olmadan
  • 108 g yumurta sarısı — 6 büyük sarının yenebilir ağırlığı
  • 50 g bütün yumurta — 1 orta yumurta, çırpılmış
  • 30 g yaş fırıncı mayası — ufalanmış
  • 100 ml su — yaklaşık 28 °C ılık
  • 5 g ince tuz
  • 75 g ince toz şeker
  • 175 g tuzsuz tereyağı — yumuşak, yaklaşık 22–24 °C; kalıbın çok ince yağlanması da bu miktardan
Hazırlanışı

Hazırlanışı

Karıştırma ve ilk mayalanma

  1. Yaş mayayı çözüp hamuru başlatın. 30 g yaş mayayı 100 ml yaklaşık 28 °C suda eşit biçimde dağıtın. Tezgâh tipi mikser kâsesine 250 g un, 108 g yumurta sarısı ve 50 g çırpılmış bütün yumurtayla birlikte alın. Yaklaşık 5 dakika karıştırın. Karışım sıkı ama birleşmiş bir hamur olmalı; su sıcak olmamalıdır.

  2. Elastik olana kadar uzun çırpın, ardından şeker ve tuzu ekleyin. Hamuru mikserde toplam 20 dakika çalıştırın; 75 g şeker ve 5 g tuzu uygun aşamada yedirin. Hamur yaklaşık 23–25 °C’de parlak ve elastik olmalı, tam çırpma sonunda kâsenin kenarından temizce ayrılmaya başlamalıdır. Hamur ısınırsa durun; aşırı sıcaklık mayayı ve yapıyı zayıflatır.

  3. İlk mayalanmayı yapın. Kâseyi kapatın ve 24–26 °C ılık oda koşulunda 75 dakika bekletin. Hamur yaklaşık iki kat hacme gelmelidir. Doğrudan ısı kaynağına veya aşırı sıcak fırına koymayın.

Tereyağı ve ikinci mayalanma

  1. Yumuşak tereyağını yedirin. 175 g tereyağını yaklaşık 22–24 °C’de yumuşak halde, erimiş olmadan hamura ekleyin. Mikserde yaklaşık 5 dakika çalıştırın. Tereyağının tamamı emilmeli, hamur yeniden pürüzsüz ve parlak tek kütle halinde kâseden ayrılmalıdır.

  2. İkinci kez mayalandırın. Kâseyi yeniden kapatın ve 24–26 °C’de 75 dakika bekletin. Zenginleştirilmiş hamur yeniden yaklaşık iki kat hacme ulaşmalıdır. Süreci hızlandırmak için ısıtıcıya yaslamayın veya aşırı sıcak fırın kullanmayın.

Kalıp, son mayalanma ve pişirme

  1. Hamuru nazikçe söndürüp özel kalıpta son kez mayalandırın. 146 mm yüksekliğindeki geleneksel teneke kalıbı, 175 g tereyağından ayrılmış çok ince filmle yağlayın. Hamurun gazını sertçe vurmadan nazikçe alın ve kalıba başlangıçta yaklaşık yarı yüksekliğe gelecek biçimde yerleştirin. 24–26 °C’de 60 dakika bekletin. Sonunda hamur yivli üst kenarın yaklaşık 1 cm altına gelmelidir.

  2. Koyu kahverengi kabuk ve tamamen pişmiş merkez elde edin. Önceden ısıtılmış klasik fırında 170 °C’de 30 dakika pişirin. Kabuk koyu kahverengi olmalı, merkez yaklaşık 93 °C’ye ulaşmalı, şiş temiz çıkmalı ve kek hafif ama tamamen tutmuş hissettirmelidir. Probun metal kalıba değmemesine dikkat edin; üst çok hızla koyulaşırsa gevşekçe koruyun.

  3. Kalıptan çıkarmadan ve kesmeden önce tamamen soğutun. Keki soğutma telinde oda sıcaklığında 90 dakika bekletin. Tamamen soğuduktan sonra kalıptan çıkarıldığında uzun yivli formunu korumalı ve kesitte altın renkli, havalı kırıntı görünmelidir. Sıcakken kapatmayın; hapsolan buhar kabuğu yumuşatır.

Servis, saklama ve önceden hazırlama

Pratik öneriler

Servis, saklama ve önceden hazırlama

Keki 8 dikey dilime kesin; bu kesim yüksek yivli şekli ve açık altın kırıntıyı gösterir. Tamamen soğumadan kesmeyin.

Servis, saklama ve önceden hazırlama

Mayalanma süreleri oda sıcaklığına bağlı olduğundan hamuru pişirme günü hazırlamak en güvenilir yöntemdir. Bitmiş kek 1 gün önceden pişirilip tamamen soğuduktan sonra hava geçirmez saklanabilir.

Servis, saklama ve önceden hazırlama

Serin oda sıcaklığında hava geçirmez biçimde 2 güne kadar veya buzdolabında 4 güne kadar saklayın. Buzdolabından çıkan dilimleri servis öncesi oda sıcaklığına yaklaştırın; kısa, düşük ısılı fırın ısıtması mümkündür ancak gerekli değildir.

Servis, saklama ve önceden hazırlama

Instant maya yalnızca üreticinin onaylı dönüşüm oranıyla yaş mayanın yerine kullanılabilir; 30 g yaş mayadan tahmini miktar çıkarılmamalıdır. Sıradan brioche kalıbı karakteristik silueti değiştirir ve aynı kalıplı kek olarak sunulmamalıdır.

Sorun giderme

Hamur yağlı görünüyor ve kâseden ayrılmıyorsa tereyağı veya hamur fazla ısınmış olabilir; kâseyi kısa süre serinletip daha nazik karıştırmaya dönün.

Sorun giderme

Kek yoğun kalıyorsa mayalanmalar erken kesilmiş veya ilk uzun çırpma yetersiz olabilir; saatten çok hacim işaretlerini tamamlayın.

Porsiyon başına besin değerleri

Porsiyon başına besin değerleri

  • Porsiyon büyüklüğükekin 1/8’i, 1 dilim
  • Kalori364 kcal
  • Karbonhidrat34 g
  • Protein6,7 g
  • Yağ22,3 g
  • Lif0,8 g
  • Sodyum265 mg
Alerjenler ve gıda güvenliği

Alerjenler ve gıda güvenliği

Alerjenler: Gluten (buğday), süt ve yumurta.

Suyu yaklaşık 28 °C, tereyağını yaklaşık 22–24 °C tutarak mayayı aşırı ısıtmayın. Hamur çırpılırken yaklaşık 23–25 °C, mayalanmalarda 24–26 °C aralığını koruyun ve üç mayalanmayı hacim işaretleri tamamlanmadan zorla hızlandırmayın.

Yumurta bakımından zengin merkez yaklaşık 93 °C’ye ulaşmalı ve temiz şiş çıkmalıdır. Keki sarmadan veya kapatmadan önce tamamen soğutun.

Sonuç

Sonuç

  • Sonuç: Üç ayrı mayalanmadan sonra özel yüksek yivli kalıpta 170 °C’de pişen, koyu kabuklu ve altın renkli havalı iç dokulu Picardie Gâteau battu.
  • Belirleyici teknik: Hamuru tam 20 dakika yapısal olarak çırpmak, tereyağını sonradan yedirmek ve üç mayalanmanın her birinde hacim işaretini tamamlamak.