Polskie dania narodowe

Imbramowska kapusta na żurze – lekka zupa z kapusty

Imbramowska kapusta na żurze to danie z lekko fermentowanej kapusty związane z Imbramowicami w Małopolsce. W tej domowej, odmierzonej wersji powstaje rzadka polewka podawana ze świeżo ugotowanymi ziemniakami, chrupiącymi skwarkami ze słoniny, wytopionym tłuszczem i natką pietruszki.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Szeroki widok zupy z drobno poszatkowanej kapusty ze skwarkami i ziemniakami obok.
Liczba porcji 6
Wielkość porcji około 500 g łącznie – mniej więcej 350 g zupy oraz 150 g ziemniaków, skwarków i natki
Czas przygotowania 25 minut
Czas gotowania 45 minut
W skrócie

Imbramowska kapusta na żurze – lekka zupa z kapusty

Imbramowska kapusta na żurze to danie z lekko fermentowanej kapusty związane z Imbramowicami w Małopolsce. W tej domowej, odmierzonej wersji powstaje rzadka polewka podawana ze świeżo ugotowanymi ziemniakami, chrupiącymi skwarkami ze słoniny, wytopionym tłuszczem i natką pietruszki.

Wpis na Liście Produktów Tradycyjnych opisuje dwie postacie potrawy: kapustę smażoną oraz rzadką zupę. Tę drugą podaje się ze świeżo ugotowanymi ziemniakami polanymi tłuszczem wieprzowym i posypanymi zieleniną. Podstawą są drobno poszatkowana biała kapusta, niewielka ilość żuru i ciepła woda, ale wpis nie podaje dokładnych ilości ani jednej obowiązującej receptury domowej. Ten przepis na sześć porcji jest praktyczną, odmierzoną wersją polewki.

Żur oznacza tu aktywny, fermentowany płynny zakwas żytni, a nie gotową zupę. Kapusta fermentuje krótko z zakwasem, wodą i odważoną solą. Tradycyjny opis nie określa końcowego parametru bezpieczeństwa żywności, dlatego w tej wersji używa się skalibrowanego pH-metru. Reprezentatywna próbka płynu powinna osiągnąć pH nie wyższe niż 4,6 w ciągu 24 godzin. Całość trzeba wyrzucić, jeśli ten warunek nie zostanie spełniony albo pojawi się pleśń, nietypowa zmiana barwy lub zapach zgnilizny. Nie próbuj fermentującej kapusty w celu sprawdzenia bezpieczeństwa.

Po pozytywnym pomiarze pH kapustę gotuje się powoli w świeżej wodzie, aż zmięknie. Ziemniaki gotuje się osobno i odcedza, a następnie podaje z dopiero co wytopionym tłuszczem i skwarkami. Gotowa potrawa powinna pozostać rzadką, lekko kwaśną zupą z kapusty, a nie gęstym żurem ani opisaną oddzielnie wersją smażoną.

Wskazówki

Wskazówki

  • Przed pomiarem skalibruj pH-metr przeznaczony do żywności buforami pH 4,00 i 7,00. Zmierz reprezentatywną próbkę płynu, a nie tylko jego powierzchnię.
  • Utrzymuj kapustę pod powierzchnią zalewy za pomocą czystego obciążnika. Fermentuj w temperaturze 20–22 °C i zakończ najpóźniej po 24 godzinach; użyj kapusty tylko wtedy, gdy pH wynosi najwyżej 4,6.
  • Wybierz aktywny, naturalny płynny zakwas żytni na żur. Gotowa, doprawiona zupa żur nie jest tym samym składnikiem.
  • Odcedź i wylej wodę po gotowaniu ziemniaków. Ziemniaki podaj osobno z wytopionym tłuszczem i skwarkami.
  • Wytapiaj słoninę powoli na średnio małym ogniu, aż skwarki będą złote i chrupiące, ale nie przypalone.
Składniki

Składniki

Krótko fermentowana kapusta

  • 800 g świeżej białej kapusty, drobno poszatkowanej
  • 200 ml aktywnego, naturalnego płynnego zakwasu żytniego na żur, nie gotowej zupy
  • 250 ml ciepłej wody pitnej
  • 16 g drobnej soli niejodowanej

Rzadka zupa i podanie

  • 900 ml wody pitnej do zupy
  • 900 g ziemniaków, umytych i obranych
  • 1,8 l wody pitnej do gotowania ziemniaków; po ugotowaniu wylej
  • 120 g świeżej, niesolonej słoniny z grzbietu wieprzowego, pokrojonej w kostkę o boku 1 cm
  • 15 g świeżej natki pietruszki, drobno posiekanej
Przygotowanie

Przygotowanie

Sposób przygotowania

  1. Sfermentuj kapustę i sprawdź jej pHWymieszaj poszatkowaną kapustę z solą, zakwasem żytnim i 250 ml ciepłej wody. Mocno ubij ją w czystym naczyniu przeznaczonym do żywności, dociśnij obciążnikiem poniżej poziomu płynu i przykryj zgodnie z konstrukcją naczynia, tak aby gazy mogły uchodzić. Fermentuj przez 12–24 godziny w temperaturze 20–22 °C. Skalibruj pH-metr buforami, a następnie zmierz reprezentatywną próbkę zalewy. Użyj kapusty tylko wtedy, gdy w ciągu 24 godzin pH wyniesie najwyżej 4,6. Wyrzuć ją, jeśli pH jest wyższe, zakwaszenie nie jest wyraźne albo pojawi się pleśń, nietypowa zmiana barwy lub zapach zgnilizny. Nie próbuj partii, która nie przeszła kontroli.

  2. Ugotuj i odcedź ziemniakiWłóż obrane ziemniaki do średniego garnka i zalej odmierzoną ilością 1,8 l wody. Doprowadź do wrzenia, a następnie gotuj na małym ogniu przez około 18–25 minut, aż nóż będzie wchodził z lekkim oporem. Dokładnie odcedź ziemniaki i wylej wodę.

  3. Wytop słoninęPodczas gotowania ziemniaków włóż kostki słoniny na małą patelnię i wytapiaj na średnio małym ogniu przez 10–12 minut. Od czasu do czasu zamieszaj; zdejmij z ognia, gdy skwarki będą złote i chrupiące, a tłuszcz się wytopi. Zachowaj i skwarki, i tłuszcz. Surową słoninę trzymaj z dala od gotowej do spożycia żywności; po kontakcie umyj ręce i sprzęt.

  4. Ugotuj rzadką zupę z kapustyPrzełóż kapustę, która przeszła kontrolę pH, razem z całą zalewą do dużego garnka. Wlej 900 ml świeżej wody. Doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i gotuj łagodnie przez 20–25 minut, aż kapusta zmięknie, ale jej cienkie paski pozostaną widoczne. Na początku nie dosalaj: całe odmierzone 16 g soli znajduje się już w fermentowanej kapuście.

  5. Podaj z ziemniakami i skwarkamiNalej rzadką zupę do misek. Świeżo ugotowane ziemniaki podaj obok albo na tym samym talerzu. Polej je wytopionym tłuszczem, dodaj chrupiące skwarki i posyp pietruszką ziemniaki oraz zupę. Podawaj na gorąco.

Wartości odżywcze na porcję

Wartości odżywcze na porcję

  • Porcjaokoło 500 g łącznie, w tym około 350 g zupy
  • Energiaokoło 370 kcal
  • Węglowodanyokoło 39 g
  • Białkookoło 6 g
  • Tłuszczokoło 21 g
  • Błonnikokoło 7 g
  • Sódokoło 1 050 mg

To zaokrąglone szacunki na podstawie składników, przy założeniu, że cała odważona sól i wytopiony tłuszcz pozostają w daniu. Rzeczywiste wartości zależą od ilości wytopionego i podanego tłuszczu, kapusty oraz zakwasu żytniego.

Alergeny i bezpieczeństwo żywności

Alergeny i bezpieczeństwo żywności

Podanie, przechowywanie i odgrzewanie: Podaj na osobę około 350 g zupy i 150 g ziemniaków, skwarków oraz natki, czyli łącznie około 500 g. Fermentację można rozpocząć wcześniej w dniu gotowania, ale zachowaj przedział 12–24 godzin. Po pozytywnej kontroli pH od razu wstaw kapustę do lodówki o temperaturze 4 °C lub niższej. Nie nadaje się do przechowywania w temperaturze pokojowej. Ziemniaki i skwarki najlepiej przygotować tuż przed podaniem.

Podanie, przechowywanie i odgrzewanie: Resztę zupy przełóż do płytkich pojemników i wstaw do lodówki w ciągu 2 godzin, w temperaturze 4 °C lub niższej. Zużyj w ciągu 3–4 dni albo zamroź. Podgrzej całą zupę do 73,9 °C, mieszając, aby ogrzała się równomiernie. Pozostałe ziemniaki i skwarki również szybko schłodź.

Zawiera żyto (zboże zawierające gluten). Do fermentacji kapusty użyj skalibrowanego pH-metru spożywczego i czystego sprzętu przeznaczonego do kontaktu z żywnością. Utrzymuj kapustę pod powierzchnią płynu w temperaturze 20–22 °C i wykorzystaj ją tylko wtedy, gdy reprezentatywna próbka zalewy osiągnie pH najwyżej 4,6 w ciągu 24 godzin. Wyrzuć partię, która nie spełnia tego limitu albo ma pleśń, nietypową barwę lub zapach zgnilizny; nie próbuj jej. Surową słoninę trzymaj z dala od gotowej do spożycia żywności i po kontakcie umyj ręce oraz sprzęt. Resztę zupy schłodź w płytkich pojemnikach w ciągu 2 godzin i przechowuj w 4 °C lub niżej; zużyj w 3–4 dni albo zamroź. Całą zupę podgrzej do 73,9 °C.

Na koniec

Na koniec

  • Krótka fermentacja kapusty i żytni zakwas nadają tej polewce z Małopolski delikatną kwasowość i lekką konsystencję.
  • Podaj rzadką polewkę ze świeżymi ziemniakami, chrupiącymi skwarkami, wytopionym tłuszczem i natką pietruszki.