Gallinas de Pinllo is een regionaal gerecht van geroosterde kip dat wordt verbonden met San Bartolomé de Pinllo, een parochie van Ambato in de provincie Tungurahua. Het parochiebestuur rekent het tot de eetcultuur van Pinllo en Ambato en noemt bereiding boven houtskool, met aardappelen en pindasaus erbij. Ook toeristische bronnen uit Tungurahua documenteren roosteren boven hout en houtskool. Deze bronnen ondersteunen een lokale traditie, maar bevestigen geen officieel nationaal recept voor heel Ecuador. Dit recept houdt de regionale context helder en stelt de formule van één restaurant of huishouden niet voor als de enige versie.
De lokale receptbeschrijving noemt een hele criolla-kip met ui, knoflook, selderij, mosterd, komijn en zout. Ook beschrijft ze een geurige pasta met sinaasappelsap, een lange marineertijd en daarna het roosteren. De kip wordt geserveerd met gekookte aardappelen en salsa de maní, pindasaus. De bron geeft een opbrengst van acht porties, maar specificeert de meeste hoeveelheden niet. De grammen en milliliters in dit recept zijn daarom redactionele schattingen om de thuisversie herhaalbaar te maken. Het zijn geen maten uit een familierecept uit Pinllo.
De criolla-kip is het belangrijkste ingrediënt. De bron vermeldt geen gewicht; daarom gebruikt deze versie een hele kip van ongeveer 2,2 kg voor acht porties. Als er geen criolla-kip verkrijgbaar is, is een hele kip uit de vrije uitloop van vergelijkbaar gewicht praktisch. Die is meestal jonger en milder van smaak, waardoor smaak en bereidingstijd kunnen verschillen. Een grotere kip of steviger vlees kan meer tijd nodig hebben. Controleer de voedselveiligheid in alle gevallen met een thermometer; vertrouw niet alleen op formaat, huidskleur of een geschatte roostertijd.
De marinade combineert rode ui in de stijl van paiteña-ui, knoflook, selderij, sinaasappelsap, mosterd, komijn, zwarte peper en zout. Door de ingrediënten te pureren ontstaat een pasta die gelijkmatig over de huid en in de holte van de kip kan worden verdeeld. De bron vermeldt mosterd zonder een soort te noemen. Gewone milde mosterd is daarom een redactionele keuze voor de afgemeten formule. Sinaasappel geeft een frisse citrusnoot; ui, knoflook en komijn vormen de hartige basis. Het recept voegt geen onbevestigd familieverhaal toe en belooft niet dat een thuisoven precies dezelfde smaak geeft als bereiding boven houtvuur.
Lang marineren hoort bij de beschreven bereiding van Gallinas de Pinllo. Laat de kip hier 24 uur afgedekt marineren in een voedselveilige bak in de koelkast. Bewaar rauwe kip onder ander voedsel en maak handen en oppervlakken na contact schoon. Spoel de kip niet af: spatten kunnen rauwe vleessappen door de keuken verspreiden. Gooi de marinade weg nadat je de kip eruit hebt gehaald. Giet haar niet over gare kip en serveer haar niet als pindasaus. Zo blijft de smaakmethode behouden en blijft rauwe kip gescheiden van het bereide gerecht.
Bronnen uit Pinllo beschrijven bereiding boven hout en houtskool. Een gewone oven geeft thuis gelijkmatigere warmte, maar kan de rook en de sterke stralingswarmte van een lemen of houtskooloven niet nabootsen. Rooster de kip met de borst omhoog op een rooster bij 180 °C. De lokale receptbeschrijving noemt een lange roostertijd, maar de werkelijke duur hangt af van de kip en de apparatuur. Begin na ongeveer 1 uur en 40 minuten met controleren; voor dit formaat duurt het naar verwachting ongeveer twee uur. De kip is pas veilig wanneer een keukenthermometer minstens 74 °C aangeeft in het dikste deel van de borst en diep in dij en vleugel, zonder het bot te raken. Is een meting lager, rooster dan verder en meet opnieuw.
Gekookte aardappelen zijn een gedocumenteerd bijgerecht, geen versiering. Kleine vastkokende of iets kruimige aardappelen houden hun vorm als je ze heel kookt. Kook ze zachtjes tot een mes gemakkelijk in de grootste aardappel glijdt en giet ze daarna goed af. Hun zachte, neutrale textuur vormt een tegenwicht voor de gekruide kip en neemt de saus goed op. De hoeveelheid in deze versie is geschat voor acht porties, omdat de lokale bron aardappelen noemt maar geen gewicht geeft. Houd de aardappelen warm terwijl de saus afgemaakt wordt.
Salsa de maní is het andere bekende onderdeel van de combinatie. Deze afgemeten versie voor thuis bestaat uit fijn gemalen geroosterde pinda’s, melk, ui, knoflook en achiote-olie; water gaat er geleidelijk bij. De saus hoort glad en schenkbaar te zijn, niet stijf of olieachtig. Pinda is een belangrijk allergeen. Benoem het duidelijk en houd de saus en het serveergerei apart voor wie pinda vermijdt. De bron documenteert de combinatie met het gerecht; de ingrediënten en hoeveelheden van deze saus zijn redactionele schattingen voor dit recept. Dit is niet de enige lokale formule.
Laat de geroosterde kip op een schone plank rusten voordat je haar aansnijdt. Die korte rust helpt het vlees sappig te houden wanneer je het snijdt. De aardappelen blijven warm en de saus kan intussen naar tafel. Gebruik schoon keukengerei voor de gare kip. Was alles wat rauwe kip of marinade heeft geraakt voordat je het opnieuw gebruikt. Snijd de kip in acht porties en serveer met aardappelen en pindasaus apart, zodat iedereen zelf de gewenste hoeveelheid kan nemen. De kip staat centraal; de bijgerechten volgen de gedocumenteerde serveerwijze uit Pinllo.
De bereiding bestaat uit actieve tijd en wachttijd. De geschatte voorbereidingstijd van 25 minuten is bedoeld voor het pureren van de marinade en het kruiden van de kip. De 24 uur in de koelkast is passieve marineertijd. Voor het roosteren en afmaken staat 2 uur en 15 minuten; de aardappelen en saus kunnen worden bereid terwijl de kip in de oven staat. Daarna rust de gare kip 15 minuten. De totale tijd van 26 uur en 40 minuten omvat het hele schema en belooft niet dat elke kip precies op de minuut klaar is. Koel restjes snel terug, zet ze binnen 2 uur in een afgedekte ondiepe bak in de koelkast, gebruik ze binnen 3 tot 4 dagen en verwarm ze tot ze helemaal heet zijn. Algemene voedselveiligheidsadviezen noemen 74 °C voor het opwarmen van restjes.