Skip to content
MutfakYemek türü

Gallinas de Pinllo

Bütün criolla tipi tavuk; soğan, sarımsak, kereviz, turunçgil ve baharatlarla çeşnilendirilip marine edilir ve fırında pişirilir. Haşlanmış patates ve ayrı hazırlanan yer fıstığı sosuyla sunulur. Bu ev tipi fırın yöntemi, Pinllo’da belgelenen odun ve kömür ateşinde pişirme usulünü uyarlar.

Fırında kızarmış bütün tavuk; yanında haşlanmış patates ve ayrı bir kâsede yer fıstığı sosu.Gallinas de Pinllo
Paylaşım, canlı sayfa adresi eklendikten sonra kullanılabilir.
1 bütün tavuktan 8 porsiyonporsiyon
25dkhazırlık
2sa 15dkpişirme
Ortazorluk

Ambato’dan Pinllo usulü fırında tavuk

Baharatlı bütün tavuk, haşlanmış patates ve yer fıstığı sosuyla sunulur; bu ev tarifi Ekvador’un Tungurahua bölgesindeki Pinllo yemek geleneğini temel alır.

Gallinas de Pinllo, Ekvador’un Tungurahua eyaletindeki Ambato kantonuna bağlı Pinllo’yla ilişkilendirilen bölgesel bir yemektir. Yerel tanıtım ve gastronomi kaynakları, baharatlarla çeşnilendirilmiş bütün criolla tavukların odun ya da kömür ateşinde pişirildiğini; haşlanmış patates ve yer fıstığı sosuyla sunulduğunu anlatır. Bu kaynaklar yemeğin Pinllo ve Ambato’daki yerini destekler. Burada onu Ekvador’un resmî ulusal yemeği olarak tanımlamıyoruz.

Yemeğin adı, yalnızca bir tavuk pişirme yönteminden fazlasını işaret eder: bölgeyle, yerel lokantalarla ve servis edilen eşlikçilerle birlikte anılır. “Gallinas de Pinllo” adını korumak bu coğrafi bağı görünür kılar. Türkçe açıklama, okura tabağın ne olduğunu söylerken bu adı genel bir “Ekvador tavuğu” ifadesine indirgemez.

Kaynaklarda öne çıkan unsur bütün criolla tipi tavuktur. Bu tarif için yaklaşık 2,2 kg’lık bir tavuk kullanılır; bu ağırlık evde sekiz porsiyon hazırlamayı mümkün kılan editoryal bir seçimdir. Yerel anlatım tam bir ağırlık vermez. Criolla tavuğu bulamazsanız benzer büyüklükte, açık alanda yetiştirilmiş bütün bir tavuk kullanabilirsiniz. Daha genç ve hafif aromalı olabileceğini, daha çabuk pişebileceğini hesaba katın.

Marinasyon; kırmızı soğan, sarımsak, kereviz, portakal suyu, hardal ve baharatları bir araya getirir. Yerel tariflerin çeşniye ilişkin kısa açıklamaları bu malzeme ailesini destekler, ancak evde yeniden üretilebilecek kesin gramajlar vermez. Bu nedenle oranlar bu tarifte açıkça editoryal olarak standartlaştırılmıştır. Sebzeler ve sıvı blenderda çekilerek tavuğa sürülebilen bir karışım elde edilir.

Tavuk kapalı bir kapta 24 saat buzdolabında marine edilir. Bekleme süresi, çeşninin tavuğun yüzeyine yayılmasını sağlar; çiğ kanatlı ise sürekli soğukta ve tüketime hazır yiyeceklerden ayrı tutulmalıdır. Tavuğu yıkamayın. Kâğıt havluyla kurulayın, ellerinizi ve temas eden yüzeyleri temizleyin. Kaptaki çiğ marinasyon tavuğa temas ettiği için atılır ve sos olarak kullanılmaz.

Pinllo kaynakları geleneksel pişirmeyi odun veya kömür ateşiyle ilişkilendirir. Ev mutfağında 180 °C fırın ve tepsi üzerindeki ızgara daha denetlenebilir bir yöntemdir; aynı duman aromasını vermez. Tavuğun kızarması görsel bir işarettir, güvenlik ölçütü değildir. Termometreyi göğsün en kalın yerine ve but ile kanadın iç kısmına, kemiğe değdirmeden yerleştirin; her nokta en az 74 °C olmalıdır.

Haşlanmış patates, yöresel servis eşlikçilerinden biridir. Küçük patatesleri bütün haşlamak şekillerini korumaya yardımcı olur. Su kaynadıktan sonra ateşi azaltın ve patateslerin boyutuna göre yumuşayana dek pişirin. En büyük patatesin ortasına bıçağın kolay girmesi hazır oluş işaretidir. İri olanları tenceredeyken parçalamak yerine piştikten sonra kesin.

Salsa de maní, yani yer fıstığı sosu, tabağın diğer belirgin eşlikçisidir. Bu ev versiyonunda çekilmiş kavrulmuş yer fıstığı; süt, su, soğan, sarımsak, kimyon ve achiote yağıyla kısık ateşte pürüzsüzleşene kadar pişirilir. Sos kaşığın arkasını ince biçimde kaplamalıdır. Yer fıstığı önemli bir alerjendir; sosu, kaşığını ve servis kabını ayrı tutun. Alerjisi olanlar için güvenli olmayan bir ikameyi eşdeğer gibi göstermeyin.

Zamanlamayı kolaylaştırmak için patatesleri tavuk fırındayken haşlayın ve sosu son bölümde hazırlayın. Sos koyulaşırsa azar azar sıcak suyla açın. Tavuğu fırından çıkınca temiz bir tahtada 15 dakika dinlendirmek, porsiyonlamayı kolaylaştırır. Çiğ tavukla temas etmiş maşa, bıçak veya tabağı pişmiş yemeğe değdirmeyin.

Serviste tavuğu sıcak patateslerin yanında sunun, sosu ise ayrı bir kapta getirin. Böylece sos miktarı herkesin tabağında ayarlanabilir ve alerjen riski yönetilebilir. Artanları iki saat içinde sığ, kapalı kaplara koyup buzdolabına kaldırın; tavuk, patates ve sosu ayrı saklayın. Üç ila dört gün içinde tüketin ve artanları her tarafı iyice ısınana kadar yeniden ısıtın. Bu uyarlama bölgesel tabağı ev fırınına taşır; odun ateşiyle hazırlanmış yerel sunumla tamamen aynı olduğunu ileri sürmez. Ev fırınında pişirme, tarifin kontrollü biçimde uygulanmasını sağlar ama yerel pişirme ortamını taklit etmez. Servis sırasında sosu ayrı sunmak hem miktarı ayarlamayı kolaylaştırır hem de yer fıstığı alerjisi olan konuklarla ilgili açık bir karar verilmesine yardımcı olur. Tavuk parçalarının boyutu ve fırın ayarı farklı sonuçlar doğurabileceğinden, pişme süresini mutlak bir kural gibi kullanmayın. Fırın ayarınız farklı pişiriyorsa kontrolleri daha erken başlatın ve termometre ölçümünü esas alın; böylece süre tahmini güvenlik kararının yerini almaz. Dilerseniz tavuğu sofraya bütün getirip servis öncesinde parçalayın.

Malzemelere yakından bakın

Tarif kartı

Gallinas de Pinllo: Ekvador usulü fırında tavuk

porsiyon1 bütün tavuktan 8 porsiyon
hazırlık: 25 dkpişirme: 135 dktoplam süre: 26 sa 40 dk

Tavuk ve marinasyon

Baharatlar

Servis için

Yer fıstığı sosu

Gerekli ekipman

Yapılışı

10 dakika

Marinasyonu hazırlayın

Kırmızı soğanın 150 g’ını, sarımsağın 18 g’ını, kerevizi, portakal suyunu, hardalı, 3 g kimyonu, karabiberi ve 16 g tuzu blendera alın. Pürüzsüz bir karışım olana kadar çekin; gerekirse blenderın kenarlarını sıyırıp yeniden çalıştırın. Yerel açıklamada kesin miktarlar verilmediğinden bu ölçüler tekrarlanabilir bir ev tarifi için editoryal olarak standartlaştırılmıştır.

15 dakika, ardından 24 saat

Tavuğu baharatlayıp buzdolabında marine edin

Tavuğu kâğıt havluyla kurulayın; yıkamayın. Marinasyonu derisine ve iç boşluğuna sürün, tavuğu gıdaya uygun kapalı kaba yerleştirin ve 24 saat buzdolabında bekletin. Çiğ kanatlıyı tüketime hazır gıdaların altında tutun. İşlemden sonra ellerinizi ve çalışma yüzeylerini yıkayın. Çiğ tavuğu oda sıcaklığında bekletmeyin. Tavuğu kaptan çıkardıktan sonra çiğ marinasyonu atın; sos olarak kullanmayın.

Yaklaşık 2 saat

Tavuğu fırında pişirin

Fırını 180 °C’ye ısıtın. Tavuğu göğüs kısmı yukarı bakacak biçimde, tepsinin üzerindeki ızgaraya koyun; derisi kızarana kadar pişirin. Yaklaşık 1 saat 40 dakika sonra sıcaklığı kontrol etmeye başlayın. Süre tavuğun ağırlığına, biçimine ve fırına göre değişir. Kemiklere değdirmeden göğsün en kalın noktasını, butun ve kanadın iç kısmını termometreyle ölçün. Üç ölçüm de 74 °C’ye ulaşmalıdır. Herhangi bir ölçüm düşükse pişirmeyi sürdürüp yeniden ölçün. Derinin rengi tek başına güvenliği göstermez. Ev fırını yöntemi yerel odun ve kömür ateşinde pişirmeyi uyarlar ancak is aromasını vermez.

20–25 dakika

Patatesleri yumuşayana kadar haşlayın

Tavuk fırındayken yıkanmış patatesleri büyük tencereye alın. Üzerlerini birkaç santimetre geçecek kadar su ekleyin. 7 g tuz ilave edip suyu kaynama noktasına getirin; ardından ateşi kısıp hafifçe kaynatın. Boyutlarına bağlı olarak 20–25 dakika, en büyük patatese bıçak kolayca girene kadar pişirin. Süzüp sıcak tutun. Büyük patatesleri gerekirse haşlandıktan sonra kesin.

15–20 dakika

Yer fıstığı sosunu hazırlayın

Achiote yağını küçük sos tenceresinde orta-kısık ateşte ısıtın. Kalan 30 g soğanı ve 6 g sarımsağı ekleyin. Renk almadan yumuşayana kadar 4–5 dakika soteleyin. Kalan 1 g kimyonu ve çekilmiş yer fıstığını katın. Sütü ve 150 ml suyu azar azar dökerken tel çırpıcıyla karıştırıp sosu pürüzsüzleştirin. Kaşığın arkasını ince kaplayana kadar 8–10 dakika kısık ateşte, sık sık karıştırarak pişirin. En fazla 2 g tuzla tatlandırın. Yalnızca inceltmek gerekiyorsa biraz daha su ekleyin. Yer fıstığından kaçınanlar için sosu ve servis gereçlerini ayrı tutun.

15 dakika dinlendirme

Tavuğu dinlendirip porsiyonlayın ve servis edin

Tavuğu temiz bir kesme tahtasına aktarın ve kesmeden önce 15 dakika dinlendirin. Çiğ tavuk veya kullanılmış marinasyona değen gereçleri pişmiş tavuktan uzak tutun. Sekiz porsiyona bölün; haşlanmış patates ve ayrı bir kapta sunulan sıcak yer fıstığı sosuyla servis edin. Yerel kaynaklar patatesi ve salsa de maní’yi doğrular; bu tarifteki kesin sos oranları evde uygulanabilmesi için editoryal uyarlamadır.

Püf noktaları

01

Tavuğu kurulayın, yıkamayın

Marinasyondan önce kâğıt havlu kullanın. Çiğ kanatlıyı yıkamak sıçramayla yüzeylere mikrop taşıyabilir.

02

Marinasyonu buzdolabında tutun

Tavuğu kapalı gıda kabında 24 saat soğukta bekletin ve tüketime hazır yiyeceklerin altında saklayın.

03

Süreyi değil sıcaklığı ölçün

Fırın ve tavuğun biçimi pişme süresini değiştirir. Göğüs, but içi ve kanat içi ayrı ayrı 74 °C’ye ulaşmalıdır.

04

Sosu ayrı hazırlayın

Çiğ tavuğa değen marinasyonu atın. Yer fıstığı sosunu temiz malzeme ve gereçlerle ayrı bir tencerede pişirin.

05

Yer fıstığını açıkça belirtin

Bu sos yer fıstığı içerir. Alerjisi olanlar için sosu ve servis kaşığını ayrı tutun; çapraz teması önleyemiyorsanız sunmayın.

06

Patatesleri bütün haşlayın

Küçük patatesler biçimini daha iyi korur. Büyükleri gerekiyorsa haşladıktan sonra kesin.

Tarifin çeşitleri

Criolla tipi tavuk yoksa serbest dolaşan tavuk kullanın

Yerel tarif bütün criolla tipi tavuktan söz eder. Benzer ağırlıkta serbest dolaşan bütün tavuk evde uygulanabilir bir alternatiftir; ancak genellikle daha genç, hafif aromalı olur ve daha hızlı pişebilir. Göğüs, but içi ve kanatta 74 °C kontrolünü sürdürün.

Odun ve kömür ateşi yöntemini ev fırınına uyarlayın

Yerel kaynaklar odun ve kömürle pişirmeyi anlatır. Bu uyarlama ev fırınında 180 °C ve tepsi üzeri ızgara kullanır; sonuç daha denetlenebilir olur ancak geleneksel duman aromasını vermez ve pişme süresi değişebilir. Güvenliği sabit süreyle değil termometreyle doğrulayın.

Pişirirken sık sorulanlar

SorunNe yapılmalı
Tahmini pişme süresinin sonunda tavuk 74 °C’nin altında.Pişirmeyi sürdürün; göğüs, but içi ve kanadı temiz termometreyle yeniden ölçün. Derinin rengine veya suyun berraklığına bakarak güvenli saymayın.
İçi pişmeden derisi fazla kızarıyor.Tepsiyi orta rafa alın ve koyulaşan bölgeleri gevşekçe folyoyla örtün. Üç ölçüm de 74 °C’ye ulaşana kadar pişirmeyi sürdürün.
Yer fıstığı sosu çok koyu.Kaşığın arkasını kaplayıp dökülebilecek kıvama gelene kadar sıcak suyu az az ekleyerek çırpın.
Yer fıstığı sosu pütürlü.Sosu kısa süre blenderdan geçirip tencereye geri alın ve karıştırarak hafifçe ısıtın.
Patatesler haşlanırken dağılıyor.İnce kabuklu veya çok amaçlı küçük patates seçin; mümkünse bütün bırakıp yalnızca yumuşayana kadar hafifçe kaynatın.

İkameler

Asıl malzemePratik alternatifNe değişir
Bütün criolla tipi tavuk
Paiteña soğanı
Achiote yağı
Kavrulmuş yer fıstığı

Soğutma ve saklama

Fırında tavuğu ve eşlikçileri hazırlandıktan kısa süre sonra sıcak servis edin.

Artanları en geç 2 saat içinde soğutun

Kalan eti kemiklerinden ayırın. Tavuk, patates ve sosu ayrı sığ, kapalı kaplara alın ve en geç 2 saat içinde buzdolabına koyun.

3–4 gün içinde tüketin

Pişmiş tavuğu, patatesleri ve yer fıstığı sosunu buzdolabında saklayıp 3–4 gün içinde tüketin.

Her tarafı iyice ısınana kadar yeniden ısıtın

Tavuğu ve eşlikçileri iç kısımları da sıcak olana kadar ısıtın. Genel gıda güvenliği önerilerinde artanlar için 74 °C belirtilir. Tekrar tekrar ısıtmaktan kaçının.

Sık sorulan sorular

Gallinas de Pinllo nedir?

Ekvador’un Tungurahua eyaletindeki Pinllo ve Ambato ile ilişkilendirilen bölgesel bir yemektir. Yerel kaynaklar baharatlı bütün tavuğu, odun veya kömür ateşinde pişirmeyi, haşlanmış patatesi ve yer fıstığı sosunu anlatır.

Gallinas de Pinllo Ekvador’un resmî ulusal yemeği midir?

Bu tarifte kullanılan kaynaklar yemeği Pinllo ve Ambato’ya ait bölgesel bir yemek olarak belgeliyor. Ekvador’un resmî ulusal yemeği olduğu sonucunu desteklemiyor.

Criolla tipi tavuk bulamazsam ne kullanabilirim?

Benzer ağırlıkta, açık alanda yetiştirilmiş bütün bir tavuk pratik bir alternatiftir. Genellikle daha genç ve daha hafif aromalı olur; daha çabuk pişebilir. Güvenli iç sıcaklığı üç noktada ölçün.

Tavuk neden 24 saat marine ediliyor?

Yerel tarif açıklaması uzun, en az bir günlük marinasyondan söz eder. Bu ev tarifi 24 saatlik buzdolabı marinasyonu kullanır.

Kalan marinasyonu sos olarak kullanabilir miyim?

Hayır. Marinasyon çiğ kanatlıya temas etti. Tavuğu çıkardıktan sonra marinasyonu atın ve sosu temiz malzemelerle ayrı hazırlayın.

Tavuğun güvenle piştiğini nasıl anlarım?

Gıda termometresi kullanın. Kemiğe değmeden göğsün en kalın yeriyle but ve kanadın iç kısmı en az 74 °C olmalıdır. Derinin rengi veya pişme süresi tek başına güvenliği doğrulamaz.

Gallinas de Pinllo yanında ne servis edilir?

Yerel kaynaklarda haşlanmış patates ve salsa de maní, yani yer fıstığı sosu, eşlikçi olarak geçer. Bu tarif ikisini de kullanır.

Ev fırınında pişen tavuk geleneksel yöntemle aynı olur mu?

Hayır. Yerel kaynaklar odun ve kömür ateşini anlatır; bu tarif ev fırını kullanır. Malzeme ve eşlikçiler korunur, ancak duman aroması oluşmaz.

Yer fıstığı sosu alerjen içeriyor mu?

Evet. Sos yer fıstığı içerir. Kaçınması gerekenler için sosu ve servis gereçlerini ayrı tutun; kullanılan ürünlerin etiketlerini kontrol edin.

Artanları nasıl saklamalıyım?

Porsiyonlanmış tavuğu, patatesleri ve sosu ayrı sığ, kapalı kaplara alın ve iki saat içinde buzdolabına koyun. Üç ila dört gün içinde tüketin; artanları iyice ısınana kadar yeniden ısıtın. Genel gıda güvenliği önerilerinde artanlar için 74 °C belirtilir.