Dulce de membrillo de Guaranda is een kweepeerpasta die wordt genoemd in een etnografische studie over de carnavalsgebruiken van de stad Guaranda. De bron plaatst het gerecht in de plaatselijke eetcultuur en noemt het geen officieel erkend nationaal gerecht van Ecuador. De beschreven werkwijze is kenmerkend: de kweeperen worden met schil gekookt, door een zeef gewreven om grove vezels te verwijderen en daarna met panela geroerd tot de massa stevig genoeg is om te snijden. Volgens de bron begonnen gezinnen vaak enkele dagen voor carnaval aan deze bewerkelijke bereiding.
De regionale beschrijving onderbouwt de naam en de volgorde van de bereiding, maar bevat geen afgewogen recept. Ze noemt kweepeer met schil, panela en kaneel, maar geeft geen gewichten. Ook precieze kooktijden, panmaten en opbrengst ontbreken. In plaats van historische hoeveelheden te verzinnen, vermeldt deze thuisversie welke maten en tijden redactioneel zijn gestandaardiseerd om het recept herhaalbaar te maken. Kook en zeef de vruchten in de volgorde uit de bron. Het belangrijkste eindpunt is waarneembaar: trek met een houten lepel een geul door de massa; de bodem van de pan blijft dan kort zichtbaar.
Membrillo is het Spaanse woord voor kweepeer. Deze stevige, aromatische vrucht wordt zacht tijdens het koken. In de bereiding uit Guaranda blijft de schil tijdens de eerste kookfase zitten. Wrijf daarna het zachte vruchtvlees door een zeef; het gladde pulp valt in de kom en de grovere vezels blijven achter. Dat verschilt van recepten waarin kweeperen vooraf worden geschild en ontpit, of rauw met suiker en citroen worden gekookt. Die methoden leveren ook fruitpasta op, maar vervangen niet ongemerkt de hier gedocumenteerde lokale werkwijze.
Voor een praktische thuisbatch gebruikt het recept 1 kg gekookt en gezeefd kweepeerpulp met 750 g fijn geraspte panela. Die verhouding is redactioneel vastgesteld en sluit aan bij andere gepubliceerde Ecuadoriaanse recepten voor kweepeerpasta; de etnografische bron uit Guaranda geeft haar niet. Weeg het pulp na het zeven, omdat de benodigde hoeveelheid hele kweeperen afhangt van de grootte en rijpheid van het fruit en van de vezels die in de zeef achterblijven. Ook één kaneelstokje is een redactionele maat: de lokale bron noemt kaneel zonder hoeveelheid. Voor het water blijft de instructie daarom ‘genoeg om te koken’, zonder een onbevestigd volume toe te voegen.
Panela is ongeraffineerde rietsuiker die in Ecuador als blok of kegel wordt verkocht. Fijn raspen helpt de panela gelijkmatig op te lossen in het gezeefde kweepeerpulp. De lokale beschrijving vraagt om voortdurend roeren tot de zoete massa begint te springen en een geul van de houten lepel de panbodem vrijmaakt. Zo zie je dat voldoende vocht is verdampt en dat de pasta na afkoeling stevig kan worden. De dikke, suikerrijke massa kan krachtig borrelen en spatten. Een brede, zware pan en gelijkmatige warmte helpen bij het inkoken en verkleinen de kans dat de pasta aanzet.
De vermelde tijd is een richtlijn; de toestand van de pasta bepaalt het eindpunt. Kweeperen worden afhankelijk van hun rijpheid niet allemaal even snel zacht. Ook het inkoken verschilt met de hoeveelheid pulp, de breedte van de panbodem en het restvocht na het zeven. Zodra de massa duidelijk dikker wordt, controleer je de geul van de houten lepel. Voor een zachtere pasta kun je stoppen wanneer de geul langzaam dichtloopt. Wil je stukjes snijden die hun vorm behouden, kook dan verder tot de panbodem kort zichtbaar blijft. De lokale beschrijving zegt nadrukkelijk dat een stevigere pasta langer moet koken.
De geschatte opbrengst is ongeveer 24 kleine stukjes uit de gestandaardiseerde batch. De lokale bron geeft geen stukgrootte of aantal, dus de uiteindelijke opbrengst hangt af van de bak en hoe je snijdt. Bakpapier in de bak is een praktische hulp voor thuis, maar staat niet in de historische beschrijving. Laat de pasta volledig afkoelen voordat je haar snijdt, zodat ze stevig wordt. Dat gezinnen drie of vier dagen voor carnaval aan de bereiding begonnen, gaat over de planning van het werk. Het betekent niet dat de pasta drie tot vier dagen moet afkoelen.
De regionale versie gebruikt drie hoofdingrediënten: kweeperen, panela en kaneel; voor het koken komt er water zonder vaste hoeveelheid bij. Citrusfruit, commerciële pectine en andere specerijen horen niet bij dit recept. De verhouding en hoeveelheid kaneel op de receptkaart zijn openlijk vermelde redactionele standaarden voor een herhaalbare batch, geen bewering over het recept van een specifiek gezin in Guaranda. De werkwijze en regionale duiding komen uit de documentatie van het Ecuadoriaanse cultuurhuis. Andere gepubliceerde kweepeerrecepten dienden alleen als referentie voor een werkbare hoeveelheid.
Snijd de afgekoelde pasta in kleine stukjes en serveer. De smaakbeschrijving blijft eenvoudig: kweepeer vormt de fruitige basis, panela geeft een volle rietsuikertoets en kaneel voegt een warm aroma toe. Het is een stevige fruitbereiding die je met een mes snijdt, geen smeerbare jam. De documentatie uit Guaranda verbindt de pasta met de carnavalskeuken en de voorbereiding vooraf. Die regionale band en een plaats op een ranglijst van Ecuadoriaanse recepten maken haar niet tot een officieel erkend nationaal gerecht.