Dulce de membrillo de Guaranda to pasta z pigwy opisana w etnograficznym opracowaniu poświęconym zwyczajom karnawałowym miasta Guaranda. Źródło umieszcza ją w lokalnej kulturze kulinarnej, ale nie określa jako oficjalnego dania narodowego Ekwadoru. Wyróżnia ją sposób przygotowania: pigwy gotuje się ze skórką, przeciera przez sito, aby oddzielić grube włókna, a następnie odparowuje z panelą i cynamonem do uzyskania masy nadającej się do krojenia. Według opisu rodziny często zaczynały tę pracochłonną pracę kilka dni przed karnawałem.
Lokalny opis potwierdza tożsamość potrawy i kolejność czynności, ale nie jest recepturą z dokładnymi miarami. Wymienia pigwy ze skórką, panelę i cynamon, nie podaje jednak ich gramatur. Brakuje też precyzyjnego czasu gotowania, rozmiaru garnka i wydajności. Zamiast przypisywać źródłu nieznane wartości, ta wersja domowa wyraźnie oznacza ilości oraz czasy ujednolicone redakcyjnie dla powtarzalnego rezultatu. Owoce należy ugotować i przetrzeć w kolejności opisanej w źródle. O gotowości decyduje obserwowalny znak: ślad przeciągnięty drewnianą łyżką na chwilę odsłania dno naczynia.
Hiszpańskie słowo membrillo oznacza pigwę. Twardy, aromatyczny owoc mięknie podczas gotowania. W metodzie z Guarandy skórkę pozostawia się na pigwach w pierwszej fazie. Następnie miękki miąższ przeciera się przez sito: gładka masa trafia do miski, a grubsze włókna zostają na sicie. Różni się to od przepisów, w których owoce obiera się i usuwa gniazda nasienne przed gotowaniem albo gotuje surowe kawałki bezpośrednio z cukrem i cytryną. Te techniki również dają pastę owocową, ale nie zastępują po cichu lokalnej metody opisanej tutaj.
Na domową porcję łatwą do przygotowania przepis przewiduje 1 kg ugotowanego i przetartego miąższu pigwowego oraz 750 g drobno startej paneli. Proporcja została ustalona redakcyjnie na podstawie innych opublikowanych ekwadorskich receptur na pastę pigwową; źródło etnograficzne z Guarandy jej nie podaje. Miąższ waży się po przetarciu, ponieważ liczba potrzebnych całych owoców zależy od ich wielkości i dojrzałości oraz ilości włókien pozostałych na sicie. Jedna laska cynamonu to również redakcyjna miara — lokalne źródło wymienia cynamon bez ilości. Woda pozostaje określona jako potrzebna do gotowania, bez dopisywania niepotwierdzonej objętości.
Panela to nierafinowany cukier trzcinowy sprzedawany w Ekwadorze w blokach lub stożkach. Drobne starcie ułatwia jej równomierne rozpuszczenie w przetartym miąższu. Lokalny opis nakazuje stale mieszać słodką masę, aż pęcherzyki zaczną pękać, a ślad po drewnianej łyżce odsłoni dno garnka. To znak, że odparowało już dość wody, aby pasta stężała po ostudzeniu. Gęsta, słodka masa może mocno bulgotać i pryskać. Szerokie, ciężkie naczynie i równomierny ogień ułatwiają odparowanie i ograniczają przywieranie.
Podany czas jest orientacyjny; o końcu decyduje stan masy. Pigwy miękną w różnym tempie zależnie od dojrzałości. Czas odparowywania zależy też od ilości miąższu, szerokości dna garnka i wilgotności po przetarciu. Gdy masa wyraźnie zgęstnieje, sprawdzać ślad pozostawiony przez łyżkę. Przy miększej konsystencji można zakończyć gotowanie, kiedy ślad powoli się zamyka. Jeśli pasta ma dać kawałki zachowujące kształt, odparowywać dalej, aż dno na krótko pozostanie widoczne. Lokalny opis wyraźnie zaznacza, że twardszą pastę trzeba gotować dłużej.
Szacowana wydajność to około 24 małe kawałki ze standaryzowanej partii. Źródło nie określa rozmiaru ani liczby porcji, dlatego wynik zależy od formy i sposobu krojenia. Papier do pieczenia to praktyczne ułatwienie w domowej kuchni, a nie element historycznego opisu. Przed krojeniem całkowicie ostudzić pastę, aby stężała. Informacja, że rodziny zaczynały pracę trzy lub cztery dni przed karnawałem, dotyczy planowania przygotowań. Nie oznacza, że masa ma stygnąć przez trzy lub cztery dni.
Lokalna wersja opiera się na trzech głównych składnikach: pigwie, paneli i cynamonie; do gotowania dochodzi woda bez ustalonej ilości. Cytrusy, handlowna pektyna i inne przyprawy nie należą do tego przepisu. Proporcja oraz ilość cynamonu na karcie są jawnie oznaczonymi redakcyjnymi standardami dla powtarzalnej domowej partii, a nie recepturą przypisaną konkretnej rodzinie z Guarandy. Metoda i regionalny kontekst wynikają z dokumentacji ekwadorskiego domu kultury. Pozostałe opublikowane receptury z pigwą służyły jedynie do ustalenia praktycznej ilości.
Pokroić całkowicie ostudzoną pastę i podawać w małych kawałkach. Opis smaku pozostaje rzeczowy: pigwa daje owocową bazę, panela wnosi wyraźną nutę cukru trzcinowego, a cynamon — ciepły aromat. To zwarty owocowy wyrób krojony nożem, nie smarowidło przypominające dżem. Dokumentacja z Guarandy łączy go z karnawałową kuchnią i przygotowaniami z wyprzedzeniem. Regionalne powiązanie ani miejsce na rankingu ekwadorskich przepisów nie czynią z niego oficjalnie uznanego dania narodowego.