Encocado de camarón is een bereiding van garnalen in kokossaus. Deze versie is verbonden met de keuken van de provincie Esmeraldas aan de noordwestkust van Ecuador. In beschreven Encocado-bereidingen uit die regio komen kokosmelk, vis of schaal- en schelpdieren, ui, knoflook, paprika en lokale kruiden voor. Dit recept wordt als regionale bereiding gepresenteerd. Dat betekent niet dat het officieel als nationaal gerecht is erkend of dat er één vaste receptuur bestaat die overal hetzelfde wordt gemaakt. Ingrediënten en werkwijzen verschillen per plaats en huishouden.
Encocado verwijst naar de kokosmelk die de saus kenmerkt. De garnalen worden niet eerst gebakken en daarna met een willekeurige kokossaus gemengd. Begin met een refrito: fruit ui en groene paprika in achioteolie, voeg knoflook toe en laat daarna tomaat en kruidenstelen zacht worden. Kokosmelk vormt vervolgens de saus. Gaar de garnalen pas wanneer deze basis klaar is. Zo blijft de volgorde logisch en liggen de kwetsbare zeevruchten niet langer dan nodig in de hitte.
De hoeveelheden zijn afgemeten voor vier porties: 500 g rauwe, gepelde en schoongemaakte garnalen, 400 ml ongezoete kokosmelk, 300 g rijpe tomaten en 30 ml achioteolie. Verder gebruik je 75 g rode paiteña-ui, 150 g groene paprika, twee teentjes knoflook en 50 g verse kruiden. Paiteña is de Ecuadoraanse benaming voor rode ui. Zout en gemalen zwarte peper zijn niet als exacte gewichten opgegeven; breng de garnalen er licht mee op smaak en proef de saus aan het eind. Het sap van een halve sinaasappel dient om de garnalen kort te kruiden. Het sap van een halve citroen gaat er pas na het garen bij.
Achioteolie geeft het refrito zijn roodgouden kleur. Achiote, ook annatto genoemd, is een plantaardige kleurstof uit de zaden van de orleaanboom. Verhit de olie op middelhoog vuur; laat haar niet roken of aanbranden. Fruit de ui en paprika tot ze zacht zijn, maar niet donker. Voeg knoflook pas aan het einde toe en laat die niet bruin worden. Daarna geven de tomaten vocht af en vormen ze met de kruiden een sappige basis. Door deze volgorde krijgt de knoflook niet te lang directe hitte.
Verse koriander is het praktische basiskruid in deze afgemeten thuisversie. Bronnen over Encocado uit Esmeraldas noemen ook chillangua, een sterk geurend regionaal kruid. Chillangua is niet simpelweg een andere naam voor koriander. Bij beschikbaarheid kan verse chillangua in de beschreven variant de koriander vervangen. Voeg de stelen eerder toe zodat ze meekoken; roer de bladeren pas door de saus nadat het vuur uit is, zodat hun frisse geur behouden blijft.
Voor de saus is ongezoete kokosmelk nodig. Gezoete kokosroom of een zoete kokosdrank verandert de hartige smaak en is geen gelijkwaardige vervanger. Kokosmelk uit blik moet vóór het afmeten worden geschud of goed doorgeroerd, omdat vet en vocht gescheiden kunnen zijn. Na het toevoegen hoort de saus slechts zachtjes te koken. Bij hard borrelen kan de kokosmelk schiften. Als de saus dun lijkt, kan ze vóór de garnalen nog even zachtjes koken. De garnalen zelf horen niet lang mee te koken terwijl de saus inkookt.
De marinade met sinaasappelsap is kort en blijft in de koelkast. Het zuur brengt de buitenkant van de garnalen op smaak, maar maakt rauwe garnalen niet veilig om te eten en vervangt het garen niet. Tijdens het marineren van maximaal 15 minuten kunnen groenten en kruiden worden gesneden. Rauwe zeevruchten en hun kom moeten gescheiden blijven van eten dat al klaar is; handen en werkblad worden na het hanteren gereinigd. Diepvriesgarnalen worden in de koelkast ontdooid en blijven koud tot het koken. De marineertijd is geen extra rusttijd buiten de koelkast.
Een brede, diepe pan biedt ruimte om de garnalen zo veel mogelijk in één laag te leggen. Met het deksel erop garen ze ongeveer vijf tot tien minuten op laag vuur in de klaargemaakte saus. De grootte en begintemperatuur van de garnalen beïnvloeden hoe snel ze gaar zijn. De tijd alleen is daarom niet voldoende: meet met een voedselthermometer 63 °C in de dikste garnaal. Het vlees hoort daarnaast parelmoerachtig en ondoorzichtig te zijn. De temperatuur is het veiligheidscriterium; de kleur beschrijft de gewenste gaarheid.
Roer citroensap en kruidenblad pas na het garen door de saus. Voeg eerst een deel van het citroensap toe en proef, zodat het zuur de kokossmaak niet overheerst. Serveer de Encocado kort na het koken. Witte rijst en patacones passen erbij, maar worden apart bereid en horen niet bij de hoeveelheden van de garnalensaus. Patacones worden van groene bakbanaan gemaakt en apart bereid en gebakken. Zet een krokant bijgerecht pas kort voor het eten op tafel.
Ui, paprika, tomaten en kruiden kunnen vooraf worden gesneden. Daarna blijft de volgorde belangrijk: eerst worden het refrito en de kokossaus klaargemaakt, pas daarna garen de garnalen. Zo blijft hun bereiding kort en goed te controleren. Restjes gaan binnen twee uur in een ondiepe, afgesloten bak in de koelkast. Alleen de benodigde portie wordt opnieuw volledig verhit; lang of hard koken kan de garnalen taai maken. De werkwijze houdt rekening met de regionale plaats van het gerecht en de praktische stappen van deze afgemeten receptversie.