Het Recetario Esmeraldeño van de Universidad de Las Américas vermeldt arroz con coco als warm bijgerecht voor vier personen. De ingrediënten zijn 400 g rijst, 200 ml kokoswater, 40 ml kokosmelk en zout naar behoefte. Spoel de rijst driemaal, kook hem als gewone witte rijst zonder olie en voeg een beetje kokossap of kokosmelk toe.
De bundel baseert het recept op een verslag van gebruiken in Esmeraldas. Dat documenteert een regionale bereiding, geen nationaal gerecht.
Deze versie is hartig en geen dessert. Verwar haar niet met zoete kokosrijstgerechten met een vergelijkbare naam uit Ecuador of andere landen.
De bron deelt het in als bijgerecht; vis en het hoofdgerecht worden apart geserveerd. Suiker, rozijnen, kaneel, kruiden en zeevruchten horen niet bij dit recept.
De bron noemt de opbrengst en kokoshoeveelheden, maar niet het rijsttype, de totale hoeveelheid vocht, de precieze hoeveelheid zout of de kooktijd. 200 ml kokoswater plus 40 ml kokosmelk is onvoldoende om 400 g droge rijst te koken.
Daarom behoudt deze versie alle gepubliceerde hoeveelheden en voegt 660 ml water toe, ongeveer 900 ml totaal. Langkorrelrijst en deze verhouding zijn redactionele keuzes voor thuis, geen vastgelegde Esmeraldas-metingen.
Spoel de rijst driemaal, kook hem afgedekt op laag vuur ongeveer 18–20 minuten en laat hem daarna tien minuten rusten. Rijstsoorten en verpakkingsinstructies verschillen; volg een duidelijk afwijkende verhouding op de verpakking en behoud de oorspronkelijke hoeveelheden kokos. De bron gebruikt geen olie.
Serveer warm en luchtig als regionale bijgerecht, met het hoofdgerecht apart. Koel restjes snel af in ondiepe bakjes en zet ze binnen twee uur bij 4 °C of kouder in de koelkast. Dit zijn actuele voedselveiligheidsadviezen, geen traditionele stappen uit de bron.