Skip to content
Hollanda mutfağıAna yemekler

Leidse hutspot met klapstuk

Patates, havuç ve soğan ezmesi; kırmızı şarap, dana eti suyu ve Porto şarabında yavaş pişen dana etiyle servis edilir.

Kaba hutspot üzerine yerleştirilmiş dana eti.Leidse hutspot met klapstuk
4 porsiyonporsiyon
25dkhazırlık
3sa 40dkkısık ateşte pişirme
OrtaZorluk

Leidse hutspot met klapstuk: Leiden’in kutlama yemeği

İri ezilmiş patates, havuç ve soğan; kırmızı şarap, dana eti suyu ve Porto ile ağır ateşte pişmiş yumuşak etle buluşur.

Leidse hutspot met klapstuk, Hollanda’nın Leiden kentiyle ve her yıl düzenlenen Leidens Ontzet kutlamasıyla ilişkilendirilen bir yemektir. Bu tarif, Hans de Kort’a atfedilen ve Nederland Kookboek adlı yemek kitabından uyarlanan, 24Kitchen tarafından yayımlanmış tarifi izler. Yemek iki ayrı bölüm halinde hazırlanır: dana kaburga eti şarap, fond ve sebzelerle ağır ateşte pişerken patates, kış havucu ve soğan ayrı bir tencerede haşlanır ve iri dokulu kalacak biçimde ezilir. Porto ile tamamlanan sos, servis sırasında bu iki bölümü bir araya getirir. İki hazırlama biçimi eşzamanlı değil, art arda sunulur: önce et yumuşatılır, ardından sebzeler ezilerek hazırlanır. Bu ayrım, her parçanın tarifteki görevini korur.

Hollandaca adı, yemeğin Leiden ile kurduğu bağı korumak için kullanılır. Hutspot sebzeli ezmeyi, klapstuk ise yanında sunulan dana etinin kesimini anlatır. Bu ikili, Leiden’de özellikle 3 Ekim’de, kentin 1574’teki kuşatmadan kurtuluşunu anan kutlama sırasında öne çıkar. Hutspot bugün Hollanda’nın farklı bölgelerinde de pişirildiğinden Leidse sözcüğü, yemeğin yalnızca bu kentte yapıldığı anlamına gelmez; Leiden ile olan kültürel bağını belirtir. Adın Hollandaca bırakılması, Leiden bağlantısını genel bir patates ve et yemeği adlandırmasından ayırır. Açıklama, Türkçe okura yemek adının parçalarını tanıtırken kaynağın kültürel bağını da korur.

1574 kuşatması hakkında anlatılan tanınmış öyküde, İspanyol kampında bırakılmış bir hutspot tenceresini Leidenli bir çocuğun bulduğu söylenir. Kentin tarih kaynağı, Cornelis Joppensz’in yer aldığı yaygın anlatıyı efsane olarak niteler ve Gijsbert Schaeck ile bağlantılı başka bir tanıklığı da aktarır. Kaynak ayrıca 1574’teki yemeğin bugünkü patatesli ezme olmadığını açıklar: patates o dönemin yemeğinde yer almıyordu; hazırlama daha çok havuç, soğan ve baharatlardan oluşan bir çorba gibi tarif ediliyordu. Westfries Museum da patatessiz tarihsel sunumunu modern hutspot’tan ayırır. Bu tarif günümüzden bir hazırlamadır; kuşatma dönemindeki yemeğin yeniden kurulmuş hali değildir. Bu nedenle tarihsel öyküyle bugünkü tarifin içeriğini aynı şeymiş gibi anlatmamak gerekir. Kaynakların belirttiği patatessiz hazırlama ile burada kullanılan modern tarif arasındaki fark açıkça korunur.

24Kitchen tarifi, koleksiyonun başka bir yerinde bulunan daha sade ev tipi hutspot’tan ayrılır. Bu versiyonda klapstuk iri parçalara kesilir, mühürlenir ve kapaklı tencerede, düşük sıcaklıktaki fırında kırmızı şarap ile dana fondunda pişirilir. Soğan, havuç, kereviz ve domates salçası pişirme tabanına derinlik katar. Porto, et tencereden çıkarıldıktan sonra eklenir; sos tereyağıyla tamamlanıp pürüzsüzleştirilir. Sebze ezmesinde patates, kış havucu ve soğan eşit ağırlıktadır; süt ve tereyağı da karışıma eklenir. Tencerede kalan kızarmış parçalar ve yağ, aromatik sebzelerin kısa süre sotelenmesi için kullanılır. Bu aşamadan sonra et yeniden sıvıya döner ve uzun pişirme başlar.

Bulabilirseniz klapstuk kullanın; kaynakta riblappen de alternatif olarak belirtilir. Eti, yüzeyi mühürlenecek ve eşit pişecek büyüklükte, 6–8 cm’lik sağlam parçalara kesin. Tencere doluysa eti partiler halinde mühürleyin; parçalar birbirine çok yakın durduğunda suyunu bırakıp renk almak yerine buharla pişer. Lezzetin ilk katmanı, mühürlenmiş etten ve tencerede kalan tereyağından gelir. Bu nedenle soğanı, küçük küp doğranmış havucu, kerevizi ve domates salçasını aynı tencerede kalan yağda birkaç dakika soteleyin. Tencereyi doldurmayacak biçimde çalışmak, etin yüzeyinin sıcak yağla temas etmesine imkân verir. Parçalar renk aldıktan sonra aynı kapta sebzeleri pişirmek işlem sırasını da sade tutar.

Düşük fırın sıcaklığı ve kapaklı tencere, eti yaklaşık üç saat içinde yavaşça yumuşatır. Pişmenin sonuna doğru eti çatalla kontrol edin: bastırıldığında kolayca dağılmalıdır. Fırının performansı ve parçaların biçimi süreyi değiştirebilir; bu nedenle yumuşaklık, pişmenin tamamlandığını gösteren işarettir. Tencerenin kapağını kapatmadan önce sıvıyı hafif kaynama noktasına getirin. Sıvı hızlı ve güçlü biçimde kaynarsa fırın sıcaklığını biraz düşürün; amaç hızlı buharlaşma değil, sakin bir ağır ateş pişirmesidir. Üç saat yaklaşık süredir; her fırının ısıyı koruması ve et parçalarının biçimi aynı olmayabilir. Çatalın gösterdiği kolay ayrılma, tarifte belirtilen son kontrol noktasıdır.

Dana eti yumuşadıktan sonra sebzeleri ayrı bir tencerede pişirin. Patates, havuç ve soğanı yaklaşık 15 dakikada yumuşayacak büyüklükte kesin. İyice süzün ve haşlama suyunun bir bölümünü ayırın. Süt ile tereyağını sebzelere katmadan önce ısıtın. Ayırdığınız suyu yalnızca ezme fazla yoğunsa, azar azar ekleyin. Hutspot’un dokusu tamamen pürüzsüz olmamalı; havuç ve soğan parçaları görünür kalmalıdır. Bu iri doku, tarifteki sebzelerin birbirinden ayırt edilmesini sağlar. Suyu azar azar eklemek, karışımın akışkanlaşmasını önlemeye yardımcı olur. Süzme sırasında bir fincan ayırın; tarifte bunun tamamını kullanma zorunluluğu yoktur.

Porto, etin piştiği sıvıya yuvarlak bir bitiş verir. Yumuşamış eti çıkarıp sıcak tutun, ardından Porto’yu sıvıya ekleyerek birkaç dakika kaynatın. Defne yaprağını çıkarın, tereyağını ekleyin ve sosu pürüzsüz olana kadar çekin. Sıcak sıvıyı tencerede el blenderıyla çekerken sıçramalara karşı dikkatli olun; isterseniz sıvıyı blendera uygun, ısıya dayanıklı başka bir kaba aktarın. Eti ve sosu hutspot’un üzerinde servis edin. Ekstra garnitür gerekmez; sebzeler, klapstuk ve koyu renkli tereyağlı sos yemeği tamamlar. Sosun pürüzsüzlüğüyle sebze ezmesinin iri kalması, tabaktaki iki farklı dokuyu belirginleştirir. Serviste et ve sos doğrudan hutspot’un üzerine alınır.

Malzemeler

Tarif kartı

Leidse hutspot met klapstuk (Leiden usulü hutspot ve ağır ateşte dana eti)

porsiyon4 porsiyon
hazırlık: 25 dkpişirme: 220 dktoplam süre: 4 sa 5 dk

Dana eti için

Sos için

Hutspot için

Baharat için

Gerekli ekipman

Yapılışı

10 min

Dana etini mühürleyin

Fırını 120 °C’ye ısıtın. Klapstuk etini 6–8 cm’lik parçalara kesin, tuz ve karabiberle tatlandırın. Fırına girebilen tencerede 25 g tereyağını orta ateşte eritin. Eti her tarafı renk alana kadar yaklaşık 10 dakika mühürleyin; gerekirse partiler halinde çalışın. Eti bir tabağa alın.

5 min

Aromatik sebzeleri soteleyin

Beyaz soğanı ince doğrayın. Etle pişecek havucu boyuna dörde bölün, ardından 5 mm’lik küpler halinde kesin; kereviz sapını dilimleyin. Sebzeleri ve domates salçasını tencerede kalan tereyağına ekleyin, yaklaşık 5 dakika karıştırarak soteleyin. Eti ve tabakta biriken suyunu tencereye geri koyun.

3 saat

Klapstuk’u ağır ateşte pişirin

Defne yaprağını, kırmızı şarabı ve dana fondunu ekleyin. Sıvıyı hafif kaynama noktasına getirin, tencerenin kapağını kapatıp fırına alın. Yaklaşık 3 saat ağır ateşte pişirin; ara sıra eti çevirin veya karıştırın. Et çok yumuşayıp çatalla kolayca dağılmalıdır.

15 min

Hutspot sebzelerini haşlayın

Patatesleri, havuç parçalarını ve soğan dilimlerini büyük bir tencereye alın. Üzerlerini suyla kapatın, kaynatın ve yumuşayana kadar yaklaşık 15 dakika pişirin. Süzün ve haşlama suyundan bir fincan ayırın.

5 min

Sebzeleri ezin

Sütü 50 g tereyağıyla birlikte ısıtın. Süzülmüş patates, havuç ve soğanı iri dokulu kalacak şekilde ezin; ılık sütlü tereyağını karıştırın. Karışım çok yoğunsa ayırdığınız haşlama suyunu azar azar ekleyin. Bazı sebze parçalarını görünür bırakın, ardından tuz ve karabiberle tatlandırın.

5 min

Sosu tamamlayıp servis edin

Eti tencereden çıkarıp sıcak tutun. Porto şarabını pişirme sıvısına ekleyin ve yaklaşık 3 dakika kısık ateşte kaynatın. Defne yaprağını çıkarın, kalan 25 g tereyağını karıştırın ve sosu el blenderıyla pürüzsüz olana kadar çekin. Klapstuk ve sosu hutspot’un üzerine koyarak servis edin.

Püf noktaları

01

Eti partiler halinde mühürleyin

Gerekirse eti birkaç seferde mühürleyin; dolu tencerede buharla pişmek yerine yüzeyi renk alır.

02

Ezmenin sıvısını azar azar ekleyin

Sebzelerin haşlama suyunu ayırın ve ezme çok yoğunsa küçük miktarlarda kullanın; böylece iri dokuyu korursunuz.

Saklama ve artanlar

Artan yemeği hızla soğutun ve iki saat içinde buzdolabına kaldırın.

Bekletmeden soğutun

Büyük porsiyonları sığ kaplara bölerek daha hızlı soğutun ve iki saat içinde buzdolabına kaldırın.

İki gün içinde tüketin

Artan yemeği soğukta saklayıp iki gün içinde tüketin; her tarafı iyice ısınıp buhar çıkana kadar tekrar ısıtın.

Sık sorulan sorular

Leidse hutspot met klapstuk nedir?

Leiden ile ilişkilendirilen bu hutspot çeşidinde patates, havuç ve soğan iri dokulu ezilir ve Hollanda’ya özgü klapstuk adlı dana etiyle servis edilir. Bu tarifte et kırmızı şarap ve dana eti suyu içinde ağır ateşte pişer; sos Porto ile tamamlanır.

Klapstuk ne anlama gelir?

Klapstuk, Hollanda’da dana etinin kaburga çevresindeki bir kesimine verilen addır ve uzun pişirmeye uygundur. Kaynak tarif alternatif olarak riblappen da belirtir.

Bu tarif 1574’teki yemeğin aynısı mı?

Hayır. Leiden’in tarih kaynakları Cornelis Joppensz öyküsünü efsane olarak niteler ve 1574’teki yemeğin patates içermediğini belirtir. Bu, günümüzden bir tariftir.