Skip to content
Kuchnia holenderskaDania główne

Leidse hutspot z duszoną wołowiną

Holenderskie ziemniaki, marchew i cebula utłuczone na grubo, podane z wołowiną duszoną w czerwonym winie i porto.

Talerz grubo utłuczonych holenderskich warzyw z miękką wołowinąLeidse hutspot met klapstuk
4 porcjiLiczba porcji
25minCzas przygotowania
3godz. 40mindelikatne gotowanie
ŚredniStopień trudności

Leidse hutspot met klapstuk: potrawa związana ze świętem Lejdy

Grubo utłuczone ziemniaki, marchew i cebula z wołowiną duszoną w czerwonym winie i sosem porto.

Leidse hutspot met klapstuk to holenderska potrawa związana z Lejdą i obchodzonym co roku świętem Leidens Ontzet. Ta wersja opiera się na opublikowanym przepisie przypisywanym Hansowi de Kortowi, przygotowanym na podstawie książki Nederland Kookboek i przedstawionym przez 24Kitchen. Danie powstaje z dwóch części: wołowinę z żebra dusi się powoli z winem, fondem i warzywami, a ziemniaki, marchew zimową i cebulę gotuje osobno i utłucze na grubo. Całość łączy sos wykończony porto.

Holenderska nazwa pozwala zachować lokalną tożsamość dania. Hutspot oznacza warzywny hutspot, a klapstuk to nazwa kawałka wołowiny podawanego z warzywami. W Lejdzie to połączenie jest szczególnie związane z 3 października, datą święta upamiętniającego zakończenie oblężenia miasta w 1574 roku. Hutspot jest dziś znany w całej Holandii, dlatego określenie „Leidse” wskazuje na związek z Lejdą, a nie na wyłączność tego regionu.

W popularnej opowieści o oblężeniu z 1574 roku w hiszpańskim obozie pozostaje garnek hutspotu, który znajduje chłopiec z Lejdy. Źródło historyczne miasta określa znaną wersję o Cornelisie Joppenszu jako legendę i przytacza także inną relację związaną z Gijsbertem Schaeckiem. Wyjaśnia również, że potrawa z 1574 roku nie była dzisiejszym ziemniaczanym purée: nie zawierała ziemniaków i przypominała raczej zupę z marchwi, cebuli i przypraw. Muzeum Zachodniej Fryzji również odróżnia historyczną wersję bez ziemniaków od współczesnego hutspotu. Ten przepis przedstawia współczesne danie, a nie rekonstrukcję potrawy z czasów oblężenia.

Przepis 24Kitchen różni się od prostszego domowego hutspotu opisanego w innym miejscu tej kolekcji. Klapstuk kroi się na duże kawałki, obsmaża i dusi pod przykryciem w czerwonym winie oraz fondzie wołowym w piekarniku ustawionym na niską temperaturę. Bazę duszenia tworzą także cebula, marchew, seler naciowy i koncentrat pomidorowy. Porto trafia do płynu dopiero po wyjęciu mięsa; następnie sos wykańcza się masłem i miksuje. Do warzywnego purée używa się równych ilości ziemniaków, marchwi zimowej i cebuli oraz mleka i masła.

Jeśli jest dostępny, użyć holenderskiego kawałka wołowiny sprzedawanego jako klapstuk; źródło wymienia również riblappen jako alternatywę. Pokrojenie mięsa na solidne kawałki o boku 6–8 cm ułatwia obsmażenie i równomierne duszenie. Gdy garnek jest zatłoczony, smażyć partiami: kawałki leżące ciasno obok siebie puszczają sok i parują, zamiast się rumienić. Smak buduje się na przyrumienionych resztkach i maśle pozostałych w garnku, dlatego cebulę, pokrojoną marchew, seler i koncentrat pomidorowy podsmażyć w tym samym naczyniu.

Niska temperatura piekarnika i przykryty garnek stopniowo zmiękczają wołowinę przez około 3 godziny. Pod koniec sprawdzić mięso widelcem: powinno łatwo rozpadać się pod lekkim naciskiem. Czas zależy od piekarnika i kształtu kawałków, dlatego o gotowości decyduje miękkość. Przed przykryciem doprowadzić płyn do łagodnego wrzenia. Jeśli wrze mocno, nieco obniżyć temperaturę piekarnika. Celem jest spokojne duszenie, a nie szybkie odparowanie płynu.

Gdy wołowina zmięknie, ugotować warzywa w osobnym garnku. Pokroić ziemniaki, marchew i cebulę na kawałki, które zmiękną w około 15 minut. Dokładnie odcedzić, zachowując część wody z gotowania. Podgrzać mleko z masłem przed dodaniem do warzyw. Jeśli purée jest zbyt zwarte, dolewać wodę stopniowo, po niewielkiej ilości. Zachować grubo utłuczoną konsystencję z widocznymi kawałkami marchwi i cebuli.

Porto nadaje płynowi z duszenia zaokrąglony smak. Wyjąć miękkie mięso i trzymać je w cieple, a następnie dodać porto do płynu i gotować przez kilka minut. Usunąć liść laurowy, wmieszać masło i zmiksować sos blenderem ręcznym. Podczas miksowania gorącego płynu w garnku uważać na rozpryski albo przelać go do odpowiedniego naczynia odpornego na wysoką temperaturę. Podawać mięso i sos na hutspocie. Dodatkowa dekoracja nie jest potrzebna: warzywa, klapstuk i ciemny sos maślany tworzą całość. Warto odróżnić tę świąteczną wersję od legendy o garnku znalezionym w 1574 roku. Źródła historyczne z Lejdy nazywają opowieść o chłopcu Cornelisie Joppenszu legendą i zaznaczają, że ówczesny hutspot przypominał raczej zupę; ziemniaki nie należały jeszcze do jego składników. Dzisiejsze grubo rozgniecione ziemniaki, marchew i cebula to późniejsza postać dania, a ta wersja z wołowiną opiera się na opublikowanym przepisie Hansa de Korta z książki Nederland Kookboek. Potrawa jest związana z Lejdą i obchodami 3 października, ale przepis nie przedstawia się jako rekonstrukcja historyczna ani jedyna niezmienna receptura regionalna. Przygotuj składniki i naczynia do podania wcześniej: po długim duszeniu warzywa i sos powstają już kolejno, więc uporządkowane stanowisko ułatwia spokojne podanie gorącego posiłku.

Składniki

Karta przepisu

Leidse hutspot met klapstuk (ziemniaczano-marchewkowo-cebulowe purée z duszoną wołowiną)

Liczba porcji4 porcji
Czas przygotowania: 25 minCzas gotowania: 220 minCzas całkowity: 4 godz. 5 min

Do wołowiny

Do sosu

Do hutspotu

Do doprawienia

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

10 min

Obsmażyć wołowinę

Rozgrzać piekarnik do 120 °C. Pokroić klapstuk na kawałki o boku 6–8 cm i doprawić solą oraz pieprzem. Roztopić 25 g masła w żaroodpornym garnku na średnim ogniu. Obsmażać wołowinę ze wszystkich stron przez około 10 minut, aż się zrumieni. W razie potrzeby smażyć partiami. Przełożyć mięso na talerz.

5 min

Podsmażyć warzywa aromatyczne

Drobno posiekać białą cebulę. Obraną marchew do duszenia przekroić wzdłuż na cztery części, a następnie pokroić w kostkę o boku 5 mm. Pokroić seler naciowy w plasterki. Dodać warzywa i koncentrat pomidorowy do tłuszczu pozostałego w garnku. Smażyć około 5 minut, mieszając. Włożyć z powrotem mięso wraz z sokiem z talerza.

3 godz.

Dusić klapstuk

Dodać liść laurowy, czerwone wino i fond wołowy. Doprowadzić płyn do lekkiego wrzenia, przykryć garnek i wstawić do piekarnika. Dusić około 3 godziny, od czasu do czasu obracając mięso lub mieszając zawartość. Wołowina powinna być bardzo miękka i łatwo rozpadać się pod naciskiem widelca.

15 min

Ugotować warzywa do hutspotu

Włożyć ziemniaki, kawałki marchwi i ósemki cebuli do dużego garnka. Zalać wodą, doprowadzić do wrzenia i gotować około 15 minut, aż warzywa zmiękną. Odcedzić, zachowując filiżankę wody z gotowania.

5 min

Utłuc warzywa na grubo

Podgrzać mleko z 50 g masła. Grubo utłuc odsączone ziemniaki, marchew i cebulę, a następnie wmieszać ciepłe mleko z masłem. W razie potrzeby stopniowo dodawać trochę zachowanej wody z gotowania. Pozostawić widoczne kawałki warzyw, po czym doprawić solą i pieprzem.

5 min

Wykończyć sos i podać

Wyjąć wołowinę z garnka i trzymać w cieple. Wlać porto do płynu z duszenia i gotować na małym ogniu przez około 3 minuty. Usunąć liść laurowy, wmieszać pozostałe 25 g masła i zmiksować sos blenderem ręcznym na gładko. Podawać klapstuk z sosem na hutspocie.

Wskazówki

01

Obsmażać mięso partiami

W razie potrzeby obsmażać wołowinę partiami, aby się zrumieniła zamiast dusić w zatłoczonym garnku.

02

Stopniowo dodawać płyn do purée

Zachować wodę z gotowania warzyw i dodawać ją małymi porcjami tylko wtedy, gdy purée jest zbyt zwarte. Dzięki temu pozostanie grubo utłuczone.

Przechowywanie i resztki

Pozostałości szybko schłodzić i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin.

Szybko schłodzić

Większą ilość przełożyć do płytkich pojemników, aby szybciej ostygła, i schłodzić w ciągu 2 godzin.

Zjeść w ciągu 2 dni

Przechowywać w lodówce i zjeść w ciągu 2 dni. Podgrzewać, aż cała potrawa będzie równomiernie gorąca i będzie z niej uchodzić para.

Częste pytania

Czym jest Leidse hutspot met klapstuk?

To odmiana hutspotu związana z Lejdą: grubo utłuczone ziemniaki, marchew i cebula podawane z holenderską wołowiną klapstuk. W tym przepisie mięso dusi się w czerwonym winie i fondzie wołowym, a sos wykańcza porto.

Co oznacza klapstuk?

Klapstuk to holenderska nazwa kawałka wołowiny z okolicy żeber, odpowiedniego do długiego duszenia. Źródło podaje również riblappen jako alternatywny kawałek mięsa.

Czy ten przepis odtwarza hutspot z 1574 roku?

Nie. Źródła historyczne Lejdy określają opowieść o Cornelisie Joppenszu jako legendę i wskazują, że potrawa z 1574 roku nie zawierała ziemniaków. To współczesna wersja dania.