Skip to content
MutfakYemek türü

Yahuarlocro: And usulü patates ve kuzu sakatatı çorbası

Ekvador Andları’ndan, yumuşayana kadar pişmiş kuzu sakatatı ile yer fıstığı ve süt içeren koyu kıvamlı bir patates çorbası; pişmiş kuzu kanı ayrı garnitür olarak sunulur.

Üzerinde kavrulmuş pişmiş kuzu kanı bulunan altın sarısı Yahuarlocro; patates ve kuzu sakatatı çorbasının yanında kırmızı soğan turşusu ile avokado var.Yahuarlocro
Paylaşım, sayfa yayımlandıktan sonra kullanılabilir.
6 porsiyonporsiyon
35dkhazırlık
2sa 30dkkısık ateşte pişirme
Zorzorluk

Kuzu sakatatı ve kan garnitürlü And usulü patates çorbası

Yahuarlocro; patates, kuzu sakatatı, yer fıstığı ve sütü birleştirir, pişmiş kan ise ayrı kızartılıp servis edilir.

Yahuarlocro, Ekvador Andları’nda, özellikle Quito ve çevresindeki yüksek kesimlerle ilişkilendirilen koyu kıvamlı bir patates çorbasıdır. İçinde yumuşayana kadar pişirilmiş kuzu sakatatı bulunur; birçok sürümde pişmiş kuzu kanı ayrıca kavrulup garnitür olarak sunulur. Yanında sıkça avokado, domates ve kısa süre marine edilmiş kırmızı soğan yer alır. Aynı kasede yumuşak patateslerle belirgin sakatat parçaları buluşur; sıcak çorba taze soğanla, daha yoğun tatlı kan garnitürüyle karşıtlık oluşturur. Evde hazırlanmak üzere uyarlanan bu tarif altı porsiyon çıkarır. Kanı ayrı tutarak herkesin ekleyip eklememeye ve miktarına kendisinin karar vermesini sağlarız.

Quito mutfağına dair anlatılar bu yemeği hem şehir kutlamalarıyla hem de pazarlardaki gündelik yemek kültürüyle ilişkilendirir. El Comercio gazetesi Quito şenliklerine bağlanan bir tarif yayımlamıştır. Aynı yayının başka bir haberi, Mejía kantonundaki Machachi’de Yahuarlocro’nun uzun süredir yerel yemek kültürünün parçası olduğu bir aile işletmesini anlatır. Bu kaynaklar bölgesel bağını destekler; ancak resmî ulusal yemek statüsü ortaya koymaz. Bu nedenle programda Yahuarlocro, Ekvador’un tek ulusal yemeği veya ülke çapında resmen tanınmış bir tarif olarak değil, popüler bölgesel bir And çorbası olarak sınıflandırılır.

Yemeğin adı Yaguarlocro biçiminde de yazılır. El Telégrafo, adı kan ve locro ile ilişkili Kichwa sözcükleriyle açıklar; ancak incelenen kaynaklar yemeğin kesin geçmişi konusunda farklı bilgiler verir. Belgeler tek bir kökeni belirlemez. Bu tarif bir çıkış yılı ileri sürmez ve kanıt olmadan belirli bir yerli topluluğa mal etmez. Daha temkinli tanım, patates ve koyun sakatatını yerel mutfak içinde buluşturan bir yüksek bölge yemeğidir. Koyunlar Avrupa ile temastan sonra Amerika kıtasına getirilmiştir. Bölgesel bağ ve süregelen yerel uygulama, kesin bir tek köken anlatısından daha iyi belgelenmiştir.

Yayımlanmış tarifler arasında farklar vardır. El Comercio’nun daha yeni bir sürümü kuzu sakatatı ve taze kanı patates, sütle inceltilmiş yer fıstığı, achiote, kimyon, kekik ve otlarla birleştirir. El Telégrafo iki tür patates, sakatat suyu, süt, kişniş, soğan ve ayrıca servis edilen kanı anlatır, ancak yer fıstığı kullanmaz. Machachi’nin yemek kültürüne ilişkin üniversite belgelerinde başka bir bölgesel sürüm de bulunur. Bu uyarlama, Quito’daki yer fıstıklı süt karışımını temel alırken çeşitli kaynaklarda görülen kanı ayrı servis etme biçimini korur. Miktarlar evde altı porsiyon hazırlamaya göre düzenlenmiştir; Quito ya da Machachi’deki tüm ailelerin aynı oranları kullandığını öne sürmez.

Yemeğin kıvamını patatesler belirler. Yahuarlocro sulu bir et suyu değil, koyu kıvamlı olmalıdır: bazı parçalar bütün kalırken bazıları kısmen dağılır ve sıvıyı koyulaştırır. Bulabilirseniz dağılmayan ve daha unlu patatesleri birlikte kullanın. Bazı parçaların pişerken yumuşayıp dağılmasına izin vererek sıradan yemeklik patateslerle de benzer kıvam elde edilebilir. Yer fıstığı ve süt karışımı et suyuna gövde, hafif bir fıstık tadı katar. Önce ince öğütülmüş fıstığı sütle pürüzsüz olana kadar karıştırın, sonra tencereye ekleyin. Ardından sütün dibe tutmaması için çorbayı kısık ateşte pişirin.

Kuzu sakatatı, yumuşaması için yeterince uzun pişirilmeli ve dikkatle ele alınmalıdır. Bu tarif önceden temizlenmiş, yemeklik sakatatla hazırlanır. Böylece çiğ sakatatı evde temizlemek veya sıçrama riskini artırabilecek biçimde lavaboda yıkamak gerekmez. Kullanılana kadar buzdolabında, sebze ve pişmiş yiyeceklerden ayrı tutun. Temastan sonra ellerinizi yıkayın; bıçağı ve kesme tahtasını temizleyin. Düdüklü tencere süreyi kısaltabilir, ancak sakatat yine yumuşamalı ve USDA’nın kuzu sakatatı ile benzer parçalar için belirttiği en az 71 °C’ye ulaşmalıdır. Haşlama suyunu çorbaya ayırın; gerekirse süzün ve kullanana kadar sıcak tutun.

Kanı ayrı bir tencerede haşlayın, ardından temiz bir tavada soğan veya sarımsakla kavurun. Bu yöntem patates suyunun altın rengini korumaya yardımcı olur ve Ekvador tariflerinde de pratik bir not olarak yer alır. Sofradaki herkes az miktar ekleyip eklemeyeceğine karar verebilir. Kırmızı soğan yalnızca limon suyu ve tuzla kısa süre marine edilir; uzun süre beklemesi gerekmez. Avokado ve domates taze eşlikçiler olarak çoğu zaman ayrı sunulur. Daha acı bir tat isteyenler için ají de ayrıca masaya konabilir.

Sıcak çorbayı derin kaselere paylaştırın; kanı, soğanı, domatesi, avokadoyu ve limonu ayrı sunun. Sakatat yumuşayana ve patatesler et suyunu koyulaştırana kadar zaman gerektiği için hazırlık süresi uzundur. Bu nedenle hafta sonu birlikte yenilen bir öğüne uygundur. Artan yemeği hızla soğutun, en geç iki saat içinde buzdolabına kaldırın, üç-dört gün içinde tüketin ve 74 °C’ye kadar yeniden ısıtın. Yahuarlocro, Quito ve Machachi ile belgelenmiş bağları olan, Ekvador’a özgü bölgesel bir yemektir. Bölgesel popülerliğini kanıtsız ulusal bir unvana dönüştürmeden yerel önemini kabul etmek mümkündür.

Malzemelere genel bakış

Tarif kartı

Yahuarlocro

porsiyon6 porsiyon
hazırlık: 35 dkpişirme: 150 dktoplam süre: 3 sa 5 dk

Çorba

Ayrı garnitür

Refrito tabanı

Servis için

Refrito ve kan garnitürü

Sakatat ve çorba

Refrito

Refrito ve garnitür

Baharat

Çorba ve garnitür

Kan ve baharat

Garnitür

Servis için

Ekipman

Yapılışı

55 min

Kuzu sakatatını pişirin

Çiğ sakatatı kullanana kadar soğukta ve tüketime hazır yiyeceklerden ayrı tutun. Önceden temizlenmiş kuzu sakatatını düdüklü tencereye koyup üzerini örtecek kadar su ekleyin. Tencerenin kullanım kılavuzuna uyun ve basınç altında yaklaşık 45–60 dakika, yumuşayana kadar pişirin. Normal tencere kullanıyorsanız kısık ateşte yumuşayana kadar haşlayın; daha uzun sürebilir. En kalın parçaların en az 71 °C’ye ulaştığını kontrol edin. Temiz bir kesme tahtasına alın, lokmalık doğrayın ve haşlama suyunu ayırın. Çiğ sakatatın değdiği tahta veya tabağı yıkayıp dezenfekte etmeden yeniden kullanmayın.

25 min

Kuzu kanını ayrı pişirin

Yemeklik kanı ayrı bir tencereye dökün. Bir tutam tuz ve üzerini örtecek kadar su ekleyip düzenli biçimde kaynatın. Ateşi kısın ve kan tamamen katılaşana kadar 20–25 dakika hafifçe kaynatın. Dikkatlice süzün, yalnızca tutulabilecek kadar soğutun ve küçük parçalara ufalayın. Locro’nun altın rengini koruması ve herkesin ne kadar garnitür ekleyeceğini seçebilmesi için kanı çorbadan ayrı tutun.

45 min

Patatesli ve yer fıstıklı çorbayı hazırlayın

Çorba tenceresinde 30 ml yağı achiote ezmesiyle ısıtın. Beyaz soğanı ve sarımsağın yarısını ekleyip yaklaşık 5 dakika yumuşayana kadar soteleyin. Kimyonu, kekiği, kıyılmış naneyi ve kişnişin yarısını ekleyip karıştırın. Patatesleri ve üzerlerini yaklaşık 3 cm geçecek kadar ayrılmış haşlama suyunu ekleyin. İlk patatesler dağılmaya başlayana kadar yaklaşık 15 dakika kısık ateşte pişirin. İnce öğütülmüş yer fıstığını sütle pürüzsüz olana kadar çırpıp tencereye katın; patatesler yumuşayana ve çorba koyulaşıp kremamsı bir kıvam alana kadar yaklaşık 20–25 dakika daha kısık ateşte pişirin. Gerekirse sıcak haşlama suyu ekleyin.

15 min

Garnitürü kavurun ve sakatatı ısıtın

Kalan yağı temiz bir tavada ısıtın. Kalan sarımsağı ve ufalanmış pişmiş kanı ekleyin; rengi dönüp kokusu çıkana kadar yaklaşık 8–10 dakika hafifçe kızartıp karıştırın. Karabiber ve az tuzla tatlandırın. Pişmiş sakatatı çorbaya ekleyip her yeri ısınana kadar 5 dakika kısık ateşte pişirin. Çorbanın tuzunu ayarlayın ve kalan kişnişi karıştırın. Kan garnitürünü ayrı tutun.

10 min

Soğanı marine edip servis edin

Kırmızı soğanı bir limonun suyuyla ve bir tutam tuzla karıştırın; 5 dakika bekletin. Sıcak locro’yu kaselere paylaştırın. Kavrulmuş kanı, marine edilmiş soğanı, küp domatesi, avokadoyu, kalan limonu ve ají’yi ayrı servis edin. Artan yemeği en geç 2 saat içinde sığ kaplara koyup buzdolabına kaldırın; 3–4 gün içinde tüketin ve 74 °C’ye kadar yeniden ısıtın.

Püf noktaları

01

Önceden temizlenmiş sakatat alın

Yemeklik hazırlanmış kuzu sakatatını ruhsatlı bir kasaptan isteyin, soğukta saklayın ve ürünün kullanım talimatlarına uyun.

02

Çiğ ve pişmiş yiyecekleri ayırın

Temiz ve ayrı gereçler kullanın; çiğ sakatata değen her şeyi yıkayıp dezenfekte edin.

03

Süt ekledikten sonra kısık ateşte pişirin

Kısık ateş, yer fıstıklı sütlü et suyunun pürüzsüz kalmasına ve dibe tutmamasına yardımcı olur.

04

Kanı ayrı servis edin

Pişmiş garnitürü masaya ayrıca koyun; çorba altın rengini korur ve herkes kendi seçimini yapar.

05

Sakatatı termometreyle kontrol edin

Kuzu sakatatının 71 °C’ye ulaştığını ölçün ve ardından yumuşayana kadar pişirmeye devam edin.

Varyasyonlar

İki farklı patates dokusu kullanın

Bazı Ekvador tariflerinde dağılmayan chaucha ve daha unlu chola patatesleri birlikte kullanılır. İkisini de bulursanız miktarı aralarında paylaştırın; bulamazsanız dağılmayan ve unlu patatesleri karıştırın.

Yer fıstıksız bir çorba hazırlayın

Quito’daki kutlama tarifinde yer fıstığı vardır, ancak yayımlanmış başka tariflerde kullanılmaz. Yer fıstıksız sürüm için sütlü yer fıstığı karışımını çıkarıp daha fazla haşlama suyu ekleyin. Doku değişir ve bu, belgelenmiş başka bir varyasyona karşılık gelir.

Garnitürü yanında sunun

Belgelenmiş bir Quito tarifinde pişmiş kan ayrı servis edilir. İsteyen kaşıkla çorbanın üzerine ekleyebilir; eklemeyenler için et suyu altın rengini korur.

Pişirme hakkında sık sorulanlar

SorunNe yapılmalı
Sakatat hâlâ sert ve çiğnenmesi zorYumuşayana kadar et suyunda kısık ateşte pişirin; sıcaklığı ve dokuyu yeniden kontrol edin.
Et suyu fazla suluKapağı açıp pişirin ve birkaç patates parçasını tencerenin kenarına hafifçe ezin.
Yer fıstıklı süt karışımı dibe tutuyorAteşi kısın ve tencerenin dibini sıyırarak düzenli karıştırın.
Çorbanın rengi koyulaşıyorKalan kanı ayrı servis edin. Çorba yenebilir, ancak görünümü değişir.

İkameler

Asıl malzemePratik alternatifNe değişir
Taze kuzu kanıÇıkarınÇorbanın karakteristik ayrı kan garnitürü olmaz, ancak patatesli ve sakatatlı locro olarak kalır.
Kavrulmuş yer fıstığıBaşka bir kuruyemiş doğrudan yerine geçmezBelgelenmiş fıstıksız sürüm için çıkarıp daha fazla et suyu ekleyin. Alerjenden kaçınıyorsanız başka bir kuruyemiş kullanmayın.
Achiote ezmesiAchiote ile renklendirilmiş yağRefrito’ya rengini verecek kadar kullanın; ürünün tadı ve yoğunluğu değişebilir.

Saklama ve yeniden ısıtma

Çorbayı hızla soğutun ve mümkünse pişmiş kan garnitürünü ayrı saklayın.

Buzdolabında saklama

En geç 2 saat içinde sığ, kapaklı kaplarda buzdolabına kaldırın ve 3–4 gün içinde tüketin.

Dondurma

Soğumuş çorbayı hava geçirmez kaplarda porsiyonlara ayırıp dondurun. Çözüldüğünde patatesler yumuşayabilir.

Güvenli yeniden ısıtma

Merkez sıcaklığı 74 °C’ye ulaşana kadar ısıtın. Kan garnitürünü ayrı ısıtın.

Sık sorulan sorular

Yahuarlocro Ekvador’un resmî ulusal yemeği midir?

İncelenen kaynaklar resmî ulusal yemek unvanını doğrulamıyor. Yahuarlocro, özellikle Quito ve Machachi ile ilişkilendirilen popüler bölgesel bir And çorbasıdır.

Kan neden ayrı servis edilir?

Birden fazla Ekvador tarifinde pişmiş kan garnitür olarak sunulur. Ayrı tutulduğunda patates suyu altın rengini korur ve herkes ekleyip eklememeyi seçebilir.

Yer fıstığını çıkarabilir miyim?

Evet. Yayımlanmış tarifler farklıdır ve bazıları yer fıstığı kullanmaz. Fıstığı çıkarıp daha fazla haşlama suyu ekleyin; çorba daha az kremamsı olur ve belgelenmiş başka bir sürüme yaklaşır.

Normal tencere kullanabilir miyim?

Evet. Sakatatı kısık ateşte yumuşayana kadar haşlayın; daha fazla zaman gerekebilir. En kalın parçaların en az 71 °C’ye ulaştığını kontrol edin.

Artan yemeği nasıl saklamalıyım?

En geç iki saat içinde sığ ve kapaklı kaplarda buzdolabına kaldırın, üç-dört gün içinde tüketin ve 74 °C’ye kadar yeniden ısıtın.