Skip to content
Kuchnia rumuńskaZupa

Flaki po rumuńsku

Rumuńska kwaśna zupa na klarownym wywarze z kości wołowych, z miękkimi paskami flaków, czosnkiem i octem, zabielona kwaśną śmietaną z żółtkami.

Kremowa rumuńska zupa z wołowych flaków pokrojonych w paski i cienkich słupków marchewkiFlaki po rumuńsku
6 porcjiporcje
35minprzygotowanie
2godz. 45mingotowanie
Umiarkowanatrudność

Jasny wywar, miękkie flaki i delikatne zabielenie

Rumuńska zupa z flaków łączy wyrazisty wywar wołowy z miękkimi paskami flaków, czosnkiem i octem. Kwaśna śmietana z żółtkami nadaje jej kremowe wykończenie.

W Rumunii ta lekko kwaśna zupa nosi nazwę Ciorbă de burtă. Wyróżniają ją jasny, kremowy wywar i paski wołowych flaków. Nazwa użyta w tytule pomaga rozpoznać główny składnik, ale przygotowanie opisane tutaj dotyczy rumuńskiej zupy, a nie polskiej wersji flaków. Czosnek, ocet, kwaśna śmietana i żółtka tworzą jej charakterystyczne zestawienie. Proporcje tych dodatków bywają różne, dlatego warto zachować równowagę w garnku i pozwolić każdemu doprawić własną porcję.

Podstawą jest wywar z kości wołowych i zimnej wody, a nie kostka bulionowa. Powolne podgrzewanie pozwala stopniowo wydobyć smak z kości. Warto zbierać szarą pianę z powierzchni i utrzymywać tylko łagodne gotowanie. Cebulę oraz warzywa korzeniowe dodaje się później, aby oddały aromat, ale nie rozpadły się podczas całego czasu gotowania. Gdy zmiękną, wywar należy przecedzić do czystego garnka.

Gotowe flaki wołowe powinny być wyraźnie oznaczone na opakowaniu jako całkowicie ugotowane. W tym przepisie podgrzewa się je krótko w przecedzonym wywarze; surowy produkt wymaga oddzielnego oczyszczenia i znacznie dłuższej obróbki. Nie jest więc prostym zamiennikiem. Ugotowane flaki należy odsączyć, a następnie pokroić w poprzek włókien na równe paski. Po kontakcie z kośćmi potrzebne są czysta deska i nóż.

Kremowa konsystencja powstaje dzięki kwaśnej śmietanie i żółtkom. Najpierw trzeba rozmieszać je na gładko, po czym stopniowo dodawać gorący wywar. Takie hartowanie ogrzewa jajka przed połączeniem ich z zawartością garnka. Następnie należy mieszać zupę na małym ogniu i kontrolować temperaturę w kilku miejscach. Przy 71 °C garnek zdejmuje się z ognia; zupy nie wolno zagotować. Mocne wrzenie może rozwarstwić nabiał i sprawić, że żółtka staną się ziarniste.

Czosnek i ocet z białego wina równoważą łagodny smak wywaru. Odmierzoną ilość octu dodaje się do garnka, a dodatkową można postawić na stole. To przydatne, ponieważ octy różnią się kwasowością, podobnie jak kwaśne śmietany. Lepiej spróbować zupy pod koniec i dopiero wtedy zdecydować, czy potrzebuje więcej kwasu. Wczesne wlanie dużej ilości octu mogłoby zdominować smak wołowiny.

Warzywa korzeniowe służą do nadania aromatu wywarowi, a po ugotowaniu są odcedzane. Nie mają pozostać kawałkami w misce. Głównym stałym składnikiem zupy są flaki. Równe paski podgrzewają się podobnie i łatwo nabiera się je łyżką. Przecedzenie usuwa także ziarna pieprzu, liście laurowe i kości, dzięki czemu w gotowej zupie nie zostają twarde ani niejadalne elementy.

Zupę podaje się gorącą, najlepiej w ogrzanych miskach. Dodatkowy ocet lub czosnek można postawić osobno. Chleb bywa podawany do zupy, ale nie należy do składników tego przepisu. Dodatkowa dekoracja nie jest potrzebna: kremowy wywar, flaki, czosnek i lekko kwaśny smak tworzą jej zasadniczy charakter.

Kolejność końcowych czynności ma znaczenie. Jeżeli ocet trafi do garnka przed spróbowaniem, może przykryć smak wywaru. Jeżeli mieszaninę śmietany i żółtek wleje się do mocno wrzącej zupy, białka mogą się ściąć i utworzyć drobne grudki. Dlatego najpierw przecedza się bazę, potem stopniowo ogrzewa zabielenie poza garnkiem, a po jego dodaniu stale miesza całość. Tak łatwiej skorygować sól, kwasowość i konsystencję.

Wywar można przygotować dzień wcześniej, szybko schłodzić i przechować w lodówce. Jeśli na powierzchni zbierze się twarda warstwa tłuszczu, należy ją zdjąć przed podgrzewaniem. Ułatwia to pracę w dniu podania, a mieszanka kwaśnej śmietany i żółtek nie musi być przechowywana dłużej niż to konieczne. Najpierw podgrzać wywar i flaki. Schłodzone zabielenie zahartować osobno odrobiną gorącego wywaru i połączyć z zupą dopiero przy jej wykańczaniu. Zżelowanie wywaru w lodówce jest naturalnym skutkiem obecności kolagenu z kości; po podgrzaniu znów stanie się płynny.

Flaki należy przechowywać w lodówce i postępować zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Surowej wołowiny nie należy płukać, ponieważ rozpryski mogą przenieść drobnoustroje w okolicy zlewu. Resztki trzeba szybko przełożyć do płytkich pojemników i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Podczas odgrzewania mieszać i podgrzać zupę do 74 °C. Ponieważ zawiera żółtka i nabiał, należy robić to delikatnie, bez gwałtownego wrzenia, które może rozdzielić kremową mieszaninę.

Starannie odmierzone składniki

Karta przepisu

Flaki po rumuńsku

porcje6 porcji
przygotowanie: 35 mingotowanie: 165 minczas całkowity: 3 godz. 20 min

Wywar

Zupa

Warzywa do wywaru

Doprawienie

Zabielenie

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

15 minut

Zacząć gotować wywar z kości wołowych

Włożyć kości wołowe do dużego garnka i zalać 3,5 l zimnej wody. Powoli doprowadzić do łagodnego wrzenia i zbierać z powierzchni szarą pianę, gdy się pojawi. Zmniejszyć ogień do małego i utrzymywać delikatne gotowanie. Nie płukać surowej wołowiny ani nie rozchlapywać wody wokół stanowiska pracy.

125 minut

Gotować kości z warzywami i przyprawami

Przykryć garnek częściowo i gotować kości przez 90 minut, tak aby tylko od czasu do czasu pojawiały się małe bąbelki. Dodać cebulę, marchewki, seler korzeniowy, korzeń pietruszki, liście laurowe i ziarna pieprzu. Gotować jeszcze 35 minut, aż warzywa zmiękną, a wywar nabierze pełnego smaku.

10 minut

Przecedzić wywar i pokroić flaki

Wyjąć kości i warzywa. Przelać wywar przez drobne sito do czystego garnka; ziarna pieprzu i liście laurowe wyrzucić. Odsączyć całkowicie ugotowane flaki i pokroić w poprzek włókien na równe paski o szerokości około 5 mm. Po kontakcie z kośćmi użyć czystej deski i noża.

20 minut

Podgrzać flaki w wywarze

Ponownie doprowadzić przecedzony wywar do łagodnego wrzenia. Dodać flaki i gotować przez 15–20 minut, mieszając raz lub dwa razy, aż wszystkie kawałki będą gorące i parujące. Zmniejszyć ogień do minimum, przygotowując zabielenie.

5 minut

Zahartować kwaśną śmietanę z żółtkami

W żaroodpornej misce dokładnie rozmieszać kwaśną śmietanę z żółtkami. Powoli wlewać 250 ml gorącego wywaru, cały czas ubijając: najpierw łyżka po łyżce, a następnie cienkim strumieniem. Stopniowe ogrzanie zmniejsza ryzyko ścięcia się jaj po dodaniu mieszanki do garnka.

5 minut

Delikatnie wykończyć i doprawić zupę

Wlać zahartowane zabielenie do garnka i mieszać na małym ogniu. Mierzyć temperaturę termometrem w kilku miejscach. Podgrzać zupę do 71 °C, a następnie zdjąć z ognia, nie dopuszczając do wrzenia. Dodać czosnek i ocet, spróbować i w razie potrzeby doprawić solą. Podawać na gorąco. Resztki schłodzić i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin.

Wskazówki

01

Utrzymywać łagodne gotowanie wywaru

Pojedyncze małe bąbelki pozwalają spokojnie gotować kości i ułatwiają zbieranie piany. Mocne wrzenie mąci wywar.

02

Dodać warzywa po kościach

Warzywa korzeniowe zdążą oddać aromat, a jednocześnie pozostaną na tyle całe, by można je było łatwo wyjąć i odcedzić.

03

Pokroić flaki równo

Krótkie paski o szerokości około 5 mm podgrzewają się równomiernie i łatwiej je jeść niż długie, nierówne kawałki.

04

Hartować zabielenie stopniowo

Dodawać gorący wywar małymi porcjami do kwaśnej śmietany z żółtkami. Wlanie od razu całej chochli może spowodować grudki.

05

Kontrolować temperaturę po dodaniu jaj

Mieszać i mierzyć temperaturę w więcej niż jednym miejscu garnka. Zakończyć podgrzewanie przy 71 °C i nie dopuszczać do wrzenia.

06

Doprawiać kwasowość przy podaniu

Ocet może mieć różną moc, a preferencje są indywidualne. Najpierw dodać odmierzoną ilość, a dodatkowy ocet podać osobno.

07

Szybko schłodzić resztki

Przełożyć zupę do płytkich pojemników i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Odgrzewać tylko porcję przeznaczoną do podania.

Warianty przepisu

W przepisach na ciorbă de burtă różni się ilość octu, czosnku i kwaśnej śmietany. Najpierw zachować wyważony smak bazy, a dodatkowy ocet lub czosnek podać osobno, aby każdy mógł doprawić własną porcję.

Ta wersja do przygotowania w domu wykorzystuje flaki całkowicie ugotowane. Surowe, nieprzetworzone flaki wymagają osobnego oczyszczenia i znacznie dłuższego gotowania; nie należy zastępować nimi gotowych flaków, stosując krótszy czas z tego przepisu.

Ciorbă rădăuțeană to pokrewna, kremowa rumuńska kwaśna zupa, zwykle przygotowywana z kurczakiem zamiast flaków. Ten przepis zachowuje charakterystyczny format z wołowymi flakami.

Częste pytania podczas gotowania

ProblemCo zrobić
Zabielenie jest ziarniste lub się rozwarstwia.Zmniejszyć ogień i przerwać gotowanie. W małej misce rozmieszać chochlę gorącej zupy z niewielką ilością kwaśnej śmietany, a następnie powoli wlać tę mieszankę z powrotem do garnka, cały czas ubijając. Jeśli jajka całkowicie się ścięły, nie da się już w pełni przywrócić gładkiej konsystencji.
Zupa jest mdła.Dodać odrobinę octu i szczyptę soli, po czym ponownie spróbować. Czosnek lub ocet można też podać osobno.
Wywar jest mętny.Zwykle dzieje się tak po mocnym zagotowaniu lub energicznym mieszaniu kości. Zupa nadal nadaje się do podania; dalsze gotowanie prowadzić łagodnie, a wywar przecedzić przez drobne sito.
Flaki są twarde.Podgrzewać je łagodnie jeszcze przez 5–10 minut i ponownie sprawdzić. Jeśli opakowanie nie potwierdza, że produkt jest całkowicie ugotowany, przerwać pracę i postępować zgodnie z instrukcją producenta. Krótki czas wykańczania z tego przepisu może wtedy nie wystarczyć.

Zamienniki

Oryginalny składnikPraktyczny zamiennikCo się zmienia
Całkowicie ugotowane flaki wołoweCałkowicie ugotowane flaki cielęceZachować tę samą masę i sprawdzić, czy produkt jest całkowicie ugotowany. Smak i konsystencja mogą być łagodniejsze; czas pozostaje odpowiedni do podgrzania flaków.
Ocet z białego winaBezbarwny ocet spirytusowy lub sok z cytrynyZacząć od mniejszej ilości, spróbować i dodawać stopniowo. Cytryna nada inny aromat; zupa powinna być lekko kwaśna, a nie ostra.

Często zadawane pytania

Czym jest Ciorbă de burtă?

To rumuńska, lekko kwaśna zupa z wołowymi flakami w wywarze wołowym. Czosnek, ocet, kwaśna śmietana i żółtka nadają jej charakterystyczne wykończenie. Przepisy różnią się między gospodarstwami domowymi.

Czy można użyć surowych flaków wołowych?

Nie w tym przepisie. Podany czas zakłada użycie flaków całkowicie ugotowanych. Surowe wymagają osobnego oczyszczenia i dłuższego gotowania, dlatego należy skorzystać z przepisu opracowanego specjalnie dla surowego produktu.

Jak zachować gładką konsystencję zabielenia?

Stopniowo wlewać gorący wywar do mieszaniny żółtek z kwaśną śmietaną, a następnie dodać ją do garnka na małym ogniu, stale mieszając. Podgrzać zupę do 71 °C i nie dopuszczać do wrzenia.

Czy zupę można przygotować wcześniej?

Wywar można wcześniej ugotować, przecedzić i szybko schłodzić. Aby zachować najlepszą konsystencję, flaki i zabielenie dodać w dniu podania. Gotowe resztki wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin.

Jak przechowywać i odgrzewać resztki?

Przełożyć resztki do płytkich pojemników i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Zużyć w ciągu 3–4 dni i podgrzać, mieszając, do 74 °C. Jeśli zupa zacznie wrzeć, mieszanina nabiału i jaj może się rozwarstwić.