Milmyeon to danie z makaronem pszennym podawanym na zimno, szczególnie kojarzone z Busanem, dużym portowym miastem na południu Korei. Nazwa łączy słowa mil, czyli pszenica, i myeon, czyli makaron. W odróżnieniu od wielu znanych koreańskich zimnych klusek, które bazują na gryce, tutaj charakterystyczny jest makaron pszenny. Koreańska organizacja turystyczna opisuje go jako sprężysty makaron z mąki i skrobi, podawany w zimnym bulionie z kości wołowych, wieprzowych lub drobiowych. Nie istnieje jedna obowiązująca receptura bulionu; lokale dobierają własne przyprawy i aromaty.
Często przytaczana opowieść o początkach milmyeon łączy je z wojną koreańską i przybyciem do Busanu mieszkańców północnego miasta Hamhung. Znali oni zimne dania z makaronem, w których wykorzystywano między innymi grykę lub skrobię ziemniaczaną, lecz w czasie wojny na południu łatwiej dostępna była mąka pszenna. Według tej relacji milmyeon pozwalało zachować znajomy charakter posiłku, wykorzystując składnik, który można było zdobyć. Korea.net przedstawia tę historię jako ważny nurt opowieści o pochodzeniu potrawy. Istnieją jednak inne relacje i lokalne tradycje restauracyjne, dlatego lepiej mówić o wpływowej historii migracji niż o jednym bezspornym wynalazcy lub dokładnie ustalonej recepturze.
Ten przepis dotyczy wersji z bulionem, określanej jako mul-milmyeon: zimny makaron zalewa się schłodzonym wywarem mięsnym, a na wierzchu układa wieprzowinę, ogórek, rzodkiew, gruszkę i jajko. Koreański Portal Wiedzy Tradycyjnej, korzystający z regionalnego zapisu Administracji Rozwoju Obszarów Wiejskich, dokumentuje recepturę z prowincji Gyeongsangnam-do. Wymienia świeży makaron pszenny, gotowaną wieprzowinę, ogórek, koreańską rzodkiew, gruszkę, dwa jajka i sześć szklanek bulionu mięsnego oraz podaje miary do szybkiego przyprawienia rzodkwi i ostrego sosu. Zapis nie określa jednak ilości kości wieprzowych, mostka, wody, dymki ani czosnku przeznaczonych na wywar. Dlatego ta wersja zaczyna się od 1,2 l przygotowanego, całkowicie schłodzonego bulionu, zamiast dopisywać nieznane proporcje.
Dodatki nadają misce różne tekstury, ale danie nie jest makaronem wymieszanym z sosem. Ogórek naciera się solą, odsącza i krótko podsmaża, dzięki czemu pozostaje zielony i chrupki, a zarazem oddaje mniej wody. Rzodkiew otrzymuje ocet, chili, czosnek, sól i trochę cukru; pozostawia się ją na czas przygotowania reszty, ponieważ źródło nie wyznacza czasu marynowania. Gruszka dodaje chłodnej słodyczy, a cienkie plastry wieprzowiny sprawiają, że miska jest bardziej treściwa. Ostry sos, musztardę i dodatkowy ocet podaje się obok, aby każdy sam dobrał pikantność i kwasowość.
Sos z oryginalnego zapisu nie jest po prostu dowolnym dressingiem z pastą gochujang. Łączy płatki gochugaru z sosem sojowym, niewielką ilością bulionu, cukrem, dymką, sokiem z imbiru, mielonym sezamem, olejem sezamowym, musztardą i pieprzem. Część ilości jest odmierzona, a część pozostawiona do smaku. Zachowanie tego rozróżnienia nie wymaga zgadywania, jak ostry jest konkretny produkt chili ani jak mocna jest musztarda. Sos sojowy może zawierać soję i pszenicę, sezam występuje w składnikach sezamowych, a makaron pszenny zawiera gluten. Przy alergiach należy sprawdzić etykiety użytych produktów.
Dla sprężystej tekstury makaron gotuje się według instrukcji na opakowaniu, po czym dokładnie płucze pod zimną bieżącą wodą. Płukanie usuwa skrobię z powierzchni, przerywa dalsze gotowanie i szybko chłodzi kluski. Po płukaniu trzeba je dobrze odsączyć, bo resztki wody rozcieńczyłyby zimny bulion. Bulion powinien być schłodzony przed składaniem misek. Ugotowaną wieprzowinę i jajka należy szybko schłodzić oraz przechowywać w lodówce do podania. Miskę najlepiej składać tuż przed jedzeniem, aby makaron zachował sprężystość, a dodatki swój kształt.
Przepis wykorzystuje cały kawałek schabu wieprzowego, dlatego obejmuje konkretną kontrolę bezpieczeństwa: zmierzyć temperaturę w najgrubszej części termometrem z natychmiastowym odczytem, osiągnąć co najmniej 63 °C i odstawić mięso na co najmniej 3 minuty. Termometr jest potrzebny na tym etapie, ponieważ sam kolor mięsa nie jest wiarygodnym testem bezpieczeństwa. Nie ma powodu umieszczać go w zdjęciu gotowego dania ani w zwykłych scenach przygotowania. Ugotowane mięso i jajka pozostają w lodówce do składania potrawy; nie należy pozostawiać gotowych misek na długo w temperaturze pokojowej.
Milmyeon nie jest tym samym co bibim-milmyeon. Koreańskie materiały turystyczne rozróżniają makaron podawany w bulionie od pikantnej wersji bez bulionu, a lista dań traktuje bibim-milmyeon jako osobną pozycję. Tutaj chodzi wyłącznie o zimną miskę z bulionem, dodatkami i sosem podanym obok. Przepis nie twierdzi, że wszystkie restauracje w Busanie stosują ten sam wywar, kawałek mięsa, zestaw dodatków lub sposób przyprawiania. To domowa wersja oparta na udokumentowanej recepturze regionalnej: chłodny, sprężysty makaron pszenny łączy się w niej ze słonym bulionem, słodką gruszką, chrupką rzodkwią, miękką wieprzowiną i ostrym dodatkiem do wyboru.