Name: Szałot śląski – sałatka ziemniaczano-śledziowa
Prep time: 20 min
Cook time: 25 min
Total time: 95 min
Yield: 6 servings; about 210 g as a substantial side or starter
Cuisine: Polish
Ingredients: 700 g ziemniaków sałatkowych, całych i wyszorowanych; 1,5 l wody do gotowania; 250 g filetów śledziowych z zalewy, masa po odsączeniu; produkt gotowy do spożycia; 150 g ogórków kiszonych, masa po odsączeniu, pokrojonych w kostkę; 80 g żółtej cebuli, drobno posiekanej; 10 ml octu jabłkowego lub mniej, do smaku; 1 g grubo mielonego czarnego pieprzu lub do smaku; 120 g wędzonego, przerastanego boczku, pokrojonego w kostkę

Szerszy kadr dania „Szałot śląski – sałatka ziemniaczano-śledziowa“ podanego na stole.

Ilość około 1,25 kg sałatki

Porcje 6

Wielkość porcji około 210 g jako sycący dodatek lub przystawka

Przygotowanie 20 minut

Składniki ↓

Najważniejsze informacje

Szałot śląski – sałatka ziemniaczano-śledziowa

Syta sałatka ze Śląska z ziemniakami, śledziem, ogórkiem kiszonym, cebulą i chrupiącymi skwarkami z wędzonego boczku.

Szałot śląski, nazywany też sałatką śledziową, to regionalna potrawa ze Śląska. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpisało ją na Listę Produktów Tradycyjnych. W opisie ministerstwa pojawiają się ugotowane ziemniaki, ogórek kiszony, cebula i śledź. Zwrócono też uwagę na widoczne brązowe skwarki z wędzonego boczku oraz wyrazisty, pikantny smak, w którym dominuje śledź.

W tej wersji składniki pozostają dobrze widoczne. Ziemniaki tworzą treściwą bazę, a kiszony ogórek i cebula przełamują tłustość ryby oraz boczku. Nie dodaję majonezu, dzięki czemu szałot zachowuje swój charakter i różni się od hekele – innej śląskiej sałatki śledziowej, do której często trafiają jajka oraz sos z musztardą.

Zgodnie z opisem ministerstwa ziemniaki należały do podstawowych produktów w śląskiej kuchni, a szałot, dawniej podawany podczas większych uroczystości, z czasem stał się także codziennym posiłkiem. Wpis na listę nie zawiera dokładnej receptury z gramaturą. Podane proporcje tworzą więc praktyczną, powtarzalną wersję domową, a nie jedyny historyczny przepis.

Wskazówki

Wybierz ziemniaki sałatkowe, które po ugotowaniu zachowują kształt i nie rozpadają się podczas mieszania.
Schładzaj ziemniaki rozłożone jedną warstwą na płytkiej tacy w lodówce; w głębokim garnku ciepło utrzymuje się dłużej.
Dokładnie odsącz i osusz śledzie oraz ogórki, aby zalewa nie rozrzedziła sałatki.
Zacznij smażyć boczek na zimnej patelni i zdejmij go, gdy będzie rumiany i chrupiący. Zostaw tylko trochę wytopionego tłuszczu do ziemniaków.
Spróbuj sałatki przed dodaniem soli, bo śledź, ogórki i boczek mogą być już wystarczająco słone.
Mieszaj ostrożnie, by kawałki pozostały widoczne, a ziemniaki się nie rozgniotły.

Składniki

Ziemniaki

700 g ziemniaków sałatkowych, całych i wyszorowanych
1,5 l wody do gotowania

Śledź, ogórki i cebula

250 g filetów śledziowych z zalewy, masa po odsączeniu; produkt gotowy do spożycia
150 g ogórków kiszonych, masa po odsączeniu, pokrojonych w kostkę
80 g żółtej cebuli, drobno posiekanej
10 ml octu jabłkowego lub mniej, do smaku
1 g grubo mielonego czarnego pieprzu lub do smaku

Chrupiące skwarki z wędzonego boczku

120 g wędzonego, przerastanego boczku, pokrojonego w kostkę

Przygotowanie

Sposób przygotowania

Ugotować ziemniakiWłożyć całe ziemniaki do garnka i zalać wodą tak, aby były przykryte. Doprowadzić do wrzenia na dużym ogniu, potem zmniejszyć ogień i gotować na małym ogniu. W zależności od wielkości gotować 18–25 minut. Cienki nóż powinien prawie swobodnie wchodzić do środka, ale ziemniaki nie mogą się rozpadać.
Schłodzić i pokroić ziemniakiOdcedzić ziemniaki. Gdy będzie można bezpiecznie wziąć je do ręki, obrać je, jeśli to potrzebne, i pokroić w kostkę o boku około 1,5 cm. Rozłożyć kawałki jedną warstwą na czystej, płytkiej blasze i wstawić do lodówki na 25–35 minut, aż przestaną być ciepłe. Nie zostawiać ich do studzenia w głębokim garnku na blacie.
Usmażyć boczek na chrupkoGdy ziemniaki się chłodzą, włożyć boczek na zimną patelnię. Smażyć na średnim ogniu przez 6–9 minut, mieszając, aż kostki się zrumienią i będą chrupiące. Łyżką cedzakową przełożyć je na czysty talerz wyłożony ręcznikiem papierowym. Odmierzyć maksymalnie 15 ml wytopionego tłuszczu do ziemniaków; nadmiar wyrzucić w bezpieczny sposób po ostudzeniu.
Przygotować śledzie i warzywaOdsączyć śledzie i ogórki, osuszyć je, a następnie pokroić w kostkę. Do chwili mieszania trzymać śledzie w lodówce. Cebulę posiekać drobno.
Wymieszać sałatkęPrzełożyć wystudzone ziemniaki do dużej miski. Delikatnie wymieszać je z odłożonym tłuszczem z boczku, octem i czarnym pieprzem. Dodać ogórki i cebulę, a potem śledzie; mieszać ostrożnie, żeby nie rozgnieść kawałków. Spróbować przed dosoleniem.
Dokończyć i schłodzićWiększość chrupiącego boczku wmieszać w sałatkę, a resztę rozsypać na wierzchu. Przykryć miskę i wstawić do lodówki na 15–20 minut, aby smaki się połączyły. Podawać sałatkę schłodzoną, używając czystej łyżki. Po posiłku szybko wstawić miskę z powrotem do lodówki.

Wartości odżywcze na porcję

Energia330 kcal
Węglowodany28 g
Białko15 g
Tłuszcz17 g
Błonnik3 g
Sód1050 mg
Alergenyryby (śledź)

Szacunek dla jednej z sześciu porcji o masie około 210 g: To wartości orientacyjne obliczone na podstawie składników. Zawartość soli i oleju w śledziach z zalewy zależy od produktu, a ilość tłuszczu wytopionego z boczku może się różnić.

Podawanie, przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie: Podawaj szałot jako sycący dodatek do chleba żytniego albo prostego posiłku. Ziemniaki, śledzie, ogórki i boczek sprawiają, że sałatka jest treściwa i zwykle nie wymaga dodatkowych przypraw na stole.

Podawanie, przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie: Ziemniaki możesz ugotować i schłodzić wcześniej, a boczek usmażyć na chrupko. Przechowuj je osobno w przykrytych pojemnikach w lodówce, a sałatkę wymieszaj tuż przed podaniem. Śledzie pozostaw w chłodzie do chwili dodania.

Podawanie, przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie: Gotową sałatkę przechowuj pod przykryciem w temperaturze do 4°C i zjedz w ciągu trzech dni. Nie zostawiaj jej poza lodówką na dłużej niż dwie godziny, a gdy temperatura otoczenia przekracza 32°C – na dłużej niż godzinę. Podczas bufetu ustaw miskę na lodzie i uzupełniaj ją schłodzoną porcją. Nie zaleca się mrożenia, ponieważ ziemniaki i chrupiące dodatki stracą teksturę. Podawaj na zimno; nie podgrzewaj.

Najczęstsze pytania

Czy szałot i hekele to ta sama potrawa?

Nie. Obie są śląskimi sałatkami ze śledziem, ale szałot wpisany przez ministerstwo składa się z ziemniaków, śledzia, ogórka kiszonego, cebuli i chrupiących skwarek z wędzonego boczku. Hekele to inna potrawa, często z jajkiem na twardo i sosem musztardowym.

Czy mogę przygotować sałatkę wcześniej?

Tak. Ugotuj i schłódź ziemniaki, usmaż boczek i przechowuj oba składniki osobno w lodówce. Wymieszaj sałatkę krótko przed podaniem, aby składniki pozostały wyraźne, a boczek zachował więcej chrupkości.