Mote sucio to regionalne danie szczególnie związane z Cuenca i szerzej z prowincją Azuay. Nazwa nawiązuje do ciemnej, wyrazistej warstwy, którą mapahuira pokrywa jasne ziarna kukurydzy. Ekwadorski Diccionario Accesible opisuje je jako typowe danie przygotowywane głównie przez smażenie mote w mapahuira; ekwadorska mapa gastronomiczna wymienia je obok innych dań z mote z Cuenca. Przedstawiamy je jako udokumentowaną specjalność regionalną, nie jako oficjalnie uznane danie narodowe ani jeden przepis obowiązujący w całym Ekwadorze.
O charakterze potrawy decyduje mapahuira, zapisywana również jako mapa-huirá. W tym kontekście oznacza przyrumieniony tłuszcz wieprzowy i drobne resztki pozostające po przygotowaniu fritady, ekwadorskiego dania z wieprzowiny, lub chicharrónu z chrupiącej wieprzowiny. Resztki zachowują smak wcześniejszej obróbki i mogą zawierać małe przyrumienione kawałki mięsa. Mapahuira nie jest więc neutralnym olejem ani dokładnym odpowiednikiem czystego smalcu. Jej przyprawienie i słoność zależą od sposobu przygotowania wieprzowiny, dlatego decyzję o dosalaniu podejmuje się dopiero na końcu.
Cuencańska receptura na sześć porcji podaje 450 g obranego mote, 60 g mapahuira, 150 g białej cebuli i 15 g mielonego czosnku; sól jest opcjonalna. W tej metodzie wykorzystuje się białą i zieloną część cebuli dymki, a trochę zielonej odkłada do wykończenia. Zachowano ilości i krótką sekwencję smażenia. Angielski zapis składników używa cebuli dymki, aby praktycznie wykorzystać obie części poza Ekwadorem; nie oznacza to, że każde lokalne gospodarstwo stosuje tę samą odmianę.
Zacząć od całkowicie ugotowanego, miękkiego i odsączonego mote. Mote to kukurydza gotowana do chwili, gdy ziarna pęcznieją i miękną. W innych częściach Andów nazwa może odnosić się do innych ziaren, dlatego tutaj chodzi konkretnie o obraną białą kukurydzę. Czas przepisu zaczyna się, gdy ugotowane mote jest gotowe do użycia. Suche ziarna wymagają osobnego namaczania i gotowania, które może zająć kilka godzin i nie mieści się w 25 minutach.
Smażenie na patelni jest celowo krótkie. Powoli ogrzać mapahuira, zmiękczyć na niej posiekaną cebulę, dodać czosnek, a następnie delikatnie wmieszać gorące mote. Źródło zaleca najpierw zeszklić cebulę, dodać ciemny tłuszcz wieprzowy i czosnek, krótko smażyć, a potem dołożyć gorące mote. W tej wersji tłuszcz ogrzewa się najpierw na tej samej patelni, aby zmiękczyć cebulę. To praktyczna interpretacja kolejności, która zachowuje podane składniki i proporcje. Pięć minut delikatnego podgrzewania pozwala ziarnom wchłonąć smak bez rozgniatania i nadmiernego przypiekania.
Mote sucio można pomylić z innymi potrawami, których nazwy zawierają słowo mote. Mote pillo to osobne danie z Cuenca z dodatkiem jajka. Mote pata jest zupą z Azuay kojarzoną z karnawałem i zawiera inne składniki mięsne oraz nasiona. Ten przepis nie zawiera jajka i nie jest zupą. Rozróżnienie tych potraw pokazuje, że krótka lista składników nadal może określać konkretną lokalną specjalność.
Podawać na gorąco jako niewielki dodatek do większego posiłku albo w osobnych miseczkach, jak robią to picanterías w Cuenca. Odłożona zielona część cebuli dymki wnosi świeży akcent. Ají można podać osobno, ale nie dodaje się go do podstawowej wersji. Ziarna powinny pozostać całe i miękkie, lekko lśnić od mapahuira i mieć drobne przyrumienione resztki. Jeśli tłuszcz jest wyraźnie słony, dodatkowa sól może być zbędna.
Aby zachować najlepszą teksturę, użyć gorącego ugotowanego mote i odsączyć luźną wodę przed włożeniem ziaren na patelnię. Resztki szybko schłodzić w płytkim pojemniku i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Zużyć je w ciągu 3–4 dni i podgrzać do 74 °C (165 °F), zgodnie z zaleceniami FoodSafety.gov. To ogólna wskazówka dotycząca bezpiecznego obchodzenia się z resztkami, a nie element tradycyjnej receptury.