Lamsoor is in Zeeland de naam voor een zilte groente van jonge bladeren van de zeeaster. In dit eenvoudige bijgerecht zorgen een korte spoelbeurt en een paar minuten smoren onder een schuin geplaatst deksel ervoor dat de bladeren mals blijven. Een beetje boter geeft ze een zachte, ronde smaak. De ingrediëntenlijst is bewust kort: 500 gram verse bladeren en 25 gram ongezouten boter zijn genoeg voor vier porties als bijgerecht. Die hoeveelheid boter is een praktische redactionele keuze; de teler geeft het advies om boter te gebruiken, maar noemt geen gewicht. Er gaat geen zout bij, want de bladeren smaken van zichzelf al ziltig.
De naam vraagt om uitleg. De eetbare groente die Nederlandse groentewinkels als lamsoor verkopen, bestaat uit bladeren van de zeeaster, met de botanische naam Tripolium pannonicum. Veel culinaire en tuinbouwbronnen gebruiken nog de oudere naam Aster tripolium. Echte lamsoor, Limonium vulgare, is een andere kwelderplant, met paarse bloemen en bladeren die niet eetbaar zijn. De planten groeien in vergelijkbare kustgebieden en hun Nederlandse namen worden gemakkelijk door elkaar gehaald. Dit recept gebruikt uitsluitend gekweekte groente die als lamsoor of zeeaster voor consumptie wordt verkocht. Bepaal een wilde plant niet alleen op basis van de naam of uiterlijke gelijkenis als eetbaar gewas.
In Zeeland hoort zeeaster bij het zilte kustlandschap van schorren, slikken en teeltpercelen langs dijken. De plant groeit op grond die onder invloed van zeewater staat. De jonge bladeren zijn stevig maar mals en hebben een lichte, hartige ziltigheid. De regionale toeristische gids beschrijft de eetbare bladeren als langwerpig en qua vorm vergelijkbaar met veldsla; telers snijden de groente jong. De oogst is seizoensgebonden: regionale informatie noemt grofweg half maart tot en met juli. Gekweekte lamsoor kan, afhankelijk van teler en aanbod, ook buiten het hoogseizoen verkrijgbaar zijn.
De hoeveelheid voor vier personen is gebaseerd op de aanbeveling van een Zeeuwse zeegroenteteler: ongeveer 100 tot 150 gram per persoon. Met 125 gram per persoon komt dat neer op 500 gram vóór het wassen. Tijdens het smoren slinkt de groente, zodat een flinke rauwe berg verandert in een bescheiden bijgerecht. Weeg de bladeren voordat je ze spoelt en laat ze daarna uitlekken in een vergiet. Kies verse, schone bladeren en verwijder vergeelde of beschadigde exemplaren. Kort spoelen met koud water is voldoende om zand te verwijderen. Haal de bladeren meteen uit het water in plaats van ze in een grote kom te laten weken.
Dit recept volgt de eenvoudige Zeeuwse bereidingswijze van de teler, zonder extra saus. Smelt de boter in een brede pan, voeg de afgespoelde bladeren toe en leg het deksel er schuin op. Laat de groente op laag vuur in de achtergebleven spoelvocht en stoom zachtjes smoren, ongeveer vijf minuten. Keer de bladeren één keer om zodat ze gelijkmatig slinken en controleer of er nog wat vocht in de pan zit. Dreigt de pan droog te vallen voordat de bladeren mals zijn, zet het vuur dan lager en voeg een klein scheutje water toe. De bladeren horen te glanzen en net zacht te zijn, niet donker en volledig slap.
Voeg geen zout toe. De teler raadt aan lamsoor zonder zout te bereiden, omdat de groente zelf al zoutig smaakt. Ongezouten boter laat die zilte smaak duidelijk naar voren komen en maakt het makkelijker om het zoutgehalte te beheersen. Kort smoren behoudt het frisse, groene karakter beter dan lang koken. Veggipedia noemt vier tot vijf minuten voor koken en ongeveer vijf minuten voor smoren. Deze bereidingstijd sluit aan bij de instructie van de teler. De benodigde tijd kan iets verschillen door de dikte en versheid van de bladeren; let daarom ook op de textuur.
Serveer de zeeaster direct uit de pan, terwijl de bladeren warm, mals en nog licht stevig zijn. De zachte zilte smaak past goed bij vis en schaal- en schelpdieren. Ook naast een eenvoudig vleesgerecht of als onderdeel van een Zeeuws geïnspireerde maaltijd komt het bijgerecht tot zijn recht. Houd de bereiding eenvoudig zodat de smaak van de groente herkenbaar blijft. Proef voordat je iets kruidt; meestal is extra zout niet nodig. Dit is bewust een bijgerecht en geen complete maaltijd. Zeekraal hoort er niet bij: dat is een andere eetbare zeegroente, met een heel andere vorm en beet.
Koop verse bladeren bij een betrouwbare teler of groentewinkel. Een regionale voedingsbron waarschuwt dat planten uit vervuild getijdenwater zware metalen kunnen opnemen; zelf plukken is daarom geen geschikte manier om de groente voor dit recept te verzamelen. Bewaar rauwe bladeren volgens het advies van de verkoper en bereid ze zolang ze vers zijn. Schep bereide restjes in een schone, afgesloten bak en koel ze snel terug. Laat ze binnen twee uur afkoelen, bewaar ze in de koelkast en gebruik ze binnen twee dagen. De boter bevat melk; controleer het etiket als een melkallergie een aandachtspunt is.