Kniepertjes zijn dunne, zoete wafeltjes die met de provincie Groningen in het noorden van Nederland worden verbonden. De naam is typisch Gronings en blijft daarom in het Nederlands staan; het gaat om platte wafeltjes die in een klein scharnierend ijzer worden gebakken. Het deeg is stevig en rijk aan boter. De wafeltjes kleuren lichtbruin in het ijzer en worden na het afkoelen dun en krokant. Dit recept volgt één gepubliceerde regionale thuisversie en beweert niet dat er één vaste formule voor alle families bestaat.
In Groningen horen kniepertjes bij de jaarwisseling. Een regionale beschrijving verbindt de platte wafeltjes met 31 december: het afgelopen jaar is dan helemaal uitgerold. Op 1 januari worden opgerolde wafeltjes gegeten, vaak nieuwjaarsrolletjes genoemd, omdat het nieuwe jaar zich nog moet ontvouwen. De twee vormen zijn verwant, maar niet hetzelfde. Dit recept maakt alleen het platte kniepertje. Rol de wafeltjes na het bakken dus niet op; daarvoor is een apart recept voor nieuwjaarsrolletjes nodig.
De familietradities verschillen. In sommige Groningse recepten worden anijs, kaneel of een scheutje sterke drank toegevoegd. De gekozen bron gebruikt een eenvoudiger deeg met patentbloem, kristalsuiker, vanillesuiker, boter of margarine, ei en zout. Deze versie kiest boter uit de twee opties. Van de totale 75 g wordt een klein deel apart gehouden om het ijzer in te vetten; de rest gaat in het deeg. Er wordt één ei gebruikt; de bron noemt geen maat, dus die wordt hier niet ingevuld. Water staat alleen als hoeveelheid naar behoefte vermeld: voeg een beetje toe als het mengsel te kruimelig blijft om tot een stevige deegrol te vormen en stop zodra het deeg samenhangt.
Meng eerst de bloem, kristalsuiker, vanillesuiker en het fijne zout. Zo wordt het kleine beetje zout gelijkmatig door het deeg verdeeld. Voeg de boter in kleine stukjes en het hele ei toe. Roer met een houten lepel totdat het mengsel begint samen te klonteren en kneed het daarna kort met de hand tot een stevig, gelijkmatig deeg. Het deeg moet bijeenblijven wanneer u het samendrukt, maar mag niet nat of plakkerig zijn. Is het droog en valt het uiteen, voeg dan telkens een klein scheutje water toe in plaats van ineens veel water te gebruiken.
Vorm het deeg tot een korte, gelijkmatige rol en wikkel die in folie zodat het oppervlak niet uitdroogt. Laat de rol ongeveer 30 minuten koelen, totdat het deeg stevig genoeg is om netjes te snijden. Door het korte rustmoment wordt de boter steviger en is het deeg gemakkelijker te verwerken. Heeft het deeg langer gekoeld en voelt het erg hard aan, laat het dan enkele minuten staan voordat u het snijdt. Snijd de rol dwars in plakjes van ongeveer 1 cm dik. Plakjes met ongeveer dezelfde dikte bakken gelijkmatiger in het ijzer.
Verwarm het kniepertjesijzer en vet de platen licht in met het apart gehouden deel van de boter. Oude ijzers voor op het fornuis en moderne elektrische wafelijzers werken niet allemaal hetzelfde; daarom noemt dit recept geen vaste temperatuur of warmtestand. Leg één plakje deeg midden op de onderste plaat, sluit het ijzer en druk het aan zodat het deeg zich gelijkmatig verspreidt. Bak het ongeveer 15–20 seconden en controleer daarna of het wafeltje lichtbruin is. Gebruik het eerste wafeltje om te leren hoe snel uw ijzer kleurt. Pas de baktijd voor volgende plakjes zo nodig iets aan, maar bak ze niet donker.
Haal elk wafeltje voorzichtig uit het ijzer en leg het plat op een rooster. Een warm wafeltje kan nog buigzaam zijn; buig of stapel het daarom niet meteen. Tijdens het afkoelen wordt het stevig en krokant. Bak de overige plakjes op dezelfde manier en laat het ijzer zo nodig tussendoor weer op temperatuur komen. In Groningen wordt hetzelfde type ijzer ook gebruikt voor de dikkere spekdikken, maar dat is een ander gerecht. Spekdikken zijn hartig-zoet en bevatten onder meer rogge, stroop, spek en droge worst; deze kniepertjes zijn dun, zoet en zonder vlees.
Laat de wafeltjes volledig afkoelen voordat u ze serveert of inpakt. Plat geserveerd passen ze goed bij koffie of thee, vooral tijdens de jaarwisseling. Bewaar de afgekoelde wafeltjes in een droge, luchtdichte trommel op kamertemperatuur, uit de buurt van stoom of vochtig gebak. Vocht maakt dunne koekjes zacht. Dit bewaartip is praktische aanwijzing voor thuis, geen bewering over een historische Groningse bewaarmethode. Serveer ze plat als kniepertjes en gebruik een apart recept als u opgerolde nieuwjaarsrolletjes wilt maken.