Chocolate ambateño is een warme cacaodrank uit Ambato, in de Ecuadoraanse provincie Tungurahua, en vooral verbonden met Huachi Chico. De naam verwijst naar de lokaal gemaakte chocoladetabletten die in melk worden opgelost. Toeristische bronnen uit Tungurahua noemen de drank bij de regionale gerechten. Die lokale erkenning betekent niet dat Ecuador de drank officieel als nationale drank heeft aangewezen. Een vaste Nederlandse gerechtnaam kwam niet naar voren in zoekresultaten. Daarom blijft de Spaanse naam staan, met als uitleg: ‘warme chocolademelk uit Ambato’.
De lokale chocoladetabletten bepalen het karakter van de drank. Volgens regionale beschrijvingen werden cacaobonen geroosterd in een aardewerken pot, een tiesto, en daarna met de hand gemalen op stenen molens; later kwamen mechanische molens op. In Huachi Chico maken families al generaties lang chocolade. Het is dus niet simpelweg melk met cacaopoeder: een stevige lokale cacaotafel lost op in de melk en geeft de drank zijn donkere kleur en geconcentreerde cacaosmaak.
Het recept dat GoRaymi publiceert gebruikt vier koppen melk en twee chocoladetabletten voor Chocolate ambateño. Verder staan suiker of panela, kaneel, kruidnagel en piment op de lijst; vier plakken kaas zijn optioneel om erbij te serveren. De chocolade smelt met een beetje water au bain-marie, de melk wordt apart verwarmd en daarna roer je de drank ongeveer vijf minuten krachtig met een houten lepel. Een document van de Universidad Técnica de Ambato beschrijft dezelfde ingrediëntencombinatie en noemt volle melk; daarom gebruiken we hier volle melk.
Voor vier porties zijn vier koppen melk omgerekend naar 960 ml, met 240 ml per kop. De gepubliceerde bereidingswijze noemt 60 ml water om de chocolade te smelten en 60 ml suiker, terwijl de ingrediëntenlijst suiker of panela naar smaak vermeldt. Deze versie gebruikt de afgemeten hoeveelheid suiker uit de bereidingswijze als herhaalbare uitgangshoeveelheid en houdt panela als bronvermeld alternatief. De bron geeft geen hoeveelheden voor kaneel, kruidnagel en piment. Eén kaneelstokje, twee kruidnagels en twee pimentkorrels zijn daarom duidelijk redactionele uitgangshoeveelheden, geen metingen uit de bron.
Smelt de chocolade in een hittebestendige kom boven zacht kokend water, niet rechtstreeks boven een vlam. Voeg het afgemeten water en de gebroken tabletten toe en roer tot de chocolade zacht is. Verwarm de melk apart met de hele specerijen tot er stoom opstijgt en de melk net begint te koken. Haal de specerijen eruit als je een gladde drank wilt. Schenk de gesmolten chocolade erbij, voeg suiker of panela toe en roer de drank zoals in de gepubliceerde methode vijf minuten krachtig met een houten lepel. De kleur moet overal even donker zijn, zonder lichte melkstrepen of ongemengde chocolade.
De bron geeft voor de andere verwarmingsstappen geen tijden. Reken voor het smelten van de tabletten en het verwarmen van de melk elk op ongeveer vijf minuten; dat zijn praktische schattingen. De werkelijke tijd hangt af van de kom, de pan en de begintemperatuur. Inclusief een korte voorbereiding duurt het geheel ongeveer 30 minuten. Door melk en chocolade apart te verwarmen blijft het proces goed te sturen; au bain-marie verkleint de kans dat de chocolade aanbrandt.
Verdeel de drank over vier koppen en serveer warm. Verse witte kaas is een optionele lokale begeleider, geen ingrediënt dat in de chocolade hoort te smelten. Het gepubliceerde recept stelt één plak per kop voor. De milde zoute smaak en stevige textuur vormen een contrast met de zoete warme drank. Laat de kaas weg als je de chocoladedrank op zichzelf wilt drinken. De lokale chocoladetabletten blijven het bepalende ingrediënt; cacaopoeder of instantmix geeft een andere drank.
Deze drank is het lekkerst kort na het krachtige roeren, wanneer melk en chocolade nog gelijkmatig zijn gemengd. Laat restjes snel afkoelen, doe ze in een afgesloten bak en zet die binnen twee uur in de koelkast; gebruik de drank binnen 3–4 dagen. Verwarm al roerend opnieuw tot 74 °C. Laat restjes met melk niet op kamertemperatuur staan. Bewaar overgebleven verse kaas apart en gekoeld. Dit zijn richtlijnen voor voedselveilig bewaren en opwarmen, geen belofte dat de oorspronkelijke textuur lang behouden blijft.