Vietnam ulusal yemekleri

Bún gỏi dà (Sóc Trăng usulü tamarindli karidesli domuz etli pirinç eriştesi çorbası)

Taze pirinç eriştesi yumuşak domuz eti, karides, kıtır sebzeler ve otlarla servis edilir; üzerine hafif tatlı-ekşi tamarind suyu dökülür. Fermente soya ve yer fıstığından yapılan yoğun sos yanında sunulur.

Vietnam ulusal yemekleri
Paylaş
Sóc Trăng usulü bún gỏi dà: karides, domuz eti, taze sebzeler ve hafif tamarind suyu içeren pirinç eriştesi; yanında soya-fıstık sosu.
Tamarind suyunda karides, domuz eti ve sebzeli pirinç eriştesi; soya-fıstık sosuyla servis edilir.
Porsiyon 4
Pişirme yaklaşık 2 saat
Dinlendirme et için 10 dakika
Toplam yaklaşık 2 saat 50 dakika
Kalori porsiyon başına yaklaşık 780 kcal
Genel bakış

Bún gỏi dà (Sóc Trăng usulü tamarindli karidesli domuz etli pirinç eriştesi çorbası)

Bún gỏi dà, Mekong Deltası'ndaki Sóc Trăng ili ve Mỹ Xuyên çevresiyle ilişkilendirilir. Pirinç eriştesi, karides, domuz eti ve taze sebzeler gỏi cuốn taze rulolarının içini hatırlatır; ancak burada malzemeler pirinç kâğıdına sarılmak yerine kâsede bir araya getirilir. Bölgesel anlatımlarda suyu ayrı verilen daha kuru sunumun yanı sıra çorba biçiminde servis de yer alır. Bu tarif çorbalı sunumu izler; tamarind suyunu hafif tutar ve yoğun soya-fıstık sosunu ayrı verir. Yemeğin adının ve kesin kökeninin farklı açıklamaları vardır; tarif tek bir köken öyküsünü kesinleştirmek yerine desteklenen bölgesel bağını aktarır.

Suyun lezzetlenmesi zaman alır ama hazırlaması kolaydır. Domuz kemiklerini kısa süre haşlayıp durulayın; ardından soğan ve zencefille kısık ateşte pişirin. Bir parça domuz döşünü bu suda yumuşatın, suyu süzün ve tamarind, balık sosu ve ölçülü şekerle tatlandırın. Karidesler en son birkaç dakikada pişer. Taze otlar, marul, fasulye filizi ve muz çiçeği kıtır bir karşılık verir.

Pratik öneriler

Pratik öneriler

  • İpuçlarıDaha temiz aromalı et suyu için kemikleri kısa süre haşlayıp durulayın. Suyu hafifçe kaynatın; sert kaynama bulanıklaştırıp yağlandırabilir. Tamarind suyunu azar azar ekleyin; hafif ekşilik yeterlidir, sos ayrıca derin bir tat verir. Karidesleri yalnızca diri ve sedefimsi opak olana kadar, birkaç dakika pişirin. Marul, otlar ve muz çiçeğini iyice yıkayıp kurulayın ki kıtırlıkları korunsun.
Malzemeler

Malzemeler

Domuz eti, karides ve tamarind suyu

  • 700 g et suyu için domuz kemiği, parçalara ayrılmış
  • 300 g tek parça domuz döşü; isterseniz derisini çıkarın
  • 350 g kabuklu çiğ karides
  • Et suyu için 2,2 litre su
  • 150 g sarı soğan, ikiye bölünmüş
  • 20 g taze zencefil, dilimlenmiş
  • 30 g arpacık soğanı, hafifçe ezilmiş
  • 35 g çekirdeksiz tamarind özü
  • Tamarindi demlemek için 250 ml sıcak su
  • 20 g şeker, 20 ml balık sosu, 3 g ince tuz

Erişte ve taze eşlikçiler

  • 600 g taze pirinç eriştesi (bún)
  • Erişteyi kısa haşlamak için 2,5 litre su; sonra dökülecek
  • 160 g yıkanıp süzülmüş fasulye filizi; 100 g ince doğranmış marul
  • 100 g ince dilimlenmiş muz çiçeği
  • 30 g Tay fesleğeni ve Vietnam kişnişi yaprakları
  • 2 lime, dilimlenmiş; 20 g tuzsuz kavrulmuş yer fıstığı, iri dövülmüş
  • 5 g ince dilimlenmiş taze kırmızı acı biber (isteğe bağlı)

Fermente soya ve fıstık sosu

  • 80 g fermente soya ezmesi veya tương xay
  • 20 g pürüzsüz fıstık ezmesi, 30 ml su, 10 ml nötr yağ
  • 8 g ince kıyılmış sarımsak, 5 g şeker
Yapılışı

Yapılışı

Yapılışı

  1. Kemikleri durulayın, tencereye alın ve üzerini taze suyla kapatın. Kaynatıp 5 dakika haşlayın. Süzün; köpüğü gidermek için kemikleri ve tencereyi durulayın. Haşlama suyunu dökün.

  2. Kemikleri 2,2 litre su, soğan, zencefil ve ezilmiş arpacıkla tencereye geri koyun. Kaynama noktasına yaklaşınca ateşi kısın ve kapağı aralık bırakarak 30 dakika hafifçe pişirin; köpüğü alın. Domuz döşünü bütün olarak ekleyin ve yumuşayana, merkez sıcaklığı en az 63°C olana kadar 60–75 dakika daha pişirin. Dilimlemeden önce 3 dakika dinlendirin.

  3. Karidesleri soyup bağırsaklarını çıkarın, kabuklarını saklayın. Son 15 dakikada kabukları et suyuna ekleyin; ardından ince süzgeçten geçirin. Kemik, kabuk ve aromatikleri atıp berrak suyu tencereye geri alın. Tamarindi 250 ml sıcak suda 10 dakika bekletin, ezin ve süzün. Sıvıyı balık sosu, şeker ve tuzla azar azar ekleyerek hafif tatlı-ekşi denge kurun.

  4. Küçük bir tencerede 10 ml yağı ısıtın. Sarımsağı kısık ateşte kokusu çıkana kadar pişirin, kahverengileştirmeyin. Soya ezmesi, fıstık ezmesi, 30 ml su ve 5 g şekeri karıştırın. Pürüzsüz ve kaşıkla alınabilir olana dek hafifçe ısıtın; kaynatmayın. Dört küçük kâseye paylaştırın.

  5. Süzülmüş suyu hafif kaynatın. Soyulmuş karidesleri ekleyip boyutlarına göre 2–4 dakika, diri ve opak olana kadar pişirin. Uygunsa 63°C sıcaklığı doğrulayın ve çıkarın. Taze erişteyi paket talimatına göre hazırlayın; önceden pişmişse kaynar suda 20–30 saniye gevşetip süzün ve dört ısıtılmış kâseye paylaştırın.

  6. Dinlenmiş domuz döşünü dilimleyin. Filiz, marul, süzülmüş muz çiçeği, fesleğen ve Vietnam kişnişini kâselere paylaştırın. Domuz eti ve karidesleri ekleyip sıcak et suyunu dökün. Sos, fıstık, lime ve isteğe bağlı biberle servis edin. Artıkları 2 saat içinde, 4°C veya altında soğutun ve 3 gün içinde tüketin. Et suyu ve domuz etini 74°C'ye kadar yeniden ısıtın; erişteyi buharı çıkana kadar ısıtın.

Pratik öneriler

Pratik öneriler

Pratik öneriler

Taze pirinç eriştesi genellikle önceden pişmiştir; paket talimatını izleyin ve kısa süre kaynar suya batırın. Kuru erişteyi ayrı pişirip kısa süre durulayın ve iyice süzün. Muz çiçeği kararabilir; biraz lime suyu eklenmiş soğuk suda bekletip servis öncesi süzün. Sos yoğun olduğu için az miktarla başlayın. Çiğ karides ve domuz etini yıkanmış sebze ve otlardan ayrı tutun; ayrı tahtalar kullanın veya arada iyice yıkayın.

Sorun giderme

Et suyu bulanık: harlı kaynatmayın, köpüğü alın ve dikkatlice süzün. Fazla ekşi: tamarind suyunu aşamalı ekleyin; özün ekşiliği değişebilir. Sos koyu: her seferinde 5 ml su ekleyip karıştırın. Karides lastik gibi: diri ve opak olur olmaz çıkarın; uzun pişirme dokusunu bozar. Domuz eti sert: hafif kaynayan suda pişirmeye devam edin ve yumuşaklığıyla sıcaklığını yeniden kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Bún gỏi dà nedir? Sóc Trăng ile ilişkilendirilen, pirinç eriştesi, karides, domuz eti ve sebzelerin tamarind suyu ve fermente soya sosuyla sunulduğu bir yemektir; malzemeleri taze ruloları hatırlatır. Et suyu kâseye mi konur, yanında mı verilir? İki sunum da anlatılır. Bu tarif çorbalı kâse biçimindedir; soya-fıstık sosu ayrı sunulur. Önceden hazırlayabilir miyim? Et suyu ve sos bir gün önceden hazırlanıp ayrı soğutulabilir. Servisten önce suyu hafif kaynatın, karidesleri taze pişirin ve erişteyle sebzeleri kâseleri hazırlamadan kısa süre önce tamamlayın.

Porsiyon başına besin değerleri

Bunlar belirtilen erişte, domuz döşü, karides, soya ezmesi, fıstık, yağ ve sebzeler için genel besin bileşimi verilerine dayalı, dört porsiyona bölünmüş yuvarlatılmış tahminlerdir. Et suyunda kalan yağ ve soya ezmesinin tuzluluğu değerleri değiştirebilir; bu bir laboratuvar analizi değildir.

Porsiyon başına besin değerleri

Porsiyon başına besin değerleri

  • Porsiyon miktarıet suyu ve eşlikçilerle yaklaşık 650–750 g
  • Kaloriyaklaşık 780 kcal
  • karbonhidrat54 g
  • protein23 g
  • Yağyaklaşık 50 g
  • lifyaklaşık 5 g
  • sodyumyaklaşık 1.450 mg
Alerjenler ve gıda güvenliği

Alerjenler ve gıda güvenliği

Kabuklu deniz ürünü (karides), soya, yer fıstığı ve balık (balık sosu) içerir. Fermente soya ürünlerinde buğday veya gluten olabilir; etiketi ve çapraz bulaşma uyarılarını kontrol edin. Kemikleri haşlamak yüzey köpüğünü giderir, güvenli gıda uygulamalarının yerini tutmaz. Çiğ etle çalıştıktan sonra el ve ekipmanı yıkayın. Domuz döşünü en az 63°C'ye pişirin ve 3 dakika dinlendirin. Karidesler diri ve opak olmalı; 63°C yararlı bir kontrol sıcaklığıdır. Çiğ et ve deniz ürünlerini yemeye hazır sebze ve otlardan ayrı tutun. Artıkları 2 saat içinde 4°C veya altında soğutun, 3 gün içinde tüketin ve yeniden 74°C'ye kadar ısıtın.

Servis

Servis

  • Lime, biber, fıstık ve sosu masaya koyun ki herkes kendi kâsesini tatlandırsın.
  • Taze otları ve kıtır sebzeleri sıcak et suyunu dökmeden hemen önce ekleyin.