Skip to content
Hollanda mutfağıAna yemekler

Sivri Lahanalı Edam Peynirli Stamppot

Patates püresi, yumuşakça pişirilmiş sivri lahana, kekik ve son aşamada eklenen hafif Edam peyniriyle hazırlanan Hollanda yemeği.

Tabakta sivri lahana şeritleri ve Edam küplü patates püresi.Sivri Lahanalı Edam Peynirli Stamppot
4 porsiyonporsiyon
15dkhazırlık
25dkkısık ateşte pişirme
KolayZorluk

Lahanalı ve patatesli Hollanda stamppotu

Yumuşak sivri lahana, unlu dokulu patates, kekik ve hafif Edam peyniri pratik bir Hollanda ev yemeğinde buluşuyor.

Stamppot, Hollanda ev mutfağında bilinen bir hazırlama biçimidir: patatesler sebzelerle birlikte ezilerek doyurucu ve sıcak bir yemek haline getirilir. Adı Hollandacada “ezmek” anlamındaki stampen fiiliyle ilişkilidir; ancak bu yemek ailesi geniştir ve kullanılan sebzeye, baharatlara ve ev alışkanlıklarına göre değişir. Bilinen çeşitlerde kıvırcık lahana, lahana turşusu ve başka sebzeler bulunur. Bu tarifte Hollandacada spitskool denilen sivri lahana ve Edam peyniri kullanılır. Bu, günümüz Hollanda ev mutfağından bir uyarlamadır; eski ve değişmez bir bölgesel tarif olduğu iddia edilmez.

Malzeme ile yemek adını ayırmak burada önemlidir: listedeki kaynak ürünü Edammer kaas, yani Edam peyniridir; hazır bir yemeğin adı değildir. Tarif, peynirin kimliğini değiştirmeden nasıl pişirilip sunulabileceğini gösterir. Bu uyarlamada unlu dokulu patates, sivri lahana, kekik ve taneli hardal bir araya gelir; Edam küpleri en son eklenir. Böylece yumuşak patates püresi, ince ve yumuşak lahana şeritleri, biçimini koruyan küçük peynir parçalarıyla birleşir. Stamppot adı, peyniri başka bir yemek gibi yeniden adlandırmak yerine hazırlama yöntemini ve kullanılan malzemeleri tarif eder.

Stamppot tek bir sabit tarif değil, Hollanda’ya özgü geniş bir patates ve sebze yemeği ailesidir. Kullanılan sebze ve yöntem değiştikçe sonuç da değişir. Bu tarifte lahana ayrı pişirilir ve daha sonra patates püresine karıştırılır. Böylece birleştirmeden önce her bileşenin dokusu ayrı ayrı kontrol edilebilir. Ayrı pişirme, stamppot sözcüğünün neden değişmez bir malzeme listesini değil, genel bir hazırlama tarzını anlattığını da gösterir. Kanıtlanmamış tarihsel bir anlatıya gerek yoktur: yemek, ölçüleri ve sıralı adımları belli, güncel bir ev tarifi olarak tanımlanabilir.

Edam peyniri adını Kuzey Hollanda eyaletindeki Edam kentinden alır. Kentin adı peynir ticaretiyle ilişkilendirilmiş ve bugün farklı pazarlarda bulunan geniş bir peynir türünü tanımlar. Edam Holland ise bundan farklıdır: süt, üretim ve olgunlaştırma şartları belirlenmiş, coğrafi işaret koruması bulunan özel bir üründür. Ambalajında korumalı ad bulunmuyorsa peyniri yalnızca Edam peyniri diye adlandırmak ve korumalı köken iddiasında bulunmamak gerekir. Bu tarifte genel türde, hafif tatlımsı Edam kullanılır; peynir türünün adı, ürünün Edam Holland PGI şartlarını karşıladığını tek başına kanıtlamaz.

Unlu dokulu patatesler kolay ezildikleri için bu tarifte uygundur. Sivri lahana, yoğun kış lahanalarının çoğundan daha narindir; bu nedenle biçimini kaybedene kadar haşlanmak yerine az miktarda tereyağı, su ve kekikle ayrı pişirilir. Sıcak su ince şeritleri yumuşatır; aromalı pişirme sıvısı daha sonra patates püresine eklenir. Ayrı tava, patatesler pişmeye devam ederken lahananın dokusunu kontrol etmeyi kolaylaştırır. Eşit yumuşamaları için yaprakları benzer kalınlıkta kesin ve doğramadan önce sert orta kısmı çıkarın.

Pişirme sürelerinin bir bölümü üst üste binebilir; bu da kaynakta verilen 40 dakikalık toplam süreyi uygulanabilir kılar. Önce patatesleri ocağa alın, ardından patatesler hafifçe kaynarken lahanayı hazırlayıp pişirin. En büyük patates parçasını küçük bir bıçakla kontrol edin; çünkü boyut ve tür pişme süresini etkiler. Süt, hardal ve tereyağı eklemeden önce patatesleri iyice süzün. Patates eziciyle hafif rustik bir doku elde edin ve püre oluştuğunda durun; fazla ezmek yapışkan bir kıvam oluşturabilir. Lahanayı kendi pişirme suyuyla karıştırarak ek malzeme kullanmadan yumuşak bir sonuç elde edin.

Edam peynirini patates püresiyle lahanayı birleştirdikten sonra ekleyin; kaynama sırasında değil. Peyniri düzensiz küpler halinde kesin ve servis etmeden hemen önce sıcak karışıma katın. Böylece küpler ısınır, kenarları yumuşar ama pürenin içinde tamamen kaybolmaz. Peynir eklendikten sonra uzun süre pişirmeye gerek yoktur. Tarif kaynağı yanında taze elma kompostosu sunulmasını önerir; daha yoğun bir tat isteyenler için biraz daha hardal eklenebileceğini de belirtir. Bu seçeneklerin ikisi de isteğe bağlıdır ve ölçülü ana malzemeler arasında yer almaz. Dilerseniz ayrı sunun; ana tarifin ölçülerini ve sırasını değiştirmeyin.

Edam küpleri hâlâ belirginken stamppotu ılık servis edin. Artan yemeği hızla soğutun, kapaklı bir kaba alın ve iki saat içinde buzdolabına kaldırın. Hollanda Voedingscentrum beslenme merkezi önerisine göre iki gün içinde tüketin. Yalnızca yiyeceğiniz porsiyonu tekrar ısıtın; tamamı iyice ısınıp buhar çıkana kadar karıştırın. Aynı porsiyonu birden fazla kez ısıtmayın. Yeniden ısıtıldığında peynir daha yumuşak olacaktır. Tarif, patatesleri doğramaktan lahanayı ayrı pişirmeye ve peyniri en son eklemeye kadar uygulanabilir bir sıra izler; genel Edam ile korumalı Edam Holland ürününü birbirinden ayırır.

Malzemeler

Tarif kartı

Sivri Lahanalı Edam Peynirli Stamppot

porsiyon4 porsiyon
hazırlık: 15 dkpişirme: 25 dktoplam süre: 40 dk

Sebzeler

Süt ürünleri

Lahana için

Otlar

Baharatlar

Gerekli ekipman

Yapılışı

5 dakika

Patatesleri soyup doğrayın

Patatesleri soyun ve eşit büyüklükte parçalara kesin. Yüzeydeki gevşek nişastayı durulayın, büyük bir tencereye alın ve üzerlerini soğuk suyla kapatın.

5 dakika

Sivri lahanayı hazırlayın

Lahanayı uzunlamasına ikiye kesin, sert orta kısmı çıkarın ve yaprakları ince şeritler halinde doğrayın. Tarif için 800 g tartın.

20 dakika

Patatesleri haşlayın

Tencereye 2 ml tuz ekleyin. Patatesleri kaynama noktasına getirin ve en büyük parçaya küçük bir bıçak kolayca girene kadar 15–20 dakika haşlayın. Bu sırada lahanayı hazırlamaya başlayın; süreler kısmen çakışır.

10 dakika

Lahanayı kekikle pişirin

Geniş tavada 25 g tereyağını eritin. Doğranmış lahanayı, 150 ml sıcak suyu, kalan 1 ml tuzu ve kekik yapraklarını ekleyin. Kaynama noktasına getirin, ardından lahana yumuşayıp şeklini koruyana kadar kısık ateşte yaklaşık 10 dakika pişirin.

5 dakika

Patatesleri ezin ve malzemeleri birleştirin

Patatesleri iyice süzün. Sütü, hardalı, öğütülmüş karabiberi ve kalan 25 g tereyağını ekleyip püre olana kadar ezin. Pişmiş lahanayı kendi suyuyla birlikte karıştırın. Tavayı yeniden kısık ateşe alın ve karışım eşit biçimde ısınana kadar karıştırın.

2 dakika

Edam peynirini ekleyip servis edin

Henüz kesmediyseniz Edam peynirini küçük ve düzensiz küpler halinde doğrayın. Servis etmeden hemen önce sıcak stamppota karıştırın; tüm küpler eriyene kadar pişirmeye devam etmeyin. Ilık servis edin.

Püf noktaları

01

Pişirme sürelerini örtüştürün

Kaynağın belirttiği toplam 40 dakikayı uygulanabilir tutmak için patatesler kaynarken lahanayı pişirmeye başlayın.

02

Lahanayı yumuşak ama diri tutun

Kısık ateşte pişirin ve şeritler yumuşayıp biçimini koruduğunda durun.

03

Edam peynirini son aşamada ekleyin

Bazı küplerin biçimini koruması için servis etmeden hemen önce karıştırın.

Tarifin çeşitleri

Hardal seçeneği

Hardalın yoğunluğunu ayarlayın

Tarif kaynağı, daha keskin bir tat için biraz daha taneli hardal eklenmesini öneriyor. Ana tarifteki 15 ml ölçüyü koruyun; miktarı yalnızca daha belirgin bir tat isterseniz artırın.

Servis önerisi

Elma kompostosu ile servis edin

Tarif kaynağı kremamsı stamppotun yanında taze elma kompostosu öneriyor. Bu ekleme isteğe bağlıdır ve ölçülü malzemelere dahil değildir.

Pişirmeyle ilgili sık sorulan sorular

SorunNe yapılmalı
Stamppot fazla sulu olduPatatesleri iyice süzün ve lahananın pişirme sıvısını azar azar ekleyin. Püre yeterince nemli olduğunda durun. Ölçülü sıvının tamamı lahana tavasına aittir; kendiliğinden fazladan su eklemeyin.
Peynir pürenin içinde kaybolduEdam peynirini küp kesin ve tavayı ocaktan aldıktan sonra ya da servis etmeden hemen önce karıştırın. Peynir eklendikten sonra uzun süre kısık ateşte pişirmeyin.

İkameler

Asıl malzemePratik alternatifNe değişir
Edam peyniri

Saklama ve Yeniden Isıtma

Edam parçaları belirginliğini korurken taze servis edilen stamppot en iyi kıvamdadır.

Artan yemeği buzdolabında saklayın

Artan yemeği hızla soğutun, kapaklı bir kaba alıp iki saat içinde buzdolabına kaldırın. Hollanda Voedingscentrum beslenme merkezi önerisine göre iki gün içinde tüketin.

Yeniden ısıtma

Yalnızca yiyeceğiniz porsiyonu tekrar ısıtın ve tamamı iyice ısınıp buhar çıkana kadar karıştırın. Aynı porsiyonu birden fazla kez ısıtmayın.

Sık sorulan sorular

Edam peyniri, Edam Holland PGI ile aynı ürün mü?

Hayır. Edam genel bir peynir türünün adıdır. Edam Holland, coğrafi üretim şartlarını karşılayan peynirler için korunan bir addır.

Başka bir lahana kullanılabilir mi?

Tarif sivri lahana için hazırlanmıştır. Daha yoğun bir lahana farklı kesim veya pişirme süresi isteyebilir; bu nedenle dokusu aynı olmayacaktır.

Peynir neden en son ekleniyor?

Tarif kaynağı Edam küplerini servis etmeden hemen önce karıştırmayı önerir; böylece yumuşarlar ama pürenin içinde tamamen erimezler.